Người ta làm gì trong ngày Tết Đoan Ngọ-Ngày giết sâu bọ

Người Việt ta trong bao đời cũng "ăn" tết này nhưng thường được gọi là Ngày giết sâu bọ và có nhiều phong tục mà người ta thường làm trong ngày này. Tôi xin tổng hợp và mời mọi người tham khảo:

1. Vì  mùng 5 tháng 5 âm lịch nằm trong giai đoạn chuyển mùa nên dịch bệnh dễ phát sinh. Và dân gian có tục "giết sâu bọ" bằng cách từ sáng sớm, khi chưa ăn uống gì thì ăn hoa quả và uống rượu nếp.  Con người cũng như mọi vật cần dự trữ năng lượng để chống lại dương khí quá cao của trời đất. Họ cần ăn một số hoa quả hay thực phẩm giàu năng lượng như trứng luộc, cái rượu, cháo chè kê, bánh đa, uống rượu xương bồ... để khai mở cửu khiếu (9 cái lỗ tự nhiên trên cơ thể), thông dương khí hòa cùng trời đất. Nhiều người còn ăn những hoa quả có vị chua như mận với hàm ý giảm sự mãnh liệt của Can (gan khí), hạn chế những tác động xấu tới tạng Tâm và hệ thống mạch máu.Trẻ con được treo cho những túi bùa bằng vụn lúa các màu khâu thành hình trái cây, buộc chỉ màu kết tua và nhuộm móng tay, móng chân (trừ ngón tay trỏ và ngón chân kề ngón cái), bôi hồng hoàng (một vị thuốc có màu đỏ pha vàng) vào thóp, vào ngực, vào rốn… để trừ tà ma bệnh tật. Có vùng, cha mẹ còn bôi vôi  vào cổ cho con cái trước lúc đi ngủ để trừ bệnh tật.
2. Các gia đình có làm lễ cúng gia tiên, cỗ cúng có cả chay lẫn mặn. Các chàng rể phải sắm quà biếu bố mẹ vợ nhân dịp này; trước kia ở các làng, xã có tế thần ở đình, đền, ở thôn, xóm thì cúng miếu. Tại gia đình thì sửa cúng tổ tiên và cúng Thổ công, lễ cúng là phẩm vật toàn trái cây. Riêng các gia đình thầy thuốc còn có thêm lễ cúng Thánh sư.
3. Đi hái lá làm thuốc, vì tin rằng lá hái trong giờ phút này dù chỉ là các lá thông thường như lá chanh, lá bưởi, tía tô, ngải cứu, sen...đó là giờ có Dương khí tốt nhất trong cả năm, lá cây cỏ thu hái được trong giờ đó có tác dụng chữa bệnh tốt, nhất là các chứng ngoại cảm, các chứng âm hư; vì ngày này có dương khí cực thịnh. Theo học thuyết âm dương ngũ hành, Ngọ được xếp vào quẻ Ly, thuộc hành Hỏa. Trong một ngày, dương khí cao nhất là giờ Ngọ. Trong một tháng, dương khí cao nhất vào những ngày Ngọ, nhất là ngày Ngọ thượng tuần (đầu tháng). Trong năm, dương khí cao nhất vào tháng Ngọ (tháng 5). Như vậy, dương khí đạt cực điểm vào giờ Ngọ của ngày Ngọ đầu tiên trong tháng Ngọ.
4. Làm lễ sêu - một tục lệ mang đầy tính nhân văn giữa người với người, con cháu với ông bà, cha mẹ, người bệnh với thày thuốc, học trò với thày giáo. Những chàng trai đã dạm vợ hoặc hỏi vợ nhưng chưa cưới thường đi sêu bố mẹ vợ nhân ngày Tết Đoan Ngọ.
5. Dự đoán thời tiết: theo một số người lớn tuổi, buổi sáng người ta nhìn mặt trời mọc để dự đoán thời tiết mưa thuận gió hòa trong thời gian tới ra sao.