Người ta nói rằng Nhật Bản là đất nước có rất nhiều thần thánh, đó cũng
là nơi bạn có thể mua được nhiều lọai bùa hên khác nhau. Một trong
những lọai bùa nổi tiếng nhất là búp bê Daruma, tượng trưng cho một tổ
sư Phật giáo Thiền tông tên là Bồ Đề Đạt Ma sinh tại Ấn Độ vào thế kỷ
thứ năm. Ngài du nhập lối tham thiền vào Trung Quốc. Những người tham
thiền ngồi xếp bằng chân để cánh tay sát thân thể - vì thế con búp bê
làm theo dáng người ngồi tham thiền không có chân tay. Màu đỏ là màu áo
các nhà sư, một số búp bê ngày nay được sơn những màu khác như vàng cam
hay vàng kim, kích thước và chi tiết trên búp bê cũng khác nhau.
Thường thì người ta đeo hay để những lá bùa trên kệ, nhưng Daruma có
cuộc sống thú vị hơn nhiều. Người ta thường bán Daruma chỉ có lòng
trắng mắt đã được vẽ sẵn. Người Nhật khi mua Daruma sẽ vẽ một con mắt
vào Daruma khi họ ước điều gì đó – ví dụ như thi cử đỗ đạt, đắc cử chức
vụ hay làm ăn phát tài... Con mắt kia chỉ được vẽ vào khi điều ước của
họ đã trở thành sự thật. Búp bê Daruma xuất hiện tại nước Nhật từ 200
năm trước đây và một trong những đặc trưng được ưa chuộng nhất của nó
là cái hình thể khiến nó có thể bật dậy ngay sau khi bị ngã, điều đó có
ý nghĩa rằng ngay cả khi chúng ta sa cơ thất thế, chúng ta vẫn có thể
vươn lên. Phần lớn Daruma được làm tại Takasaki ở tỉnh Gunma.
Hàng năm cứ đến ngày 6 tháng giêng thành phố đón xuân bằng hội chợ
Daruma rầm rộ với các sự kiện vui chơi xoay quanh chủ đề về búp bê
Daruma.
Búp bê đã được làm từ những ngày đầu của nền văn hoá Nhật Bản và vẫn
còn tồn tại đến ngày nay. Dưới đây là một số búp bê truyến thống nổi
tiếng nhất ở Nhật:
Búp bê Kokeishi là búp bê bằng gỗ, với hình dạng đơn giản xúât phát ở
phía Bắc vùng Honshu. Vào thời đại Tokugawa, búp bê Kokeshi là quà lưu
niệm cho khách du lịch nghĩ dưỡng tại suối nước nóng của vùng Tohoku.
Đa số các búp bê Kokeshi không có tay lẫn chân, chỉ có một cái đầu lớn
và cơ thể hình trụ và mang hình dạng cô gái nhỏ.
Búp bê Hakata là búp bê đất sét, được làm tại quận Fukuoka thuộc vùng
Kyushu. Chúng được nhào nặn một cách chi tiết và sơn vẽ rất đẹp.
Búp bê vào các ngày lễ: gồm những búp bê Hina được trưng bày vào ngày
lễ con gái (hay còn gọi là Lễ hội búp bê) trong khi búp bê Samurai -
tượng trưng cho sức mạnh- thì được trưng bày vào ngày lễ con trai.
* Búp bê Hina: Hằng năm, vào ngày 3 tháng ba, Nhật bản tổ chức ngày hội
búp bê – Hina Matsuri. Vào ngày này, các gia đình đặt một bệ thờ bậc
thang đặc biệt để sắp xếp những búp bê Hoàng đế và hoàng hậu, - tiếng
Nhật gọi là Hina. Họ trang trí trên bệ thờ này những cành hoa anh đào
và cúng cho những búp bê Hina bánh mochi - một loại bánh làm từ gạo-
với mùi vị rong biển hoặc nhiều màu sắc và cắt hình con thoi. Tại Bảo
tàng quốc gia Tokyo, hàng năm người ta tổ chức một cuộc triễn lãm búp
bê vào khoảng giữa tháng hai đến tháng tư để kỷ niệm ngày lễ búp bê.
Bệ thờ này có một cái sảnh lớn trên bậc thang cao nhất. Bộ búp bê này
được làm ở thành phố Kyoto vào thế kỷ thứ 19, trong suốt thời kỳ Edo.
* Bệ thờ to lớn này có 7 bậc. Những búp bê này được làm ở Tokyo vào những năm 1920 (cuối thời kỳ Taisho và đầu thời kỳ Showa)
* Những con búp bê trên bệ thờ này được làm ở Kyoto vào năm 1935 (Showa 10)
Ngoài những con búp bê, những bệ thờ này trang trí nhiều thứ trang trí
lộng lẫy và tuyệt đẹp.
Những con búp bê Tokyo cũng có nét đặc trưng của chúng; những bộ búp bê
từ Tokyo thì cao với nhiều bậc thang. Chúng cũng có nhiều hộc tủ, kệ và
đồ trang trí cùng với búp bê. Từ thời kỳ Edo, loại hình triển lãm xa xỉ
này đã được tổ chức. Thực ra, Edo là tên cũ của Kyoto. Thời đó, bạn có
thể nhanh chóng nhận ra sự khác biệt giữa bộ búp bê Kyoto và Tokyo.
Nhưng ngày nay, những sự khác biệt đó hầu như biến mất.
Bạn có biết khi nào truyền thống trưng bày những con búp bê Hina vào
ngày 3 tháng Ba ra đời hay không? Vì những con búp bê ăn mặc như triều
đình thời kỳ Heian (794 – 1185 trước Công Nguyên) , bạn có lẽ nghĩ rằng
ngày hội búp bê là một ngày hội cổ xưa. Thực ra, mãi đến thời đại Edo,
vào thế kỷ thứ 17, ngày lễ này mới ra đời. Ngày ba tháng ba hằng năm
trước đây cũng là một ngày lễ nhưng không có những ghi chép trước đây
về việc trang trí búp bê vào ngày này.
Hôm qua vào phòng khách BV Từ Dũ thấy có một bộ búp bê đẹp quá HP chụp lại liền nhưng vì điện thoại cùi bắp nên mấy tấm hình cũng cùi bắp không kém
