Thư mục: Chung |
Nơi cung cấp phần lớn đá xây dựng cho cả khu vực phía Nam chủ yếu là các mỏ đá ở Đồng Nai và Bình Dương. Ngoài việc khai thác đá, dọc sông Đồng Nai đoạn từ gần cầu Hoá An ngược lên hướng Trị An chỉ vài kilômét nhưng có đến hàng chục bến thuỷ mua bán đá. Những viên đá từ vách núi ra đi theo xe tải, xuống sà lan… rồi về các công trình xây dựng cũng có lắm chuyện thăng trầm!
Bài 1: Công trường và chợ đá
SGTT - Những mỏ đá ở Đồng Nai sau nhiều năm khai thác tận thu có độ sâu đủ làm chóng mặt người ta khi đứng trên cao nhìn xuống. Những chiếc xe tải nặng, xe xúc, xe khoan dù to lớn cồng kềnh đến mấy nhưng khi vào đây cũng chỉ nhỏ như những con kiến bên những “ông” đá khổng lồ.
Đi vào hầm đá
 |
Hoá An (xã Hoá An, thành phố Biên Hoà, Đồng Nai) có bốn mỏ đá của xí nghiêp khai thác đá Hoá An, mỏ nào cũng sâu từ 60 – 70m, được “đào”, “gọt” theo năm tháng bằng thuốc nổ. Để khai thác đá, người ta đào xuống lớp đất khoảng 5 – 7m và đào thêm 3 – 5m đá phân hoá để gặp được lớp đá cổ. Dưới đáy các mỏ đá luôn có hệ thống máy bơm mạnh bơm nước lên trên để tránh nước ngầm, nước mưa ngập thành hồ. Tuy nhiên, có nơi, máy bơm cũng “bó tay” vì độ sâu quá mức, người ta phải đắp đập ngay dưới đáy mỏ để chứa nước rồi khai thác các phần đá khu xung quanh đập nước này.
Các công nhân khai thác đá cho biết trước đây mỗi lần nổ đá là nghe tiếng “đùng” rất lớn, sau đó đá lớn, đá nhỏ văng lên tung toé không khác nào cảnh Tề Thiên Đại Thánh phá đá chui ra trong Tây du ký. Tuy nhiên, ngày nay do thuốc nổ được đặt sâu vào lòng đá nên khi kích nổ chỉ nghe một loạt tiếng “bục, bục, bục…” rất nhẹ nhưng đá vẫn rã ra từng khối. Các xe xúc ứng chực xung quanh sẽ tiến đến đưa đá lên xe tải (loại 15 tấn và 25 tấn) chuyển ngay sang hệ thống máy xay.
Nguyễn Văn Vinh, tài xế xe tải chuyển đá từ mỏ lên máy xay cho biết thu nhập trung bình khoảng 10 triệu đồng/tháng và có thể lên đến 15 – 20 triệu/tháng nếu tăng ca. Nhưng việc “ăn” đá không dễ chút nào. Các xe chuyển đá phải hoạt động liên tục từ 4h – 23h mỗi ngày và luôn chịu sự giám sát. Xe nào chưa đầy đá thì bị phát hiện, nhắc nhở, thậm chí phạt trừ lương. Trong những tháng cao điểm, hàng chục xe tải chạy liên tục nhưng vẫn không đáp ứng nổi đơn đặt hàng của khách. Tuy nhiên, khổ nhất là công nhân đứng máy xay đá vì phải hít bụi thường xuyên. Đã có nhiều người phải bỏ nghề vì bệnh phổi. Mặc dù lương cao nhưng không đủ tiền thuốc nếu phát bệnh.
Mỏ đá luôn mù mịt bụi và tiếng ồn lớn nhưng lại nằm rất gần khu dân cư (khoảng 300m). Nhưng đa số công nhân khai thác đá ở đây là con em các gia đình ở địa phương, nhiều hộ cũng dễ dàng thông cảm! Theo quy hoạch, đến năm 2010, các mỏ đá nơi đây sẽ phải đóng cửa, do vậy đây là thời điểm các xí nghiệp khai thác đá “tranh thủ kiếm thêm”.
 |
|
Một công trường khai thác đá và chợ đá ven sông Đồng Nai |
Chợ đá bên sông Đồng Nai
Gắn quyền lợi với đá nên các chủ bến “o bế” xe chở đá như con cưng. Còn ở dưới sông, sà lan đậu giăng kín một khúc sông Đồng Nai trông ngóng xe đá đến để ăn hàng. Từ 4h – 23h hàng ngày, các xe tải nườm nượp ra vào các bến thủy nội địa để đổ đá. Giá bán một khối đá khoảng 110.000 đồng nhưng về đến miền Tây – nơi khan hiếm “hàng” – giá có thể tăng gấp đôi.
Minh, chủ một sà lan cho biết nhu cầu xây dựng dưới miền Tây thời gian gần đây tăng nhanh trong khi đá thì ngày càng hiếm nên sà lan phải đợi lâu. Ông Thanh, một chủ bến thuỷ nội địa, cũng nói không lo thiếu khách hàng, chỉ sợ thiếu đá.
Muốn làm bến đá cần phải có mặt bằng gần đường nhựa và phải sát bờ sông. Bến lớn có thể chứa cùng lúc hai sà lan vào “ăn” đá. 1m bề ngang của bến sẽ “ngốn” của chủ bến từ 30 – 50 triệu tiền gia cố. Do phần bến bãi nằm bên phần sông sâu và dễ sạt lở nên phải đúc bêtông, dầm thép kiên cố mới đủ sức chịu sà lan cập bến. Mỗi bến đầu tư 2 – 3 cần cẩu, giá từ 1,2 – 1,6 tỉ đồng/chiếc.
Đến năm 2010, Hóa An hết được khai thác đá và phải chuyển về xã Thiện Tân (huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai) nên các chủ bến đang phải lo đầu tư bến mới để đón đầu. “Bến cũ rồi đây chắc để nhận hàng nông sản, than đá”, một chủ bến cho biết.
