Hà Nội trong mùa nước lũ

Hà Nội lại một phen hoảng loạn trong giao thông và đời sống hàng ngày vì mưa to và lụt lội. Tôi thực sự bàng hoàng vì hơn 10 năm sinh sống, học tập và lao động ở thủ đô chưa bao giờ chứng kiến cảnh đảo lộn về mọi mặt trong xã hội như thế này. Còn nhớ cách đây vài năm Hà Nội đã chịu cảnh những cơn mưa dai dẳng trong vòng một tuần lễ, nhưng không to và nặng hạt, nên hệ thống thoát nước không chịu quá tải, mọi hoạt động của thủ đô không bị xáo trộn lớn. Nhưng với cơn mưa dữ dội kéo dài liên tục 2 ngày hôm nay, Hà Nội đang chìm trong biển nước, và điệp khúc "Em ơi Hà... lội phố" lại âm vang lên như thủa nào.

Giao thông tắc nghẽn, tê liệt

Chứng kiến cảnh tượng đầu tiên ở Hà Nội là nạn giao thông tê liệt hoàn toàn. Ngày thường người dân đi lại đã khốn khổ vì tắc nghẽn và khói bụi giao thông, giờ thì lại càng khốn đốn trong biển nước, mà phương tiện giao thông đi lại tốt nhất chỉ có thể là... thuyền hay xuồng máy. Nhìn Hà Nội từ trên cao, có thể tưởng tượng đây là một thành phố Venice của Ý, vì đâu đâu cũng thấy cảnh tượng nước ngập quá đầu gối, chỗ sâu cũng phải đến rốn bụng. Hàng loạt các phương tiện giao thông chết cứng, đứng đơ ra giữa lòng đường, xe máy còn có thể nhúc nhích vào "gần bờ" vỉa hè, chứ ô tô thì chịu chết giữa "lòng sông", rồi các xe chuyên dụng như thoát nước, cứu thương hay cứu hỏa cũng đành nằm im "ngậm bồ hòn làm ngọt"

Có một nghịch lý khá hài ở Hà Nội trong những đợt lụt lội này, đó là trên trục đường vành đai La Thành. Đây là con phố dài nhưng lại nhỏ ở nội thành. Ngày thường thì các phương tiện rất ngại đi qua con đường này vì nó được liệt vào "phố đệ nhất... tắc", nhưng vì nó là đê kinh thành Thăng Long xưa nên ở vị trí khá cao so với các con phố khác, không sợ lụt nên giờ đây hàng loạt xe cộ cứ đâm đầu vào để lưu thông, dù sao thì "chậm còn hơn đứng yên"

Có lẽ vui nhất trong hoàn cảnh này là các bác chuyên nghề sửa xe máy, đắt hàng như tôm tươi. Mỗi chiếc xe chết máy, các bác "chém sắt chém đá" mạnh tay, giá thành so với ngày thường gọi là cao gấp 3 - 4 lần, chưa kể khách hàng phải xếp hàng đợi đến lượt mình nữa.

Cuộc sống hàng ngày bị xáo trộn

Nước biến phố thành sông. Giờ nước lại ngập vào tận ngõ xóm, rồi đến các nhà dân. Bước chân ra khỏi nhà, ra khỏi giường là sông, là biển nước. Nhà nào may mắn chạy kịp thời đồ đạc lên tầng cao, còn không thì đã bị nước xâm nhập có nguy cơ hỏng. Khốn khổ đối với những hộ dân trong vùng trũng hoặc nhà cấp 4, vì thế có lẽ những người thuê trọ (sinh viên, người lao động...) và người dân hoàn cảnh thấu hiểu hơn ai hết trong cuộc vận lộn với thiên nhiên kiểu này. Thêm một cực hình nữa đối với họ, đó là nước thải lênh láng cùng dòng nước lụt đi vào tận ngõ ngách. Ấy chưa kể những hộ có bể nước ngầm thì không biết tính sao...

Thêm vào đó, nhìn cảnh nhiều sinh viên, người dân ngoại tỉnh ngậm ngùi nhai tạm bánh mỳ "qua ngày đoạn tháng" mà thấy khốn khổ, vì quán cơm bình dân chìm trong nước, chợ cóc chìm trong nước, mà nếu có đi nhà hàng ăn sang thì "cò không tiến", đi chợ xa thì "thuyền không có". Ấy là chưa kể có những người đành cam chịu đói vì chậm chân đi mua đồ ăn.

Chắc không nơi đâu khổ sở như nhiều người dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Đông nước đã ngập lụt thế mà lại còn bị cúp điện từ 10h sáng đến tận 12h đêm. Mọi đời sống hàng ngày gần như thay đổi hoàn toàn. Khi trời sụp tối, là lúc ánh đèn leo lét lại bập bùng trên ngọn nến hay ngọn đèn dầu. Lâu lắm rồi lại mới được sống lại "ngày này năm xưa", quá khứ mà "điện còn chưa về bản". Nhà nhà, người người tụ tập hàn huyên dăm ba câu chuyện dưới ánh sáng chập choạng rồi sớm rúc vào chăn đánh giấc ngủ nồng, ai may mắn còn được lót dạ, không thì... cũng lại đành "ngậm bồ hòn làm ngọt"

Sông, hồ nội thành lênh láng

Đó có thể là cảnh tượng chưa bao giờ gặp. Con sông Tô Lịch nên thơ ngày nào (hệ thống thoát nước thải lớn nhất thành phố) dường như lại có dịp soi lại mình của hình ảnh năm xưa: Không còn thấy bốc mùi khó chịu vì chất thải, không còn thấy nước thải đen ngòm. Nhưng lại thay vào đó, nó như một con sông cái đang gồng gánh dòng nước lũ cho thành phố. Mặt nước gần sát mép đường, gần chạm đáy thành cầu, chưa bao giờ thấy những con sông nội thành nước lớn và dữ dội như thế. Nước đục ngầu và chảy mạnh mẽ, có thể cuốn phăng đi tất cả những vật cản trên dòng chảy.

Nhưng nhìn sang bên kia, một nhánh con của dòng sông Tô chảy qua Thái Hà, Hoàng Cầu giờ là cả một biển nước, không còn phân biệt được đâu mà sông nhánh, đâu là bờ và đâu là hồ Hoàng Cầu. Dòng nước đã ngập cao hơn cả phố và tràn kéo theo nước thải đổ vào lòng hồ Hoàng Cầu trong xanh, thơ mộng...

Ruộng đồng ngoại thành mênh mông nước

Hà Nội giờ đã mờ rộng, khu vực mở rộng của Hà Nội có một phần nhiều là những cánh đồng chiêm trũng, cùng với những huyện ngoại thành Hà Nội cũ. Giờ đây người nông dân đang ngán ngẩm vì cảnh mưa lũ hoành hành, cuộc sống của họ trở nên càng khốn khó hơn khi mà “miếng cơm manh áo” của họ đang đánh đổi bởi nạn ngập úng và có nguy cơ mất trắng nếu trời tiếp tục những cơn mưa dữ dội; hơn nữa càng tang tóc hơn khi mà nhiều hệ thống trạm bơm vẫn phải lặng yên trong cảnh “cơm sôi lửa bỏng” vì sự cố điện chưa được khắc phục. Mong sao hệ thống trạm bơm của Hà Nội vận hành tốt và tối đa để cứu cánh cảnh hoạn nạn này

Một góc Hà Nội nên thơ

Trong cơn hoạn nạn vì lụt giữa lòng thủ đô, ai gặp cũng thấy "tan hoang mà đau đớn lòng", vẫn tồn tại đâu đó những nét đẹp, nét quyến rũ của thiên nhiên, con người Hà Nội. Chúng ta cùng lên một góc Hồ Tây, trên con đường Thanh Niên thơ mộng để chiêm ngưỡng vẻ đẹp diệu kỳ và "có một không hai" này. Dường như sự vắng vẻ, heo hút con người và những hoạt động của họ nơi đây không làm Hồ Tây trở nên lặng lẽ, hiu quạnh. Cơn mưa nặng hạt càng làm mặt nước Hồ Tây nhấp nhô con sóng và sóng đập vào bờ mạnh mẽ hơn; bầu trời u ám, mịt mù nhưng góc xa chân trời bên kia vẫn tồn tại một vệt sáng mờ chạy sát mặt nước, như càng mang lại chúng ta cảm giác ông trời, bà đất hòa quyện nhau hơn.

Ra phía mép Hồ Tây, một cảnh tượng thật ngộ nghĩnh, thi vị đó là hình ảnh những con người mặc trên mình chiếc áo mưa và đang rong cần để câu cá. Chiếc cần được vung quay, chiếc phao câu theo đà quán tính bay tít xa rồi trôi lềnh bềnh trên mặt nước, đang chực chờ những chú cá ngốc nghếch, hám ăn... Bất chợt chiếc phao câu rung động mạnh, thoắt ẩn thoắt hiện trên mặt nước. Và rồi véo... tiếng kêu trong mưa như tiếng gió rít của chiếc cần câu, một chú cá to bự đang bay trên không và trở về với đất liền. Nhìn hình ảnh con người kia, họ thật phấn khởi và nở nụ cười thật hãnh diện, dường như sở thích đam mê của họ không quan ngại gì đến kiểu thiên nhiên xấu của trời đất này.

Với ngòi bút còi, xin tô điểm một vài nét về Hà Nội trong mưa ngập lụt, một trận mưa có thể lớn nhất trong 35 năm trở lại đây. Cùng bá tánh cảm nhận và cùng suy ngẫm…

(Các bài viết khác trong thư mục Entry của tôi xem tại đây)