Thư mục: Sách nuôi dạy con |
Ngày Yuri bé 2 tuổi rưỡi, mẹ đã dịch phần sách này, và áp dụng cho cả 2 chị em. Rất bổ ích, việc gì cũng cụ thể, rõ ràng, thú vị.
3 tuổi 1 tuần- Bóng nảy- Ball Bounce- バウンド遊び
Bóng đường kính 20-25 cm (nhỏ hơn hay to hơn đều khó bắt).
Mẹ làm cho bé xem khi thả 1 quả bóng xuống đất, nó sẽ nảy lên, bắt lấy quả bóng như thế nào. Cho bé quan sát kĩ, quả bóng rơi xuống và nảy lên. Bé sẽ dự đoán thời gian bóng nảy và bắt lấy bóng. Nói với trẻ các từ “nảy lên” “lên” “xuống” nhiều lần.
Cho bé thả bóng rơi, nhìn kĩ nó nảy lên, và bắt lấy bóng. Mẹ có thể đứng sau lưng hay gần bé, thả bóng hộ bé, nhắc bé khi nào thì bắt bóng.
Có bé không làm sao điều khiển tay và mắt chính xác đồng thời được. Vì vậy phải làm đi làm lại để luyện khả năng này.
Bảo bé chỉ bắt bóng bằng 2 tay chứ không phải cả người lăn xả vào bắt bóng. Tuy nhiên, nếu bé cứ lăn ra bắt cũng không sao, không được nói “không được thế” mà phải nói “con chỉ dùng 2 tay để bắt thôi”. Nếu có nói thế mà bé vẫn không làm được thì cứ làm đi làm lại, cho bé luyện khả năng dự đoán đúng thời điểm bóng nảy lên để bắt.
Cũng dạy bé bắt bóng sau mấy lần nảy nhất định. Làm vậy sẽ biết bé đã tiến bộ đến đâu, bé cũng nhớ cách đếm số.
Cho bé xem bóng bật lại khi ném trúng tường nhà, tường rào, hay là nảy lên khi rơi xuống sàn nhà, mặt đất. Bé sẽ rất thích.
Cũng áp dụng như vậy với cách ném và bắt bóng nảy, đếm xem bắt được bao nhiêu lần.
Tác dụng của trò chơi:
Vận động phối hợp tay và mắt nhịp nhàng, hiểu rõ khái niệm “lên” “xuống” “trên” “dưới” khi ném và bắt bóng thì tăng xúc giác của tay; biết đếm theo thứ tự, tự tin.
3 tuổi 2 tuần- Tập nhảy chân sáo- Early Skipping Fun- スキップを楽しもう
Mẹ làm mẫu cho bé xem nhảy chân sáo như thế nào. Mẹ làm thật chậm, và giảng giải “Đây là nhảy chân sáo. Mẹ làm mẫu cho con xem này”. “Nhảy, bước” đổi chân, thật chậm rãi để bé nhìn kĩ. Sau đó mẹ nhảy nhanh hơn, bé thấy vui hơn phải không?
Mẹ cầm tay bé, bắt đầu chân để giống mẹ. Mẹ vừa nhảy với bé vừa đếm “nhảy, bước, nhảy, bước” Có thể bé sẽ làm được ngay, có thể bé không làm được và chóng chán. Không ép quá, để khi khác lại tiếp tục cũng được “Khi nào mẹ con mình lại tập nhảy, bước nữa nhé”.
Cũng có thể vừa nhảy vừa đếm “nhảy, bước” cũng có thể đếm “1,2, 1,2” cũng có thể vỗ tay đánh nhịp, bé sẽ phấn khích hơn. Có thể bé có phản ứng, có thể không, nhưng phải làm đi làm lại nhiều lần. Song chỉ nên cho bé tập lúc bé vui vẻ. Vài ngày sau, vài tuần sau, mẹ lại rủ bé “nhảy chân sáo đi!, nhảy, bước, nhảy bước đi” tự nhiên trong bé có phản xạ với nhịp tức là liên tưởng đến động tác của chân ngay. Hãy tiếp tục trò chơi trong thời gian tới nữa.
Nếu nhảy chân sáo chưa quen, có thể chơi trò ngựa đi cũng được. Đây là trò chơi bước đi ngắn, nhanh. Khi chơi trò này, hầu như chân không tiến lên phía trước. Nhưng vừa hát “cù lục, cù lục, cù lục, ngựa con pony đây” và bảo bé bước giống ngựa con đi đến một điểm nào đó trong nhà cũng hay. Tiếp tục trò chơi, bé sẽ nhớ ngay lời và nhịp điệu của bài hát này.
Tác dụng của trò chơi:
Vận động toàn thân, cảm nhận nhịp điệu nhảy chân sáo và bước ngựa con, tăng thính giác và khả năng quan sát, biết vỗ tay theo nhịp, tự tin
3 tuổi 3 tuần- cạch cạch cạch- Pound Pound Pound- トントントン
Có một cái búa nhỏ thì tốt, nếu không thì dùng búa của bố bé vẫn hay dùng cũng được. Nếu dùng búa thường, phải thật chú ý. Giúp bé cầm búa cho chắc chắn, bảo bé cầm búa bằng cả 2 tay thì hơn.
Chuẩn bị vài cái đinh to, và một miếng gỗ mềm. Đóng lên miếng gỗ 5 cái đinh, cách nhau 4,5cm. Cùng bé đếm số đinh, khẳng định với bé có 5 cái đinh. Dạy bé cách cầm búa, cách gõ búa lên đầu đinh để đóng đinh vào miếng gỗ. Mới đầu có thể mẹ phải giúp bé, song chắc chắn sau đó là bé muốn tự làm lấy. Cho bé tất cả số đinh còn lại. Mẹ phải ngồi cạnh trông bé làm, còn bé chắc chắn sẽ rất vui thích làm trò này.
Bé đóng được 5 cái đinh, thì mẹ lại đóng nhẹ 5 cái đinh khác vào gỗ trước, rút ra để bé làm lại. Khi bé quen rồi sẽ tự làm từ đầu. Khi đó mẹ sẽ phải giúp bé. Đóng hết 5 cái, lại đếm lại số vừa đóng, khẳng định số 5 một lần nữa.
Lần tới thì dạy bé làm thế nào để đóng ghép 2 miếng gỗ lại với nhau. Lặp lại trò này nhiều lần. Bé có thể sẽ thích trò chơi này và muốn đóng thành con thuyền đơn giản. Bài hát này có thể sẽ làm bé thích:
Một cái búa, một cái búa, Johny làm với một cái búa. (Nắm đấm trái gõ gõ vào đùi trái)
Johny làm với một cái búa rồi hai cái búa. (Hai tay làm nắm đấm, gõ gõ vào hai đùi)
Hai cái búa, hai cái búa, Johny làm với hai cái búa.
Johny làm với hai cái búa rồi ba cái búa. (Hai nắm đấm, gõ vào hai đùi, chân trái giậm xuốn sàn nhà)
Ba cái búa, ba cái búa, Johny làm với ba cái búa.
(Hai tay làm nắm đấm, gõ vào hai đùi, chân trái giậm , nghe thấy 4 thì chân phải cũng giậm xuống sàn nhà)
Johny làm với ba cái búa, rồi bốn cái búa
Bốn cái búa, bốn cái búa, Johny làm với 4 cái búa
Johny làm với 4 cái búa, rồi 5 cái búa (Hai nắm đấm gõ vào hai đùi, hai chân giậm, gật đầu)
5 cái búa, 5 cái búa, Johny làm với 5 cái búa
Johny làm với 5 cái búa, rồi nghỉ thôi!
Tác dụng của trò chơi:
Phối hợp hoạt động của tay và mắt, tự tin, độc lập, nhớ số đếm đến 5.
3 tuổi 4 tuần- Động vật- Animals Moves- 動物の動き
Cho bé xem tranh con rắn, chỉ cho bé thấy rắn không có ngực, không có hông. Cũng dạy cho bé biết, khi di chuyển, con răn uốn vặn người và trườn lên phía trước, trên mình rắn có nhiều vẩy, khi rắn trưởng thành nó sẽ lột xác. Rắn có 2 mắt, nhưng không có tai ngoài, nên cơ thể rắn cảm nhận chấn động của âm thanh để nhận biết sự chuyển động của loài động vật khác. Rắn không cần ăn ???? Mẹ hỏi bé xem “Rắn ăn gì?”. Bảo bé nằm xuống sàn, dùng cử động ngực, bụng sang trái sang phải để trườn lên phía trước giống con rắn. Vạch đích rồi bảo bé trườn kiểu rắn đến đích. Cũng có thể dạy cho bé biết có loại rắn độc, có loại rắn lành.
Nói chuyện cho bé nghe về con ếch. Cho bé xem tranh con ếch, chỉ rõ 4 chân, 2 mắt, da trơn nhẵn, cái lưỡi. Ếch thè lưỡi ra, bắt côn trùng để ăn. Chắc chắn bé sẽ hỏi sao ếch có tai hay không. Ếch nhảy bằng chân để di chuyển về phía trước. Bảo bé nhảy pyon pyon như con ếch. Đặt một cái gối nhỏ dưới nền nhà, bảo bé nhảy kiểu ếch qua cái gối đó. Chắc chắn bé sẽ vui thích nhảy qua nhảy lại.
Lần này cho bé xem tranh con chim. Hỏi bé xem con chim khác con rắn, con ếch ở chỗ nào. Chim có 2 chân, 2 cánh, 2 mắt, 2 tai, nhấn mạnh vào đặc điểm ngoài chân ra chim còn có 2 cánh giang rộng được. Chân chim cũng có vẩy. Thức ăn của chim là côn trùng, giun đất, hạt thực vật nhỏ. Mỏ chim dài để dễ mổ thức ăn. Chim bay, nhảy để di chuyển về phía trước. Có khi bé lại phát hiện ra rằng để bắt mồi, chim và ếch đều có móng cũng nên. Cho bé xem con chim thật đang đậu trên cây cũng tốt. Bảo bé thử giang tay làm cánh bay giống chim xem sao.
Bài thơ sau đây cũng hay:
Con chim nhỏ nhảy nhảy tới đây
Em bảo “Chim ơi chim, dừng lại, dừng lại, dừng lại đi nào”
Em đến bên cửa sổ, định nói lời “chào chim”
Cái đuôi nhỏ lắc lư, chim bay vút đi mất.
Once I saw a little bird come hop, hop, hop
So I said “Little bird, will you stop, stop, stop?”
And was going to the window to say “How do you do?”
When hi flipped his little tail and far away he flew
Lúc khác, bé lại muốn biết về con cá phải không? Cá không có ngực, không có hông, nhưng dùng vây và người để bơi trong nước. Cho bé xem tranh con cá. Chuyện con cá có vẩy, cơ thể tiết ra chất nhờn lên vẩy làm nó bơi dễ dàng trong nước nữa, chắc chắn sẽ làm cho bé thích thú. Cũng dạy cho bé biết là cá không có cơ quan hô hấp, không thở được như người, nên không lấy được ô xi trong không khí, lên cạn cá sẽ chết mất. Cho bé xem cái mang cá. Cá lấy ô xi trong nước bằng cách đớp nước vào miệng, đùn nước đã bị lấy ô xi qua cái mang này. Cá dương 2 vây ngực ra phía trước cùng chuyển động, đó là hình ảnh cá đang bơi trong nước. Bảo bé làm thử xem sao.
Nếu muốn tiếp tục trò chơi này, có thể dẫn bé tới vườn bách thú. Ở đó, bé có thể kiểm chứng lại những gì đã được học về rắn, ếch, chim, cá. Cũng có thể cho bé nuôi cá vàng. Như vậy bé sẽ biết rõ hơn về cá. Bé có trách nhiệm cho cá vàng ăn, giúp mẹ lau dọn bể cá cũng nên.
Tác dụng của trò chơi:
Nhận thức được có nhiều loại động vật, nhận biết về cách di chuyển của động vật, khả năng ngôn ngữ, khả năng quan sát tỉ mỉ, yêu thích động vật, khả năng diễn đạt.
3 tuổi 5 tuần- Tìm tranh giống nhau- Match Pictures 同じ絵を見つける
Chọn mỗi loại 2 quyển tạp chí hay catalo có tranh ảnh bé thích, chọn ra 5 bức tranh hay ảnh to, màu sắc tươi vui, dán từng tờ lên bìa cứng. Không nhất thiết các bức phải bằng nhau, có nhiều kích cỡ, trò chơi vui hơn.
Xếp 2 bức giống nhau thành một cặp, cho bé xem, chỉ cho bé là mỗi cặp có 2 cái. Nói chuyện xung quanh bức tranh đó để làm dữ liệu cho bé chơi trò chơi.
Lật ngửa các bức tranh lên, để lên sàn nhà hay lên bàn. Bảo bé tìm các cặp tranh giống nhau. Nếu thấy khó, mẹ cầm một bức lên, bảo bé “con tìm cái giống bức này xem”, và mẹ chỉ tay vào khoảng có bức còn lại đó “ở khoảng này này” gợi ý cho bé. Bé tìm được bực giống như vậy thì mẹ nhấn mạnh “hai bức này giống nhau, hai bức này là một”. “giống nhau” và “là một” ở đây là cùng một nghĩa, dùng từ nào cũng được, miễn là bé thích.
Có cách chơi khác nữa. Đặt 5 bức tranh lật ngửa trên bàn, hay sàn nhà, xáo trộn vị trí. Còn 5 bức giống thế thì mẹ xếp thành một xếp, bảo bé rút một tờ trong xếp đó ra, và tìm trên bàn một bức giống như bức vừa rút ra đó. Bảo bé xếp gọn cặp tranh giống nhau vừa tìm ra vào một chỗ riêng khỏi lẫn vào các bức chưa tìm ra cặp. Để bé tự làm tương tự với các bức còn lại.
Để bé được thử thách hơn, có thể cho bé chơi trò “tập trung”. Úp các bức tranh xuống nền nhà hay mặt bàn. Mẹ với con mỗi người đồng thời nhặt một bức lên, so với nhau xem có giống nhau không, không giống thì lại úp về chỗ cũ, nhặt cái mới, lại so… cho đến khi tìm thấy hết các bức giống nhau. Bé chán thì lật hết các bức tranh lên, bảo “bây giờ không chơi nữa, con giúp mẹ cất đi nào”, mẹ không nên cho con thấy mình thất vọng.
Khi bé làm quen với các bức tranh đơn giản rồi, thì cho bé củng cố khái niệm “giống nhau” bằng các bức ảnh, bưu thiếp, lá bài tây có chi tiết phức tạp hơn. Nếu dùng bài tây, ban đầu chỉ chơi với 5 cặp. Tự tin rồi, bé sẽ đòi tăng số cặp bài lên cho xem. Và cũng có thể bé muốn tự chơi một mình.
Tác dụng của trò chơi:
Khả năng quan sát và khớp tranh giống nhau, phối hợp hoạt động tay và mắt, tăng trí nhớ, khả năng nhận thức cái giống nhau của tranh, tự tin, tính độc lập.
