Bản quyền thông tin - câu chuyện dài kỳ

Sau khi Liên Bộ (VH-TT-DL, Tư pháp, KHCN, Tòa án Nhân dân Tối cao và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao) vừa ban hành thông tư liên tịch (số 01/2008 TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP ra ngày 29/2/2008) hướng dẫn truy cứu trách nhiệm hình sự với các hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ thì có một cơn bão lần lượt đi qua các dịch vụ âm nhạc, phần mềm và đến nay là thông tin.

Cách nay 2 tháng trở lại, hàng loạt các website cung cấp dịch vụ nghe nhạc đã bị RIAV (Hiệp hội ghi âm) "sờ" đến. Rồi lần lượt các hãng bằng đĩa nhạc, phần mềm... phải rà soát lại nội dung. Thì đến nay thông tư nói trên đã được áp dụng với bản quyền thông tin; trong đó, gây xôn xao gần đây nhất là vụ hai trang tin điện tử VietBao.Vn và ThoiBao.Vn.

Theo nội dung thông tư, những hành vi xâm phạm bản quyền tác giả hoặc quyền liên quan có giá trị từ 50 đến dưới 150 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả từ 50 đến dưới 150 triệu đồng bị coi là “gây hậu quả nghiêm trọng” và có thể bị truy cứu hình sự.

Kết quả của cuộc thương lượng về bản quyền âm nhạc như thế nào đã rõ. Các website vẫn tiếp tục vừa cung cấp nhạc "chùa" vừa ngồi lại thương thảo để thoả đáng cho cả các bên.

Đương nhiên là bởi vì cần phải có "lộ trình".

Còn câu chuyện bản quyền thông tin thì sao?

Gần như tất cả các trang tin tiếng Việt đang hoạt động đều thuộc các tổ chức, cá nhân hoạt động tự do và đều tổng hợp các nguồn thông tin từ các nguồn khác nhau.

Chuyện cũng sẽ chẳng có gì đáng nói nếu như người ta có thể định nghĩa chính xác thế nào là trang tin điện tử, cổng thông tin và thế nào là báo điện tử(!?)

Nếu các báo điện tử được lập ra cần phải đăng ký giấy phép, chứng minh được nguồn tài chính, các thiết bị đầu cuối, và có một đội ngũ phóng viên, trong đó có người đứng đầu chịu trách nhiệm về nội dung được đưa lên.

Thì các trang tin ở trong nước thì đa số đều hoạt động tự do và không có ai đứng ra chịu trách nhiệm chính thức. Đặc biệt có khá nhiều website có host thuộc server nước ngoài và tên miền không đăng ký.

Ngoài ra, bên lề câu chuyện bản quyền thông tin và việc 2 trang tin VietBao.Vn và ThoiBao.Vn blogger ĐiTìmGiấcMơ♪♥360°'s Blog nhận xét: "Đọc tin này tôi như có cảm tưởng đây là sự PR có chủ đích của vietbao.vn và thoibao.vn chơi trò PR gây sự chú ý của giới truyền thông..!!!!!

Vào đầu tháng 2 năm 2006, hàng loạt trang báo điện tử ở Việt Nam đưa tin Website 24h.com.vn bị đưa vào xử lý, vì vi phạm việc cung cấp thông tin thuộc thể loại báo chí. Sau sự việc đó thì website 24H chỉ bị xử phạt với 10tr đồng ( thông tin này tôi nhớ không chính xác cho lắm nhưng hình như là chỉ vậy )... Sau sự việc này thì giới truyền thông Việt Nam nhận định đây chỉ là một hình thức PR có chủ đích và cũng không nằm ngoài dự đoán thì website 24h.com.vn đã hoạt động độc lập như một báo điện tử và thu hút được số lượng người dùng Internet ở Việt Nam. Trước kia người dùng Internet ở Việt Nam chỉ biết đến website 24H ở các điểm truy cập Internet công cộng với phần mềm quản lý tính tiền Internet".

Cần nói thêm, cũng như nếu thắt chặt bản quyền âm nhạc thì người nghe nhạc không đến được gần với nguồn nhạc khổng lồ như hiện nay; Nếu thắt chặt quản lý các trang tin thì người truy cập sẽ phải thay đổi thói quen duyệt mạng, sẽ phải vào nhiều trang - thay vì chỉ cần thăm thú trong link một trang tin tổng hợp nhất định.

Khái niệm xin phép và không xin phép cũng chưa rõ ràng, các trang tin tổng hợp được phép lấy từ các báo diện tử và trích nguồn đầy đủ hay không? Trong khi rất nhiều báo điện tử và cả báo giấy cũng trích từ những Rêu-tơ, AP, AFP...

....Và câu chuyện bản quyền thông tin rồi đây cũng sẽ là khởi đầu cho một lộ trình dài như câu chuyện bản quyền âm nhạc hay phần mềm(?!)