1.     Luận văn nộp thư viện trước khi bảo vệ

Một trong những điều kiện để được cấp quyết định thành lập “Hội đồng chấm luận văn” (HĐ) là phải có biên nhận của thư viện của trường về việc nộp luận văn ( LV ).

Việc nộp LV vào thư viện là cần thiết. Vì ít nhất thì đấy là tao tác thành lập kho lưu trữ các công trình nghiên cứu của trường và là nguồn tham khảo bổ ích.

Trong khi đó, ai cũng biết rằng ngay cả những luận văn đạt điểm gần tối đa 50/50 đi nữa thì cũng không phải không có điều gì cần chỉnh sửa cho hoàn thiện.

Khi nộp LV trước lúc bảo vệ (BV) theo quy định thì chắc chắn bản LV ấy sẽ vẫn còn ít nhiều thiếu sót. Điều này có nghĩa là người tham khảo LV của thư viện chỉ có thể tiếp cận một công trình khoa học chưa hoàn thiện. Các số liệu, thậm chí là các kết luận được dẫn từ nguồn chưa hoàn thiện này sẽ là lỗ hổng cho các công trình tiếp theo. Điều này, đối với khoa học là cực kỳ nguy hại.

Sẽ khó có học viên (HV) nào có đủ ý thức khoa học và tinh thần tự giác để nộp lại một bản LV khác đã được chỉnh sửa sau khi BV.

Giải quyết bài toán này, thay vì quy định như trên thì chỉ cần đổi lại thành “biên nhận của thư viện của trường về việc nộp luận văn” là điệu kiện để được cấp bằng tốt nghiệp. Và để đảm bảo độ chính xác về nội dung của LV (nội dung trước khi BV + nội dung cần chỉnh sửa sau khi BV) thì bản nộp thư viện phải có chữ ký xác nhận của người hướng dẫn hoặc Chủ tịch hay Thư ký HĐ.

2.     Biên bản của HĐ chỉ có một bên được giữ

Biên bản của HĐ là thủ tục để xét tốt nghiệp cho HV. Không hiểu tại sao biên bản này lại không được quy định là HV – người BV LV phải ký vào biên bản và được giữ một bản. Một nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chính đã bị bỏ qua: đương sự không ký và cũng chẳng được giữa biên bản. Về mặt pháp lý, biên bản này thiếu hiệu lực. Và điều quan trọng hơn, HV không có căn cứ chính xác để có thể chỉnh sửa hoặc thực hiện những yêu cầu được ghi trong biên bản.

Trong biên bản của HĐ, đối với những LV đạt yêu cầu trở lên, bao giờ cũng có một kiến nghị là “tóm tắt LV thành một bài báo khoa học, công bố trên tạp chí chuyên ngành”. Nhưng chính vì sự thiếu tính pháp lý như nêu trên nên hầu như chẳng mấy HV thực hiện kiến nghị này. Và cho dù có không thực hiện yêu cầu của HĐ đi nữa thì cũng chẳng ảnh hưởng gì đến việc có được nhận bằng tốt nghiệp hay không.

Một thao tác rất cần làm để phổ biến công trình khoa học đã bị bỏ qua!

Cả hai sự việc trên là những việc liên quan đến cộng đồng khoa học nhiều hơn là liên quan đến HV. Quy trình làm thủ tục còn có điểm tạo lỗ hổng rất lớn, có thể ảnh hưởng đến chất lượng chấm LV.

3.     Giao cho HV tự sắp xếp thời điểm BV

Đây là điểm bức xúc nhiều nhất hoặc là điểm có lợi nhiều nhất đối với HV trong quá trình làm thủ tục BV LV.

Quyết định của Hiệu trưởng chỉ ghi thành lập HĐ chấm LV với đề tài gì, HĐ gồm những ai. Tuyệt nhiên không đề cập thời gian, địa điểm cụ thể của buổi BV.

Cách làm xưa nay của trường là: 1. HV tự liên hệ và sắp xếp với các thầy cô trong HĐ rồi sau đó, 2. đăng ký thời gian cụ thể, phòng Sau đại học sẽ bố trí địa điểm và đánh thư mời; 3. HV tự đem thư mời gửi cho các thành viên HĐ và khách mời (nếu có).

Khâu thứ nhất là khâu khiến cho nhiều HV khóc dở mếu dở. Bởi có nhiều trường hợp HV không thể sắp xếp được thời gian cụ thể với các thầy cô. Vì được người này thì người khác lại bận. Có nhiều trường hợp HV bị mất thiện cảm với thành viên trong HĐ chỉ vì việc chốt thời gian cụ thể này.

Nhưng cũng chính khâu thứ nhất ấy (với khâu thứ 3) lại là điều may mắn đối với những HV biết “tranh thủ cơ hội” để tiếp xúc và gây cảm tình với các thành viên trong HĐ.

Cả hai trường hợp nêu trên đều có thể làm ảnh hưởng đến điểm số của HĐ khi chấm LV.

Nếu còn duy trì hình thức BV LV ở bậc cao học, khâu chốt thời gian cụ thể để BV LV nên giao cho phòng Sau đại học thực hiện thì tốt hơn.

*

*          *

Những thành tựu, những đóng góp của trường KHXH&NV TP. HCM đối với sự phát triển của TP. Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam, thậm chí đối với cả nước là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, theo tôi, lẽ ra lãnh đạo nhà trường còn có thể giúp Trường gặt hái được thành tựu lớn hơn nữa, đóng góp được nhiều hơn nữa. Bởi vì chỉ mỗi một khâu quản lý làm thủ tục BV LV mà còn lỏng la lỏng lẻo như thế thì các vấn đề khoa học khác, lớn lao hơn, sẽ còn như thế nào.