Bầu cử Mỹ. Hải tặc Somalia thách thức thế giới

BẦU CỬ MỸ: QUẢNG CÁO SẼ CHIẾN THẮNG HIỆU ỨNG TOM BRADLEY?

(BiênThùy dịch và giữ bản quyền)

Người đắc cử tổng thống Mỹ sẽ phải giải bài toán khó về kinh tế, khi thống kê mới nhất cho biết tình hình thất nghiệp ở Mỹ đang ở mức 6,1% cao nhất trong 5 năm qua và thâm hụt ngân sách là 455 tỉ USD trong tài khóa kết thúc vào ngày 1.1.2009 đồng thời có 75% người Mỹ được hỏi tin rằng đất nước của họ đang suy thoái và 79% tin rằng nước Mỹ có thể rơi vào tình trạng đại suy thoái như những năm 1930. Vô tư, độc lập, trung thực là lý tưởng của truyền thông đại chúng gồm có báo chí, phát thanh, truyền hình. Nhưng truyền thông đại chúng là do con người tạo ra, nên vẫn có sai lầm, dù có bán rẻ lương tâm hay không. Vì vậy, truyền thông Mỹ, đất nước thường tự hào là có nền truyền thông đại chúng tự do nhứt của thế giới vẫn có lắm bất cập. Họ đứng về phía bên nào chi nhiều tiền hơn cho quảng cáo. Khi bài viết này lên khuân có thể ông Barack Obama, ứng viên Tổng thống của đảng Dân chủ đã đắc cử Tổng thống. Nếu như vậy thì quảng cáo trên truyền thông đã có hiệu qủa; còn nếu không, ông là nạn nhân mới của “Hiệu ứng Tom Bradley”. O O O O O O

Kỷ lục quảng cáo trong 1 đêm

Theo công ty thống kê Campaign Media Analysis Group chuyên theo dõi các quảng cáo chính trị thì từ 3.4 đến 27.10, đã có hơn 400 triệu USD được chi cho 320 tiết mục quảng cáo vận động tổng thống. 119.906.703 USD cho John McCain và 207.410.911 USD cho Barack Obama. Ngày 29.10, để vét cú chót, phe Obama đã chi 5 triệu USD quảng cáo rầm rộ cùng lúc trên 7 kênh TH Mỹ vào giờ vàng một đoạn băng video dài 30 phút. Lần đầu tiên trong 16 năm trở lại đây, một ứng viên tổng thống Mỹ lại có màn quảng cáo nửa giờ trên TH kể từ năm 1992 khi tỉ phú Texas Ross Perot chơi nổi trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng với tư cách ứng viên độc lập. Nhưng so với quảng cáo công nghệ thấp và chủ yếu tập trung vào ứng viên với những biểu đồ khô cứng của Perot thì video của Obama là vô tiền khoáng hậu với sự giúp đỡ của David Guggenheim, giám đốc sản xuất bộ phim tài liệu đoạt Oscar An Inconvenient Truth của cựu phó TT Al Gore và của Mark Putnam, nhà sản xuất hàng chục quảng cáo tranh cử thành công cho đảng Dân chủ. Mỗi kênh CBS, NBC, Fox được trả 1 triệu USD; còn 2 triệu USD chia cho kênh nói tiếng Tây Ban Nha Univision, kênh BET, kênh MSNBC và TV One nhắm vào cử tri Mỹ gốc Phi. Chỉ có một kênh chính giải trí ABC không phát đoạn băng tốn nhiều tuần để làm. Kênh tin tức CNN không nhận phát quảng cáo. Còn kênh Fox thay nó vào chương trình phát trước tập 5 của loạt game show bóng chày phổ thông nhất hiện nay World Series. Nhưng quảng cáo không đề cập gì đến McCain và đảng Cộng hoà. Tổng số khán giả theo dõi quảng cáo là 33,6 triệu người, vượt xa World Series. Obama nói nhiều về cha mẹ mình trong quảng cáo, về chuyện thời trẻ, về việc người mẹ da trắng chết vì ung thư sau khi không có tiền đóng viện phí và đặc biệt nhấn mạnh cho cử tri biết mình là người Mỹ 100% và tận hiến cho nước Mỹ dù ông theo đạo Hồi. Đây là những thước phim được dàn dựng cẩn thận để các gia đình Mỹ bầy tỏ những khó khăn mà họ đang gặp phải; để các chính trị gia và doanh nhân nói rõ lý do tại sao họ ủng hộ Obama. Phim quay đa số ngoài trời trên trên nên cờ Mỹ và đẹp như phim Hollywood. Chính Obama là người dẫn truyện. Những phút cuối cùng của đoạn phim là cảnh Obama phát biểu tại một buổi mít tinh ủng hộ ông ở bang Florida. Một giờ sau khi quảng cáo kết thúc, ông đến ghi hình trong chương trình Daily Show của Jon Stewart. Một giờ sau nữa ông có mặt trong một cuộc mít tinh với cựu tổng thống Bill Clinton. Đây là lần đầu tiên họ đứng bên nhau. Đoạn phim quảng cáo của Obama làm cho người ta nhớ lại màn chơi nổi ông đọc diễn văn trước 200.000 khán gỉa tại Berlin, Đức khi ông công du châu Âu.

Truyền thông châu Âu bên kia đại dương đã ủng hộ ứng cử viên tổng thống Barack Obama của đảng Dân chủ từ khi Obama công du châu Âu cách nay vài tháng. Trên báo Journal du Dimanche, nhà bình luận Pháp Gael Vaillant vừa ví von dân tộc Pháp như “Mẹ của Văn học Nghệ hhuật” (Mère des Lettres et des Arts) vừa đoan chắc truyền thông Mỹ rồi cũng sẽ theo chân châu Âu ủng hộ Obama. Và quả đúng như vậy, trước ngày bầu cử 2 tuần, một loạt cơ quan thông tấn báo chí Mỹ đã công khai ủng hộ Obama như hệ thống truyền hình NBC, báo New Yorker, Boston Globe, Washington Post, Los Angeles Times, San Francisco Chronicle, New York Times. Mỗi ngày lại có thêm nhiều kênh truyền hình, đài phát thanh và tờ báo ủng hộ Obama, làm như họ ghiền “xì ke” Obama vậy! Ngay cả tờ nhật báo duy nhất ở Chicago, Chicago Tribune, suốt từ khi ra báo năm 1847 đến nay chưa ủng hội ứng viên tổng thống nào, thì nay cũng thay đổi chính sách: ủng hộ Obama. Trong bài xã luận, chủ bút tờ báo nói: “Chúng ta cần bầu ra một người đủ năng lực để lãnh đạo đất nước trong thời buổi hiểm nghèo này và để khôi phục niềm tin của quốc gia. Người đó chính là Barack Obama” (cần biết Chicago thuộc bang Illinois, nơi Obama là Thượng nghị sĩ).

Hiệu ứng Bradley

Ngược lại, ứng viên đảng Cộng hoà John McCain mỗi ngày lại mất thêm sự ủng hộ của truyền thông đại chúng Mỹ. Nguyên nhân có thể là yếu tiền. Báo New York Times cho biết chi phí tranh cử mà ông McCain dành cho truyển thông đại chúng ít hơn so với Obama. Rõ ràng McCain thua đậm Obama trong “Cuộc chiến quảng cáo” (Ad Wars). Cũng theo New York Times, McCain chi chưa tới 90 triệu USD để quảng cáo truyền thông so với 145 triệu USD của Obama. Kênh truyền hình CBS cho biết tại những tiểu bang trọng yếu như Pennsylvania, Ohio, Florida, trước bầu cử hơn 10 ngày, Obama lúc nào cũng chi gấp 3,4 lần cho quảng cáo so với McCain, mỗi lần từ vài trăm ngìn đến triệu đô. Thống kê những cuộc tranh cử tổng thống từ thập niên 1990 đến nay, các ứng viên chi cho quảng cáo truyền thông trung bình từ 120-130 triệu USD. Nếu so với TT đương nhiệm George W. Bush, Obama chi cho quảng cáo ít hơn vì ông Bush chi đến 188 triệu USD trong cuộc tranh cử lần 2 năm 2004. Đây cũng là con số kỷ lục cho đến thời điểm này. Ngoài 145 triệu USD chi cho quảng cáo truyền thông, còn kể đến chiến thuật vận động hành lang của những người ủng hộ Obama nhắm vào những ông chủ của các hệ thống phát hình, phát thanh, và báo chí Mỹ. Đây là một sáng kiến tranh thủ sự ủng hộ miễn phí. Ví dụ, chi nhánh ở Mỹ của hệ thống Activision Blizzard (đứng đầu trên thế giới về sàn xuất trò chơi video với chủ nhân là Vivendi Games, người Pháp) đã ủng hộ Obama rất hiệu quả. Chi nhánh đưa vào trò chơi video âm nhạc Anh hùng Guitar (Guitar Hero) được giới trẻ Mỹ yêu thích quảng cáo có lợi cho đảng Dân Chủ. Vận động hành lang luôn là chuyện thâm cung bí sử trường được làm trong những căn phòng đóng kín cửa nên từ miễn phí chỉ có ý nghĩa tương đối. Trong vài tuần qua, Obama còn có những quảng cáo trong video game như game Burnout Paradise chơi trên máy Xbox 360 phát hành tại 10 bang chủ yếu. Từ 6,10, qủang cáo trên game bắt đầu giang hết đôi cánh qua đến sát ngày bầu cử 3.11 với 18 game cả thảy. Về phía Cộng hoà, cũng có nhiều nhà sản xuất game như GameSpot đến gặp đội ngũ của McCain để mời quảng cáo trong game nhưng ông từ chối.

Nếu đội ngũ tranh cử của Obama lấy tiền quảng cáo để đè người thì phía McCain thích dùng chiêu gây hấn (aggressive). Có đến 55% quảng cáo của MaCain là đánh thẳng vào những quảng cáo của phe Dân chủ. Đại học Wisconsin đã nghiên cứu qui mô “cuộc chiến quảng cáo” này và kết qủa nghiên cứu được đăng tải trên nhiều tờ báo Mỹ. Theo nghiên cứu, thì công minh mà nói, quảng cáo tranh cử của phe Dân chủ trội về lượng hơn về phẩm. Chuyên viên dàn dựng và quay phim lấy tiền công rất đắt, đôi khi con cao hơn cả tiền trả để phát trên TH hay đăng trên báo. Nghiên cứu cũng xác nhận nhiều quảng cáo tranh cử của phe Cộng hoà hàm ý kỳ thị chủng tộc. Dù McCain phủ nhận mình là cực hữu, nhưng nhiều nhà xã hội học cho biết vẫn còn %, tuy nhỏ, người Mỹ da trắng kiên định lập trường bỏ phiếu theo tiêu chuẩn sắc tộc, có nghĩa là bỏ phiếu cho McCain. Dù bên ngoài họ ra vẻ không kỳ thị, thậm chí còn tuyên bố ủng hộ Obama trong các cuộc phỏng vấn thì vào phòng phiếu họ lại làm khác. Đó là hiện tượng mà các nhà nghiên cứu chánh trị xã hội gọi là “Hiệu ứng Bradley” nói về Tom Bradley, Thị trưởng da đen của Los Angeles, khi thăm dò thì thắng Thống đốc California trong cuộc chạy đua năm 1982 nhưng kết qủa lại thua một người da trắng. Để cứu vãn tỉ lệ cách biết xa với đối thủ từ 6-10%, bà Palin, Thống đốc bang Alaska, kẻ gây nhiều điêu đứng cho McCain đành chấp nhận xuất hiện trên chương trình trào phúng, châm biếm miễn phí Saturday Night Live của kênh NBC rất phổ thông ở Mỹ và chịu đựng những câu hỏi hóc búa chọc cười của người hướng dẫn chương trình Tina Fey.

Hải tặc Somalia thách thức thế giới

BiênThùy dịch và giữ bản quyền (Theo The Guardian, New York Times và Economist 9.2008)

Sự kiện một tầu hàng Ucraina treo cờ Belize mang 33 xe tăng, đạn dược trên đường đến cảng Mombasa của Kenya bị bọn hải tặc bắt cóc ngoài khơi Somalia đã làm dấy lên mối quan ngại về hành động ngày càng thách thức và nguy hiểm của bọn hải tặc. Rõ ràng bọn hải tặc thời nay còn táo tợn hơn cả những ông tổ của chúng, dù thế giới đã văn minh hơn và có nhiều phương tiện hiện đại chống hải tặc hơn. Chuyên viên phân tích an ninh Knox Chitiyo thuộc Royal United Services Institute trụ sở ở Luân Đôn xem vụ hải tặc tầu chở vũ khí này là vấn nạn đáng quan tâm trong an ninh toàn cầu. “Trong khi hải tặc đang trở thành một doanh nghiệp lớn thì mối quan tâm đến chúng chưa xứng tầm” – ông nói.

O O O O O O

Vượt quá giới hạn

MV Faina

Không rõ con tầu Ukraina bị bắt cóc nơi nào nhưng bộ quốc phòng Ucraina cho biết thuyền trưởng của tầu chở hàng MV Faina bị 3 tầu hải tặc bao vây vào chiều 25.9. Báo cáo trước đó cho biết con tầu nhắm hướng nam Sudan, nhưng Alfred Mutua, phát ngôn viên chính phủ Kenya khẳng định số vũ khí trên được chuyển cho Kenya. Bộ trưởng Quốc phòng Ucraina Yury Yekhanurov khẳng định 33 xe tăng T72 của Nga, một số đạn đáng kể và những trang thiết bị khác của quân đội có trên con tầu Faina, ngoài 21 thủy thủ. Những vũ khí trên được bán theo các thoả thuận quốc tế. Tuy nhiên, ngày 30.9, Nathan Christensen, phát ngôn viên hạm đội 5 của Mỹ cho biết MV Faina chở hàng cho chính quyền miền Nam Sudan chứ không phải cho Kenya.

USS Howard

Ngày 28.9, tầu khu trục USS Howard của Mỹ đã nhìn thấy con tầu bị hải tặc hiện đang bỏ neo bên ngoài thành phố Hobyo của Somalia. Một số tầu khu trục và tuần dương khác thuộc Hạm đội 5 của Mỹ cũng đến khu vực để bảo đảm là những món hàng độc không bị bốc dỡ và con tầu không bị biến thành phương tiện xấu. Nhưng tầu Mỹ đậu cách xa 10 km chứ không tiếp cận tầu Faina. Một tầu của Hải quân Nga cũng đã đến đây để bảo đảm cho những tầu Nga đi qua vùng Sừng châu Phi, lãnh địa hải tặc. Đến sáng 30.9, MV Faina đã bị thêm một tầu chiến nữa chưa rõ quốc tich bao vây. Nhưng bọn hải tặc tuyên bố chúng có đủ lương thực để đương đầu. Có tin nói bọn hải tặc đòi 20-35 triệu USD tiền chuộc, nhưng chính phủ Kenya cho biết chưa có đề nghị chính thức nào như vậy. Bọn hải tặc cảnh báo bất cứ nỗ lực nào nhằm giải cứu hàng và thuyền viên sẽ bị giáng trả thích đáng. Hạm đội số 5 của Mỹ hiện đang tuần tra khu vực. Cho đến ngày 29.9, cuộc thương lượng vẫn đang tiếp tục giữa bọn hải tặc và chủ nhân tầu Faina. Trong cuộc phỏng vấn dành cho một tờ báo phương Tây, Januna Ali Jama, nhân danh nhóm bắt cóc con tầu cho biết chúng đang chuẩn bị thương lượng với chính phủ Kenyan, nhưng sẽ không thả con tầu trừ phi tiền chuộc đươc trao. “Chúng tôi cảnh cáo người Pháp và những người khác đừng nghĩ đến việc giải cứu con tầu như trước đây họ đã làm. Chúng tôi có đủ hỏa lực để đập tan ý đồ này. Chúng tôi cần số tiền ít nhất là 35 triệu USD”. Trong một tuyên bố lời lẽ cứng rắn, chính phủ Kenya không chấp nhận bất cứ số tiền chuộc nào để thả con tầu. “Chính phủ sẽ không thương lượng với bọn tội phạm, khủng bố và hải tặc quốc tế” – một phát ngôn viên chính phủ nói. Hiện số tiền chuộc đã giảm xuông còn 20 triệu USD.

Sau khi xảy ra sự kiện Faina, hoạt động tuần tra trên vùng biển ngoài khơi Somalia được tăng cường. Phí bảo hiểm cho những con tầu đi qua Vịnh Aden đã tăng 10 lần trong năm qua vì bọn hải tặc. Chính quyền trong khu vực bán tự trị Puntland của Somalia cho biết họ không có đủ sức mạnh để chống lại bọn hải tặc thường xuyên bắt cóc những con tầu rồi mang đến cảng Eyl thuộc Puntland đòi tiền chuộc. Hiện bọn hải tặc đang giữ hơn chục con tầu tại cảng này và lực lượng của chúng ngày càng mạnh nhờ tiền chuộc và những gì ăn cướp được. Tại Eyl, một nển công nghiệp địa phương đang phát triển: đó là cướp tầu rồi đòi tiền chuộc với nhiều thành phần tham gia. Nền công nghiệp hải tặc gồm cả việc cung cấp thức ăn cho con tin và những việc khác liên quan đến con tầu bị chiếm. Cảng Eyl có nhiều người giầu có xài laptop và mặc quần áo đẹp. Nhà cửa hoành tráng được xây dựng, xe hơi đắt tiền xuất hiện ngày càng đông. Nhiều nhà hàng đặc sản mọc lên chuyên cung cấp thức ăn cho thuyền viên của các con tầu bị giam. Một quan chức LHQ uớc tính số tiền chuộc bọn hải tặc thu được từ việc cướp tầu đã lên đến 100 triệu USD mỗi năm (Trong khi ngân sách hàng năm của chính quyền Puntland do Thủ hiến Adde Musa cầm đầu chỉ tròm trèm 20 triệu USD). Mức tiền chuộc thường từ 300.000 đến 1,5 triệu USD. Cách làm ănm của bọn hài tặc khá đơn giản: Những con tầu hải tặc mẹ đậu ở ngoài khơi hải phận quốc tế và phóng vài chiếc xuồng cao tốc nhỏ tần công những con tầu đi ngang qua, có lúc bằng cả súng phóng lựu. Thường thì chỉ có 7-10 tên tham gia cướp tầu, nhưng khi cướp được rồi sẽ có thêm vài chục tên nữa lên tầu và số tương tự chờ ở cảng Eyl. Hải tặc đựơc dùng cho những cuộc tấn công tầu bè ngoài hải phận quốc tế, còn trong hải phận quốc gia 12 dặm cách bờ thì gọi là cướp.

Áp tải tầu viện trợ

Chuyện không của riêng ai

Chính phủ Pháp đã cho lưu hành một dự thảo nghị quyết LHQ kêu gọi hợp tác quốc tế trong việc huy động tầu hải quân và máy bay để chống bọn cướp biển. Những con tầu hải quân của một số nước hiện vẫn hộ tống tầu chở hàng viện trợ đến Somalia, nơi có đến 1/3 số dân cần viện trợ thực phẩm. Mỹ, Anh cũng có lực lượng đặc nhiệm Taskforce 150 chống khủng bố ở Djibouti và đã từng tiến hành nhiều vụ không kích chống phe nổi dậy Hồi giáo, lấy cớ dung dưỡng al-Qaeda. Các nước như Canada, Malaysia, Pháp (có quân đội đồn trú ở nước Djibouti láng giềng) cũng tham gia lực lượng tuần tra hải quân đa quốc gia trong khu vực. Đã hai lần biệt kích Pháp giải cứu cho các thủy thủ Pháp bị bộn hải tặc bắt cóc; ví dụ vụ biệt động giải cứu 2 người có tầu bị cướp tại Vịnh Aden vào đầu tháng này và tháng 4 qua, 6 hải tặc bị biệt kích bắt trao cho chính quyền Pháp xét xử. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cho biết ông bật đèn xanh giải cứu các con tin ở vụ thứ 2 ngay khi có tin con tầu bị cướp đang trên đường đến Eye, nơi hoạt động giải cứu sẽ cực kỳ nguy hiểm. Hiện Somalia không có chính phủ trung ương đúng nghĩa từ 20 năm qua do nội chiến liên tục. Somalia cũng không có hải quân. Nước này còn có đội tầu đánh cá bất hợp pháp với hơn 800 tầu đến từ nhiều nước trên thế giới gây tổn thất hàng chục triệu USD mỗi năm.

Lính Canada bảo vệ tầu chở lương thực

Một quan chức thuộc Tổ chức Hàng hải Quốc tế (International Maritime Organisation) giải thích lý do tại sao bọn hải tặc vũ trang tốt ngày càng liều lĩnh. 90% vận chuyển thương mại của thế giới vẫn còn theo đường biển, đặc biệt là nhiên liệu. Hơn 30% lượng dầu thô của thế giới đi qua Vịnh Aden, nơi mà bọn hải tặc dù thiếu phương tiện ăn cướp những tầu chở dầu khổng lồ vẫn có thể bắn vào chúng. Và dầu loang sẽ là thảm họa cho môi trường. Năm 2003 là năm đỉnh cao hải tặc trên thế giới với 445 vụ tấn công, năm 2006 giảm chỉ có 239 vụ, và năm ngoái lại tăng lên 249. Nhưng số vụ tấn công ngoài khơi Somalia đã tăng 14% và tất cả là vì tiền chuộc. Vì vậy các tầu buôn được khuyên đi cách bờ biển Somalia ít nhất là 320 km.

Biệt kích Pháp chuẩn bị giải cứu tầu

Những kẻ nổi dậy, không rõ có dính líu đến bọn hải tặc không đang chiến đấu chống quân chính phủ, quân đồng minh Ethiopia và lực lượng giữ gìn hoà bình Liên hiệp châu Phi (EU) tại Mogadishu và những nơi khác ở mạn nam Somalia. Tin hải tặc chiếm tầu chở xe tăng đã làm trận chiến tại Mogadishu nóng thêm. Đọ súng diễn ra gần dinh Tổng thống Abdullahi Yusuf. Ở vùng ngoại ô, dân chúng cướp bóc đoàn xe 30 chiếc của Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) chở lương thực đến vùng khô hạn Bakol phía nam. Andrew Mwangura, chủ tịch hội Kenyan Seafarers' Association ở Mombasa xem hải tặc như lối sống của một bộ phận thanh niên không biết làm nghề gì để kiếm sống khi cả đời họ luôn được ai đó giao cho một khẩu súng và bảo hãy bắn giết. Nhiều thanh niên không được học hành và không có ý thức gì về luật pháp.

Tầu Le Ponant bị hải tặc neo ở cảng Eyl

Vài dòng về Puntland

Puntland với 2,4 triệu dân (ước tính năm 2003) có thủ đô hành chính là Garowe, thủ đô thương mại là Bosasso. Dùng hai ngôn ngữ chính là tiếng Somalia và tiếng Arập, đa số dân theo đạo Hồi, Puntland là một khu vực khô hạn nằm ở mạn bắc Somalia, tự tuyên bố tự trị vào tháng 8.1998. Hành động này là nhằm tránh cuộc chiến tranh thị tộc như ở miền nam Somalia. Tuy nhiên khu vực cũng chịu đựng các cuộc tranh chấp võ trang riêng của nó. Không giống với khu vực láng giềng ly khai Somaliland, Puntland không tìm kiếm sự công nhận độc lập mà muốn nằm trong liên bang Somalia.

Thỉnh thoảng lại nổ ra giao chiến giữa Puntland và Somaliland về chủ quyền đối với hai lãnh thổ Sool và Sanaag do Somaliland chiếm giữ mà Puntland nói là của mình nếu xét theo yếu tố bộ tộc. Năm 2001, bạo lực cũng nổ ra giữa các phe phái chính trị dành quyền lãnh đạo Puntland khi đại tá Abdullahi Yusuf muốn duy trì quyền lực sau 3 năm làm tổng thống. Năm 2002, Yusuf làm Tổng thống lần nữa cho đến tháng 10.2004 khi ông được bầu làm Tổng thống lâm thời của liên bang Somalia. Đa số là dân du mục, hai nguồn lợi kinh tế chính của Puntland là chăn nuôi và đánh cá. Ngoài ra còn tiền gửi về nhà của những người làm việc ở nước ngoài. Nhiều người Somalia đã đến đây để tránh chiến tranh tại miền nam. Một số dùng làm bàn đạp đi qua Yemen. Trong trận sóng thần tháng 12.2004 ở châu Á, có 300 ngư dân Puntland bị chết vì sóng thần. Tướng Mohamed Adde Muse, được Hạ viện Puntland bầu làm Tổng thống từ tháng 1.2005. Ngoài Hạ viện gồm 66 thành viên, tham gia cai trị Puntland còn có hội đồng các trưởng lão có từ lâu đời. Tháng 11.2006, Mohamed Adde Muse đồng ý áp dụng luật Hồi giáo trong lãnh thổ do áp lực của các trưởng lão và cộng đồng Hồi giáo địa phương để tránh nội chiến.