Bình đạm

Thiền sư Từ Chí Ma từng nói: "Tôi nhẹ bước ra đi, cũng lẳng lặng giống như khi đến. Nhẹ khoác áo ra đi, chẳng để lại một dấu vết gì."Làm như thế thật là bình đạm, thoải mái và khoáng đạt biết bao!

Tôi thích bình đạm, bởi lẽ bình đạm chính là sự thâm trầm. “Bình đạm” không phải là bằng phẳng, trong “bình” có vẻ đẹp thuần mỹ, trong “đạm” lại chứa đựng thâm tình. Bình đạm giống như loại nước hoa nhẹ, chỉ thoang thoảng như có như không, mang lại cho người ta cảm giác tự nhiên. Cũng giống như bức tranh mộc mạc, gợi cho ta cảm giác lâng lâng.

Người có thể uống loại rượu nhẹ, không có nghĩa là tửu lượng thấp, mà chứng tỏ là có nhã hứng, uống lưng chén rượu nhạt mà say, chẳng phải thâm thuý hơn không? Người biết nghe lời bình dị, không có nghĩa là người nông cạn, mà chứng tỏ là có tu dưỡng, tìm thấy triết lý từ những lời bình dị, có phải càng uyên thâm hơn không? Người biết sống cuộc đời bình dị, không có nghĩa là người tầm thường mà chứng tỏ là người điềm tĩnh. Từ rau rưa đạm bạc biết tìm thấy dư vị, chẳng phải là cách hưởng thụ đặc biệt hay sao? Viết ra những câu thơ bình dị, không phải là kém phần uyên bác, “Ngước lên nhìn trăng sáng, cúi xuống nhớ cố hương” (Cử đầu vọng minh nguyệt, đê đầu tư cố hương). Những câu thơ tương tự như vậy, có phải đứa trẻ lên mười cũng có thể hiểu rõ, mà đọc mãi không chán, lại trở thành thiên cổ danh câu?

Bình đạm thật là tuyệt! Đất phẳng khiến chúng ta không bị vấp ngã, vị nhạt không làm cho chúng ta say ngất, khiến chúng ta thẳng thắn vô tư, nhìn người rõ ràng chính xác. Cho nên, bình đạm mới thật sự là đẹp.

(Các bài viết khác trong thư mục Triết lý sống xem tại đây)