Vác "đại đao" sang Hồng Kông

Nhân dịp Artistphuong cùng các thành viên Phai's House Company đang khởi động cho cuộc hành trình tới Hồng Kông tham dự Hội chợ mỹ thuật Quốc tế được diễn ra từ ngày 22 đến 25 tháng 5 tới.Người Đô Thị đă cử nữ ký giả Thanh Thuận tới gặp người chủ sự cùng với những câu hỏi. Ban đầu,v́ì thấy đây là vấn đề mọi người đă biết cả rồi,nên Artistphuong đă từ chối,nhưng khổ nỗi,với các họa sĩ thì mọi bí mật đều nằm dưới đáy chai Heineken ,mà hôm đó Artistphuong lại uống những 2 chai lận,và thế là bia vào lời ra ...

*Lần đầu tiên tham gia "đấu trường" tranh quốc tế,át chủ bài của anh là ǵ ?
-Tôi sẽ mang theo một bức tranh kích thước lớn của Bùi Xuân Phái và đưa ra mức giá khởi xướng là 120.000USD ( giới sưu tập thường gọi vui những bức tranh có kích thước lớn của Bùi Xuân Phái là đại đao).Đây là bức đẹp và những cuốn sách đă in về cuộc đời và tác phẩm của Bùi Xuân Phái.Tôi nghĩ,bức tranh giả Phái mà Sotheby's đă bán được với giá cao ngật ngưỡng là 120.000 USD (bức Trước giờ biểu diễn) vậy với một bức tranh thật,to hơn,đẹp hơn,được bán ra từ gia đ́nh họa sĩ,có con dấu đóng trên tờ certificate cùng chữ kư của người bán tại sao lại không bán được ?Tại sao tôi lại phải vác đại đao đi rồi vác về ?(nên nhớ,những kẻ bán tranh giả thường không bao giờ muốn để lại dấu vết,bán xong lẩn cho nhanh chứ đừng nói đến chuyện chúng làm certificate , kư tên và đóng dấu ) Ư định chính của tôi là muốn nói với dân chúng Hồng Kông và bạn bè quốc tế thấy rằng ,bây giờ tranh của các danh họa Việt Nam không có chuyện trôi nổi trên thị trường mà t́nh cờ gặp thấy rồi nổi hứng móc tiền trong túi ra mua như trên chục năm về trước và không có chuyện giá trị của tác phẩm của các danh họa chỉ có vài trăm hay vài ngàn như xưa.Việc Sotheby's chủ yếu bán tranh giả của các danh họa Việt Nam là dễ hiểu bởi lẽ chỉ là tranh giả th́ họ mới đạt được siêu lợi nhuận.Bức chèo giả Trước giờ biểu diễn ,họ đă thuê thợ chuyển thể ra chất liệu sơn mài,với phương thức này th́ trả công cho thợ nhiều lắm cũng chỉ 1000USD. Và tất cả các bức giả khác nữa,đều là thuê chép hoặc mua rẻ vài ba trăm USD (giá của tranh chép).Nhưng khi về Hồng Kông, những bức tranh tồi tệ về chất lượng nghệ thuật này đều được bán với giá tranh thật,nghĩa là được đặt giá cao lên gấp hàng chục,hàng trăm lần như chúng ta đă thấy. Sở dĩ họ bán được và bán đắt là v́ cùng một lúc họ đánh cắp 2 thương hiệu : tên tiếng của tác giả: Bùi Xuân Phái và tên tiếng của chính họ: Sotheby's .
*Anh có thể tiết lộ tên bức "đại đao" đó ?
-Thế giới Phái không chỉ có duy nhất một bức "đại đao".Từ nay đến hôm đi Hồng Kông sẽ có nhiều thay đổi,tôi chưa dám chắc điều ǵ,nên tôi không muốn công bố trước.
*Anh có vẻ không lạc quan lắm khi tham gia hội chợ ,việc mua bán là rất b́nh thường mà,nhưng tại sao anh lại nói "vác đại đao đi rồi vác về ? "
-Một là tôi không muốn bán tác phẩm đó của Bùi Xuân Phái dù đạt giá bao nhiêu đi nữa,hai là cả thế giới đang ở giữa thời buổi suy thoái kinh tế nên đặt ra cái giá như vậy cũng đồng nghĩa với việc tôi không muốn bán rồi.Mục đính là nhằm xác định tranh thật và giá thật của bức tranh.Mục đính nữa của chuyến đi Hồng Kông này là bước đi đầu tiên nhằm dọn đường dư luận bên đó truớc khi tôi nộp đơn khởi kiện Sotheby's như tôi đă từng tuyên bố ,và tôi sẽ có dịp gặp gỡ báo chí Hồng Kông,cung cấp cho họ thông tin , giới thiệu cuốn sách mà nội dung cuốn sách đó phản ảnh vụ scandan Sotheby's qua các phương tiện truyền thông ở Việt Nam,sách được dịch ra tiếng Anh và tiếng Pháp.Khi cuốn sách này được phát hành ở Hồng Kông,tôi nghĩ động thái này không khác nào tôi đă ném chiếc găng tay xuống để thách đấu với Sotheby's.Nếu họ kiện tôi th́ tôi sẽ mừng và chỉ mong có thế v́ sẽ không phải mất quá nhiều tiền để theo hầu kiện tụng.Tôi xin lưu ư giữa Sothe by's và tôi,bây giờ hoàn toàn b́nh đẳng trước luật pháp quốc tế ,đây là cuộc tranh tụng giữa 2 công ty, công ty Sotheby's và Phai's House Company.
*Anh sẽ phải đối chứng tranh giả Phái với tranh thật ?
-Tôi đưa ra bức "đại đao" đẹp và hoành tráng của cụ Phái cũng nhằm mục đích đó.Người ta sẽ thưởng lăm tranh thật và họ sẽ có những so sánh với những bức tranh thô vụng đă từng thấy trước đó trong các cuộc đấu giá của Sotheby's.Ngoài ra cuốn sách mà tôi sắp phát hành ở Hồng Kông phản ánh dư luận ở Việt Nam bức xúc về tệ nạn xâm phạm bản quyền tác giả mang tính quốc tế có tên gọi cụ thể, đó là Sotheby's.Mặt khác ,nếu khởi kiện th́ tôi cũng đă có sẵn gần 200 trang giấy in đầy đủ các dữ liệu Sotheby's cùng 4 hăng đấu giá quốc tế khác đă từng bán gần 200 bức tranh giả của Bùi Xuân Phái kể từ năm 1987.

*Xem ra anh có niềm tin trong cuộc chiến bảo vệ quyền sở hữu bản quyền tác giả,vậy niềm tin đó được đặt trên cơ sở nào ? Giả như anh sẽ thắng kiện,số tiền anh sẽ đ̣i bồi thường là bao nhiêu và sau đó,khi về Việt Nam,anh sẽ sử dụng chúng vào việc ǵ ?

Mỗi quốc gia hay mỗi gia đ́nh đều có những sách lược của ḿnh,và có những quyết định cùng với bước đi cần thiết vào mỗi thời điểm.Tôi cho là, muốn dành phần thắng,trước hết phải có tiếng nói và chiếm được cảm t́nh của giới truyền thông ở Hồng Kông đă,khi đó cùng lúc sẽ có sự lên tiếng của những "nạn nhân" đă từng chót lỡ mua phải thứ của giả mà Sotheby's đă bán cho họ.Mặt khác,nhiều nhà sưu tập ở nước ngoài có sở hữu tranh của Bùi Xuân Phái cũng đă rất hăng hái ủng hộ tôi làm sáng tỏ vấn đề này.Việc tôi sẽ thắng hay sẽ thua trong cuộc chiến với Sotheby's không quan trọng bằng việc thông cáo cho Sotheby's và các hăng đấu giá quốc tế khác biết rằng từ nay họ không thể múa gậy vườn hoang măi được.Mỗi việc làm là sai trái của họ sẽ có tiếng nói và phản ứng từ Việt Nam.

Câu hỏi ở vế thứ hai của bạn,theo tôi nghĩ,tất nhiên khi lâm cuộc và khi đă ngă ngũ bên thắng kẻ thua th́ bên thắng theo luật sẽ có quyền yêu cầu ngoài lời xin lỗi trước dư luận c̣n là một khoản tiền bồi thường.Số tiền mà tôi dự kiến sẽ đ̣i Sotheby's bồi thường sẽ không ít hơn 1 triệu USD. Số tiền này nếu có,th́ nghĩ cho cùng nó là của Bùi Xuân Phái,của những năm tháng mà họa sĩ đă lặng lẽ ,miệt mài sáng tác và cống hiến cho đời nhưng đă bị người ta lợi dụng tên tuổi của ông để trục lợi.Do đó số tiền đó nên nhập vào Quĩ giải thưởng Bùi Xuân Phái là công bằng nhất,an tâm nhất.

*Chi phí cho chuyến đi "dọn đường dư luận" này hẳn sẽ tốn kém ?
-Ban đầu tôi trù tính 10.000 USD ,bao gồm 5.000 USD tiền thuê gian hàng trong 3 ngày và 5.000 USD cho tôi và 4 người nữa của Phai's House Company tham gia vào chuyến đi(gồm 5 người : Thanh,Lương,Dũng,Trang và tôi).Nhưng hôm qua tôi phải chi 3000 USD cho việc in cuốn sách để phục vụ cho cuộc tham dự hội chợ mỹ thuật quốc tế tại HK. Tôi cũng không biết từ đây cho đến khi kết thúc chương tŕnh này sẽ c̣n phát sinh những khoản nào nữa.Tôi đă nói từ đầu rồi,vụ này với tôi nó là 1 cái hạn và tôi đang t́m cách giải hạn đó thôi.Trong cuộc sống ,có khi có những chuyện xẩy ra buộc ḿnh phải có phản ứng,buộc ḿnh phải đưa ra quan điểm của ḿnh,buộc ḿnh phải khẩn chương làm tới bến.Thực ḷng tôi chỉ muốn được ở nhà trong cảnh yên b́nh để vẽ và để ḥ hẹn với bạn bè.

(ghi lại theo máy ghi âm)

Phai's House Company :

Các thành viên trong Phai's House Company đang rất hào hứng trước chuyến đi sang Hồng Kông tham dự Hội chợ mỹ thuật Quốc tế AIAA2009 trong vai tṛ phiên dịch,điều hành gian hàng và quan trọng hơn cả là tiếp thị h́nh ảnh Việt Nam qua bộ áo dài và tranh phố Phái