Không nên dạy trẻ thói đạo đức giả?

Ngay từ buổi ấu thơ, bước chân đến trường trẻ đã thuộc lòng những câu hát: “...cô yêu cháu vì cháu không khóc nhè...”, hay “thứ hai... bé hứa cố gắng chăm ngoan, thứ ba... càng ngày cháu càng cố gắng, ...thứ sáu cô cho cháu phiếu bé ngoan,... cả nhà đều vui vì bé ngoan suốt tuần”.

Những câu hát đó minh họa thật chính xác cho phương pháp dạy dỗ từ mẫu giáo cho đến hết phổ thông là: cháu không được khóc, phải ngồi im, muốn nói phải giơ tay đúng kiểu chờ cô cho phép, khoanh tay lắng nghe không được tranh luận với cô, hạn chế cười đùa, luôn được theo dõi bằng hệ thống điểm, phiếu, cán bộ cờ đỏ, phạt... luôn coi đó là các chuẩn mực tốt? chả thế nhiều cháu bé sợ các cô quá, một ngày phải thay mấy cái quần.

Trẻ con là phải hồn nhiên và ngây thơ, việc khóc cười là tùy chúng, nô đùa nghịch ngợm thoải mái, nuôi dưỡng tâm hồn trong sáng, vui tươi, đấy mới là là lẽ phát triển tự nhiên, thậm chí giành nhau cũng là một phản xạ tự nhiên, một hành động bình thường. Thay vì quá khuôn mẫu trong mọi hoạt động hằng ngày, hãy cho chúng nhiều hơn những không khí vui tươi học hành, được thể hiện sự ham thích khám phá thế giới xung quanh. Giáo viên chỉ nên đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn tích cực.

Đằng này, trong giáo dục từ lâu dường như đang có một xu hướng: cố giữ cho trường lớp một cái vẻ ngoài yên tĩnh, lặng lẽ, nghiêm túc, mà ngầm chấp nhận tình trạng quay cóp triền miên, nâng điểm, làm bài theo mẫu, “đóng kịch” với đoàn kiểm tra, tham quan dự giờ...; nặng hơn là một lối sống ù lì, thụ động, giả tạo nơi học sinh, và ngược lại là hiện tượng “bùng nổ” khi ra khỏi cổng trường bằng các trò đua xe, nhảy nhót, hút hít, phạm tội. Tất cả là vì thành tích và sự dễ dàng hơn cho việc dạy dỗ của thầy cô. Tựa như đại dương, lặng sóng phía trên nhưng bên dưới luôn ẩn chứa những đợt sóng ngầm nguy hiểm.

Hãy nhìn những hiện tượng tha hóa hằng ngày ngoài xã hội, nơi cán bộ có chức quyền, hoàn toàn có cội rễ bởi cách giáo dục con người từ thời tấm bé. Nếu cứ khuyến khích những kẻ đạo đức giả, luôn tỏ ra “ngoan ngoãn”, “gọi dạ bảo vâng”, đe nẹt những người có chính kiến riêng, thừa tài năng nhưng thiếu khả năng. Kiểu “đặt đâu ngồi đó”, “bảo sao làm vậy” thì sẽ lấy đâu ra nhân tài? làm méo mó nhân cách con người ngay từ nhỏ, tạo môi trường thuận lợi cho những kẻ thụ động, ăn bám, vụ lợi, chây ì, xu nịnh, bịp bợm, giả dối, chủ nghĩa cơ hội đương nhiên phát triển bền vững.

st