Cảm giác về ngôn từ ngoại giao

Mấy hôm đọc tuyên bố chung cấp quốc gia, với lời lẽ rất ư là trang trọng khiến tớ nghĩ tới chuyện sắp kể dưới đây.

Tớ có biết một người mà nhiều người vẫn thường kính cẩn gọi là chú B. (tên gọi theo thứ của ông ấy). Hồi đương chức, ông ấy làm to lắm, đứng đầu cấp dưới chính phủ cơ. Tất nhiên là uy tín cũng tương ứng. Sau này về hưu, uy tín của chú B. còn còn mạnh nữa. Vì chú là chú của anh B.D. (tên gọi theo thứ nối liền với tên thật của anh ấy). Mà anh B.D. thì to nhất nhì cả nước mịa rồi.

(Bà con thông cảm mấy cái chữ cái viết tắt. Vì tớ đang nói chuyện hậu trường của những người đương chức cơ. Lớ quớ ngồi tù bỏ mịa)

Hồi chú B. chỉ đạo (xây) cái cao ốc của chú phải có phòng V.I.P., đám nhân viên bảo trời ơi, chú ơi, ở đây thì ai đến ở mà chú làm phòng V.I.P.

Chú biểu: sao lại không ai đến mảy. Mai mốt thằng B.D. nó về thì nó ở đây. Rồi Thằng Hun Sen (thủ tướng Campuchia) nó qua thăm thì nó ở mảy.

Tầm cỡ thủ tướng mà chú cứ gọi là “thằng” với “nó” một cách trìu mến như thế thì tớ thấy, mịa, ngôn từ ngoại giao thực chất chỉ là cái trang trí, là cái ở phía mặt tiền; còn phía sau mặt tiền ấy khi quan hệ ở tầm đồng mức với nhau thì cũng bình thường thôi.

Chú B. ngày càng khó tính. Xây cái toà cao ốc cao nhất địa phương, nhân viên làm cái gì không đúng ý là chú cho đập ngay mà không cần ý kiến gì thêm, kể cả ý kiến của kiến trúc sư. Nói chung thì chú là nhất.

Một anh giúp việc cho chú với chức danh phó giám đốc, một lần than phiền với tôi rằng: làm ziệc với ổng nhiều khi tức như bò đá. Ổng mới chỉ đạo zầy zầy… zài bữa sau đi thành phố zìa, thấy của người ta đã hơn, zề biểu đập là đập thôi. Nhiều khi muốn nghỉ ziệc luôn í. Nhưng ngẫm lại cũng phải. Cỡ bí thư, chủ tịch tỉnh ổng còn chửi như con thì mình là cây đinh gì.

Thật. Cỡ bí thư, chủ tịch tỉnh ổng còn chửi như con thì mình là cây đinh gì. Nghĩ thế cũng hay.

Hồi nhỏ mỗi lần nghe các văn bản ngoại giao là tớ thấy có điều gì đó thiêng liêng lắm. Sau này lớn lên chút, và khi chứng kiến tính tương đối trong quan hệ như vừa kể thì lại thấy cũng bình thường thôi.