Thâu tóm - cơ hội & rủi ro

Thâu tóm - cơ hội & rủi ro

http://tuanvietnam.net/vn/harvard/4972/index.aspx

Một hành động “đi ngược” với thị trường, một bài viết khá “chung chung” khi chưa kết luận, rút cục những người điều hành Bank of America là anh hùng – hay là những kẻ ngốc nghếch? (Mặc dù có vẻ tác giả thiên về nhận xét – Lewis đang làm những việc dại dột).

Có lẽ sẽ là “an toàn” hơn nếu chưa vội đưa ra kết luận lúc này, nhưng nếu đứng trên góc độ một nhà đầu tư đang “tìm kiếm cơ hội”, thì không thể lảng tránh việc phải trả lời câu hỏi này, dù đó chỉ là những phỏng đoán!

Mặc dù nói như thế, nhưng không phải là không có những cơ sở rõ ràng để có thể đưa ra quyết định.

Quyết định của tôi – là sẽ đầu tư vào Bank of America và đặc biệt là cổ phiếu các tổ chức ngân hàng này thâu tóm! (Tất nhiên – đó là chiến lược – còn chiến thuật cụ thể - đẩu tư vào cái nào hay bao nhiêu sẽ tùy thuộc vào các công cụ phân tích và các thông tin mà bạn có)! Sau đây, xin được phân tích các lý do của quyết định này.

Có 3 lý do chính để tôi đưa ra nhận định này:

- Thứ nhất,“sự nhất quán” trong hành động – tạo nên niềm tin cho sự cải tổ của Bank of America.

- Thứ hai, các hoạt động thâu tóm của Bank of America hoàn toàn không phải “ngẫu hứng” mà có chủ đích rất rõ ràng, và quan trọng nhất, điều mà họ đang theo đuổi – rất đáng để “đầu tư”.

- Thứ 3, những “mắt xích đáng tin” ủng hộ cho các quan điểm ở trên.

Ở lý do thứ nhất, trước hết, xin được, phân tích một chút, về các “điều kiện” làm tiền đề cho một cuộc cải tổ “thành công”!

Sở dĩ tôi phản phân tích điều này vì Bank of America đang “cơ cấu lại”, sau một thời gian sụt dốc. Một trong những lý do cơ bản cho sự tụt dốc đó chính là sự “dàn trải” trong đầu tư kéo theo quản lý yếu kém. Cắt giảm lợi tức, tăng vốn bằng cổ phiếu, cắt giảm nhân viên, đóng cửa các chi nhánh “không nằm trong chiến lược mới” (trong đó có cả chi nhánh tại Việt Nam), là một loạt các “động thái” khiến các nhà đầu tư vào ngân hàng này phải “giật mình”!

Họ tái cơ cấu là tất yếu, vậy, trước khi phân tích bất kì hành động cụ thể nào, chúng ta cần “làm rõ” những tiên đề để có một sự cải tổ thành công? Hay là tiền đề cho một sự trượt dốc thê thảm?... Đó quả thật là một vấn đề nan giải. Nhưng với những đúc kết của cá nhân tôi, một trong những yếu tố hàng đầu trước hết, đó phải là SỰ TẬP TRUNG.

Rất đúng như bài viết đã phân tích rằng, tăng trưởng – không có nghĩa là “phát triển bền vững”. Hai công ty tệ hại, kết hợp lại, không có nghĩa là tạo nên một công ty tốt (chứ chưa nói đến vĩ đại). Và bản thân Lewis hoàn toàn có động cơ để tiến hành các thương vụ sát nhập nhằm “đánh bóng” tên tuổi Bank of America hoặc tên tuổi của chính ông, cả 2 điều đó đều dẫn tới tăng trưởng “trước mắt” đồng nghĩa với các ưu đãi mà ông được hưởng tăng lên, bất chấp các rủi ro dài hạn do tăng trưởng đó mang lại! Và một câu nói rất hàm ý của người Mỹ “Khi mọi thứ rối tung lên – chúng ta sẽ đi mua sắm”! Câu nói đó, có thể hiểu theo nhiều cách. Có người thì coi đó là sự vô trách nhiệm của các CEO. “Lảng tránh” những vấn đề hiện tại bằng cách tập trung sự chú ý vào các vấn đề khác bất chấp các nguy cơ hiện tại (cũng có thể là cách họ đối phó với các nguy cơ ngắn hạn – nhằm khôi phục lòng tin nhanh chóng trước khi tìm kiếm các thức đối phó dài hạn); Nó cũng có thể đứng trên lập trường rằng sự hỗn loạn luôn tạo nên rất nhiều cơ hội, và không phải vì khó khăn hiện tại mà bỏ qua các cơ hội khác. Đôi lúc, giải pháp cho các vấn đề nội tại lại “đến từ bên ngoài”.

Bản thân tôi thì không “thích thú” với quan điểm này lắm. Tái cơ cấu một tổ chức, phải bắt đầu từ chính bản thân nó. Sát nhập, thâu tóm, hay thậm trí cả tăng trưởng, đều cần dựa trên một nên tảng “đủ vững vàng” cho sự thay đổi đó. Sự thất bại của các thương vụ sát nhập, chính yếu suất phát từ sự “thiếu chuẩn bị” cho sự tăng trưởng đột biến này!

Bank of America sa sút gốc rễ cũng bởi họ “thiếu” một mục tiêu “duy nhất” đủ mạnh. Nhưng cách họ khắc phục thì khá tuyệt với và “bài bản”.

Ngay lập tức – họ đã tập trung nguồn lực cho chỉ một mục đích trở thành ngân hàng lớn nhất nước Mỹ. Để thực hiện điều đó – họ “co lại” trên thị trường thế giới, thâu tóm, bằng mọi cách tăng thị phần “nội địa”, và hơn hết, họ tỏ rõ quyết tâm cho điều đó, “bất chấp” những nhận định từ bên ngoài. Sự lao dốc của thị trường tài chính Mỹ, càng làm họ dễ dàng hơn trong việc thực hiện những toan tính “dài hơi”!

Một mục tiêu rõ ràng, một lĩnh vực họ có thế mạnh (thậm trí có thể là người giỏi nhất), hoàn toàn đủ tiền đề cho sự tăng trưởng bền vững trong lúc này. Không phải lúc nào cũng “trở lên lớn mạnh hơn hầu như luôn luôn làm bạn ngớ ngẩn hơn.” Như bài viết đã phân tích – như thế thì phiến diện quá!

Từ nền tảng là sự nhất quán ở trên, xin được phân tích cụ thể vào sự việc gây “tranh cãi” mà Bank of America đang tiến hành. Cũng chính là vấn đề chính cần thảo luận – làm rõ. Bank of America thâu tóm “có chọn lựa” là một chiến thuật hợp lý.

Hợp lý thứ nhất là bởi giá cả, nó rẻ hơn nhiều so với thời điểm bình thường. Khi mà mọi nhà phân tích trên thế giới đều “bắt mạch” kinh tế Mỹ phát triển ổn định, đầu tư vào tài chính Mỹ “quá an toàn” do được điều hành bởi những “chuyên gia tài chính hàng đầu”!

Hợp lý thứ hai, hợp lý cho chiến lược dài hạn để tăng trưởng “đột biến”!

Đây cũng chính là lý do mà tôi chọn Bank of America thay vì bất kì ngân hàng nào khác đang tiến hành các hoạt động thâu tóm tương tự, nó xuất phát từ các lợi thế mà Bank of America đang có:

- Đầu tiên là luật cho phép gộp “ngân hàng thương mại & ngân hàng đầu tư” làm một. (khoảng năm 1999 thì phải). Nó tạo nên sức bật “vô cùng to lớn” cho các ngân hàng. Khác biệt cơ bản giữa 2 “loại” ngân hàng này đó là, một loại không được phép thực hiện chức năng đầu tư đầy rủi ro, còn một loại thì “sinh ra để làm điều đó”. Sự khác biệt đó, dẫn tới rủi ro của 2 loại ngân hàng này có sự khác biệt lớn. Lãi xuất gửi của ngân hàng đầu tư lớn hơn nhiều so với ngân hàng thương mại, nhưng cố nhiên, nó cũng rủi ro hơn nhiều. (nhân số tiền gốc lên >20 lần so với <20 lần của các ngân hàng thương mại). Việc đó, dẫn tới “chi phí vốn” của các ngân hàng này (lãi suất) lớn hơn nhiều so với ngân hàng thương mại. Tất nhiên sẽ giảm bớt lợi nhuận đầu tư, đặc biệt là trong những thời điểm khó khăn như hiện tại, chi phí đó tăng theo thị trường, và rất nhiều ngân hàng đầu tư “không thể kham nổi” một khi các hạng mục đầu tư của họ thay vì lãi lại là lỗ và đang ngày một giảm giá. Chính quyền Mỹ, đã thông qua việc cho phép “gộp” 2 loại hình này làm một, nhưng kèm theo các quy định kiểm toán khá khắt khe để giảm thiểu những tác hại (như nó đã gây ra vào cuộc khủng hoàng năm 1929).

- Và như thế, với một trong 3 ngân hàng “sở hữu” 1/3 lượng tiền gửi “giá rẻ” ở Mỹ, Bank of America khó có thể bỏ qua lĩnh vực làm ăn “béo bở” này. Họ có thể thành lập một ngân hàng mới hoạt động trong lĩnh vực này, nhưng thay vì thế, tìm cách mua lại một tổ chức hoạt động “nâu lăm” cộng với toàn bộ nhân viên sẵn có – tái cơ cấu sẽ hiệu quả hơn nhiều.

Như vậy, những khoản đầu tư của Bank of America khá “tập trung” trong các lĩnh vực mà ngân hàng này “quyết tâm theo đuổi”. Và một khi “biết mình đang làm gì” và được tình hình thực tế hậu thuẫn, có nhiều khả năng, họ sẽ làm nên sự phát triển đột biến cho Bank of America.

Thứ 3, mặc dù không rõ ràng, nhưng đã bắt đầu có những dấu hiệu “ủng hộ” quan điểm trên. Đầu tiên phải kể đến Warren Buffett, một người tôi rất ngưỡng mộ (mặc dù không hiểu rõ về ông _ có lẽ chẳng mấy ai trên thế giới hiểu rõ về ông). Ông khá kín đáo trong các phân tích đầu tư và chuyện “lãi – lỗ” (khá ngược với mình). Nhưng ông có một quan điểm – đã tạo dựng nên “cách thức” đầu tư của mình: “Đầu tư vào doanh nghiệp – không phải đầu tư vào thị trường”!

Trong hàng thập kỷ “không tham gia vào thị trường” – vì “không tìm được cái gì để đầu tư”. “Bỏ lỡ” (hay thoát khỏi) bong bóng dotcom. Ông đầu tư vào khoáng sản, trước năm 2001, nhiều người còn cười ông. Sau năm 2001 – người ta mới hiểu được bản lĩnh của người được gọi là “nhà đầu tư vĩ đại nhất mọi thời đại”. Đến giờ - chắc người ta còn ngưỡng mộ hơn (khi giá vàng, giầu mỏ, thậm trí cả bạc và nhôm tăng đến chóng mặt).

2008 – khi người ta rút chạy khỏi phố Wall. Ông bắt đầu nhẩy vào! Tất nhiên, chúng ta không thể biết rõ ông sẽ đầu tư vào đâu, nhưng việc ông “nhẩy vào” – rõ ràng, đây là một cơ hội vàng khó có thể bỏ qua! Uy tín của ông – đến từ việc đầu tư “đạo đức” và “dài hạn”. Rõ ràng – đây không phải là lúc cho những người muốn “ăn xổi” – nhưng với những tổ chức như Bank of America thì khác! Đây là cơ hội để họ trở lên vĩ đại!

Đáng tiếc là tôi không có số liệu về 2 “đại gia” còn lại của ngành ngân hàng Mỹ, để có một hệ quy chiếu rõ ràng hơn – đó cũng là yếu điểm lớn nhất của bài viết! Nguyên nhân cũng bởi không có thời gian tìm hiểu kỹ (vì không thực sự đầu tư vào đây), chỉ là một vài phân tích – để làm rõ hơn “quan điểm đầu tư” của Bank of America khi họ tiến hành các thương vụ thâu tóm lớn!

Hy vọng – sẽ có bạn nào phân tích thêm – bổ xung cho các điểm yếu của bài viết của mình. Đặc biệt là hướng vào các lĩnh vực “cụ thể” trong ngành ngân hàng mà họ sẽ chọn lựa – đây quả là một vấn đề phức tạp mà mình đang cố gắng “khai sáng” nên chưa giám đưa ra nhận định chủ quan.