Thư mục: Chung |
Nhiều người đã bất ngờ và thú vị khi xem mặt sau của một tác phẩm chất liệu bằng bột mầu , vẽ trên giấy của họa sĩ Bùi Xuân Phái có dòng chữ do chính ông viết :"Tiến tới một xe đạp và một đồng hồ". Đó là thời kỳ khó khăn nhất về kinh tế và cả những bó buộc về tinh thần trong cuộc đời họa sĩ, vào những năm cuối thập niên 60. Giai đoạn này , BXP đã sống trong cảnh không có xe đạp, không có đồng hồ.
Tôi sẽ nhớ mãi không quên hình ảnh về một ngày đẹp trời vào năm 1969, hôm đó là ngày BXP nhận được giấy giới thiệu của HMTVN , giới thiệu ông là một người thuộc biên chế của Nhà nước, trong giấy giới thiệu ghi rõ : đề nghị cửa hàng tạo điều kiện để đồng chí Bùi Xuân Phái mua 1 chiếc đồng hồ đeo tay theo tiêu chuẩn của cửa hàng.Có giấy giới thiệu mà không có tiền thì cũng vô nghĩa , phải mất vài ngày sau , mẹ tôi chạy vạy vay mượn của người thân, cũng gom đủ số tiền là 160 đồng để đưa cho BXP đến cửa hiệu ở phố Cửa Nam để mua đồng hồ cho ông , đó là chiếc đồng hồ đeo tay Pôn zốt của Liên Xô , nó giá trị vào khoảng 2 tháng lương của một viên chức vào thời đó.
Hôm đi mua đồng hồ, anh trai tôi , Bùi Kỳ Anh và tôi đòi đi theo BXP.Xếp hàng và làm thủ tục xong cuối cùng cũng cầm được chiếc đồng hồ về.Trước lúc đi, mẹ tôi cũng đã đưa cho chiếc khăn mùi soa , căn dặn kỹ lưỡng bố tôi,họa sĩ BXP là khi mua được rồi thì dùng khăn để bọc nó lại, đừng vội đeo ngay đồng hồ vào cổ tay kẻo tụi gian tham nhìn thấy nó vật ra cướp lấy thì khổ. Ngày đó tôi vẫn còn là cậu bé thơ, lũn cũn chạy theo bố và anh trai. Anh tôi cho đồng hồ vào khăn bọc lại theo lời mẹ dặn, anh cho vào túi quần và vừa đi vừa túm thật chặt. Thỉnh thoảng bố và anh lại dừng lại, Kỳ Anh lôi chiếc đồng hồ từ trong túi ra , cử chỉ của anh trân trọng ,trang nghiêm như người ta làm một nghi lễ tôn giáo,cả ba bố con xúm đầu vào ngắm nhìn chiếc đồng hồ với vẻ đầy trìu mến. Trên suốt cuộc hành trình về nhà,thỉnh thoảng muốn có cớ để nhìn chiếc đồng hồ lần nữa, tôi lại kêu váng lên, hỏi BXP : " Bố ơi, bây giờ là mấy giờ rồi ? " BXP cũng lấy làm thích thú, ông nhoẻn cười bảo anh tôi " Ừ,Kỳ Anh chiều nó, lấy đồng hồ ra xem mấy giờ rồi nào ?".
Chiếc đồng hồ Pôn zốt này, BXP dùng được một thời gian thì mất do một lần đi tắm , ông đã để quên ở nhà tắm công cộng.
Đến năm 1979, một người hâm mộ nghệ thuật muốn có tranh của BXP, ông này tên là Sinh Thành, vốn là một người thợ sửa chữa đồng hồ có tiếng thời bấy giờ.Ông Sinh Thành đã đem một chiếc đồng hồ đeo tay đến gặp Bùi Xuân Phái và ngỏ ý muốn trao đổi lấy tranh. Chiếc đồng hồ này khi đó người ta gọi tên là đồng hồ "Thuỷ quân lục chiến".nó rất to và khá nặng , được sản xuất ra để phục vụ trong quân đội và dành cho các chiến binh khi phải lặn xuống dưới biển sâu.Giá trị của nó được chủ nhân giới thiệu là nửa chỉ vàng (khoảng 25 USD vào thời đó) Bùi Xuân Phái vui vẻ đồng ý, ông nói với vị khách là có thể lựa chọn bức nào cảm thấy vừa ý trong xưởng vẽ . Ông Sinh Thành đã chọn luôn một bức sơn dầu kích thước lớn nhất,đó là bức "Ha Noi by night".
BXP dùng đồng hồ này được vài hôm, vì vốn là đồ của nhà binh nên nó rất nặng và to vật vã , BXP chán và tặng nó cho tôi, lần đầu trong đời tôi sử dụng đồng hồ đeo tay là chiếc đồng hồ đó.
Bức Phố Ðêm này, sau khi BXP đã mất, năm 1997, ông Sinh Thành đã bán cho một người Hàn Quốc tên là Sambon Koo với giá 12.000 USD.Sau đó ông Koo đã đem tác phẩm này về Hàn Quốc ,vài năm sau, bức Phố Đêm được đưa ra bán đấu giá trong một cuộc triển lãm.Một người Nhật đã mua nó với giá cao ngất ngưởng là 75.000 USD. Người ta đã nói vui: nếu số tiền đó chỉ dùng để mua đồng hồ thì chắc phải dùng đến bao tải để đựng.
Đến thập niên 80,khi đất trời đổi thay ,cuộc sống của BXP cũng đổi thay, bắt đầu có nhiều khách ngoại quốc được phép lại thăm xưởng vẽ và mua tranh của BXP, do đó việc sở hữu một chiếc đồng hồ đeo tay không còn là ước mơ hay vấn đề gì lớn nữa . Nhưng BXP vẫn luôn bị ám ảnh về quĩ thời gian. Trong một lần đi họp,BXP gặp một vị lãnh đạo của Thành phố, ông này quen biết BXP từ xưa nên thân tình hỏi :
-Nếu có một điều ước thì ông sẽ ước điều gì ?
BXP trả lời :
-Tôi sẽ ước một ngày có 25 giờ ,như vậy mỗi ngày tôi sẽ có thêm một giờ để làm việc.
Trong nhật ký của BXP , người ta thấy có một BXP làm thơ về thời gian :
Thời giờ đi rõ thật nhanh
Đã đi không thể có phanh nào kìm
Vẽ đi kẻo tiếc con tim
Đập đi đập lại rồi im lúc nào
