“ Mặt trời lặn mặt trời mang theo ánh nắng,

Bác ra đi để ánh sáng cho đời”.

Có thể nói tư tưởng của Người là hiện thân của tính cách và tư tưởng con người Việt Nam. Đảng ta đã khẳng định “ Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ Tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta”. Xuyên suốt toàn bộ tư tưởng của Người là sự kế thừa và phát triển những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt - một dân tộc kiên định, bất khuất, giàu lòng yêu nước.

Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam đã có quá trình lịch sử hàng ngàn năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ kế thừa những nội dung đó mà còn làm phong phú thêm nội dung chủ nghĩa yêu nước. Theo Người, yêu nước luôn luôn phải gắn liền với thương dân. Cuộc đời Người là tấm gương toàn vẹn nhất để chúng ta thấy được tình thương yêu nhân dân bình dị mà sâu sắc. “ Cái gì là bí quyết của cuộc đời luôn sáng tạo của Ông. Sự giản dị và tình thương yêu…Để thương yêu mọi người và để được mọi người thương yêu… Để hoà trộn với mọi người và là một người như mọi người…” ( Tiến sỹ Anilendu Chakraborty-Viện nghiên cứu Rabinarth Tagore Ấn Độ )

“Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi nhành hoa,

Tư do cho mỗi đời nô lệ,

Sữa để em thơ, lụa tặng già.

…

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông mọi kiếp người…”

( Tố Hữu )

Không dừng ở đó, tư tưởng của Người còn là sự kết hợp hoà quyện của những tinh hoa văn hoá phương Đông và phương Tây, là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta. Điều thật sự làm bạn bè thế giới kinh ngạc là ở Bác dù luôn hội tụ đầy đủ những tinh hoa văn hóa nhân loại nhưng lại không hề để mất đi những nét rất Việt Nam.

Nhà thơ Xuân Thủy cũng đã từng viết về Bác :

“ Một con người gồm : kim, cổ, Đông, Tây,

Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng nét”.

Và cuối cùng, điều không thể thiếu để hình hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh chính là hoạt động trí tuệ, tinh thần ham học hỏi trong suốt cuộc đời Người. Khi gặp chủ nghĩa Mác-Lênin, Người hấp thụ được phương pháp tư duy khoa học của Chủ nghĩa Mác mà hạt nhân là phép duy vật biện chứng, dđã nâng tư duy Hồ Chí Minh lên một tầm cao mới. Chính những nhân tố này đã giúp Hồ Chí Minh tìm ra được quy luật của cách mạng giải phóng dân tộc và áp dụng đầy sáng tạo vào điều kiện đặc thù của Việt Nam.

Là người được giáo dục về nhiều mặt, lại có tư duy độc lập, sáng tạo Hồ Chí Minh được tiếp xúc với nhiều luồng tư tưởng và dần trở thành lãnh tụ chính trị không những của phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam mà còn là một trong những nhà lãnh đạo của phong trào giải phóng dân tộc quốc tế nổi tiếng và có uy tín lớn. Người nhìn xa, trông rộng, thông minh, nhạy bén trong từng cách cư xử và giải quyết công việc, minh triết và thanh thản trong tâm hồn.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng thật là sang

“Chất con người Hồ Chí Minh là chất Việt Nam, chất cách mạng, chất cộng sản, chất nhân văn, tất cả gặp gỡ hoà quyện trong một con người và được nâng lên do sứ mệnh lịch sử của con người đó.

Tôi nghĩ không cần nhắc lại hoặc bình luận. Điều tôi muốn nhấn mạnh là trong cả thời gian ở bên cạnh, cùng làm việc và học tập Hồ Chí Minh, càng ngày tôi càng nhận rõ, và và hôm nay ôn lại tôi càng thấy sáng tỏ hơn, Hồ Chí Minh là hiện thân của nhân sinh quan và thế giới quan cộng sản chủ nghĩa, thể hiện trong cuộc sống, trong hành động, trong mọi trường hợp của một cuộc đời biết bao phong phú.” ( Phạm Văn Đồng ).

Thương yêu nhân dân, thương yêu con người, tin tưởng ở sức mạnh đoàn kết của nhân dân, trung với nước hiếu với dân là điểm bao trùm trong toàn bộ tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng.

Khi ở nước ngoài, dù chỉ là người phụ bếp trong khách sạn Caston ( Luân Đôn ) cùng làm với đầu bếp nổi tiếng Auguste Escopphier, thay vì đổ những thức ăn thừa thường là ¼ con gà hoặc một miếng thịt lớn, Bác Hồ đã giữ chúng sạch sẽ và chuyển vào bếp. Thấy vậy, A. Escopphier hỏi : Tại sao anh không vứt chúng vào sọt rác? Bác Hồ trả lời : không nên vứt chúng đi. Ông có thể mang chúng cho những người nghèo.

Sang đến New York, đứng dưới chân tượng Thần Tư Do, Bác suy nghĩ : “Trên đầu thần tự do toả ra bầu trời xanh, còn dưới chân Thần Tư do thì người da đen đang bị chà đạp, số phận người phụ nữ đang bị chà đạp. Bao giờ người da đen mới được bình đẳng với người da trắng? Bao giờ người phụ nữ mới được bình đẳng với nam giới?”

Bác luôn luôn ý thức “ Dân là quý nhất, là quan trọng hơn hết. Dân là gốc của nước. Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không có gì mạnh bằng sức mạnh đoàn kết của nhân dân”.

Trước lúc ra đi, bác còn viết trong Di chúc : “Cuối cùng, tôi để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng”. Bác nói về việc riêng của Bác : “Suốt đời tôi hết lòng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân. Nay dù phải từ biệt thế giới này tôi không có điểm gì phải hối hận, chỉ tiếc là tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nũa, nhiều hơn nữa”. Tình thương của Bác thật bình dị nhưng vô cùng vĩ đại, một tình thương bao la, chan hoà, ấm áp tình người.

Cả cuộc đời Người là tấm gương cho mỗi chúng ta về tình yêu thương và sự hy sinh cho sự nghiệp cách mạng, giải phóng dân tộc. Báo Lãnh đạo ở An-la-me-hat - Ấn Độ đã từng viết Chúng ta, có lẽ không ai còn xa lạ với những dòng thơ viết về tình thương giản dị mà gần gũi của Người :

“ Bác thương đoàn dân công

Đêm nay ngủ ngoài đường

Rải lá cây làm chiếu

Manh áo phủ làm chăn”

Bác trằn trọc không ngủ được, rồi lại lo cho các chiến sỹ ngon giấc để ngày mai đi đánh giặc :

“ Rồi Bác di rém chăn

Từng người, từng người một,

Sợ cháu mình giật thột,

Bác rón chân nhẹ nhàng”

Bác thương các chị lao công đêm đêm quét rác, Bác nói với các đồng chí lãnh đạo Công ty Công viên cây xanh Hà Nội, hãy trồng loại cây gì ven đường mà mỗi mùa chỉ rụng lá một lượt, hoặc ít rụng lá để để các chị đỡ vất vả. Khi bị giam hãm trong tù ngục, Bác vẫn giành tình thương yêu đối với những người xung quanh: thương người bạn tù đêm qua chết, thương em bé nửa tuổi phải theo mẹ đến ở nhà pha, thương người vợ đến thăm chồng qua song của sắt : “ … gần nhau trong tấc gang, mà biển trời cách mặt ”.

Tình yêu thương cuả Bác dành cho tất cả moị người không phân biệt màu da, chủng tộc. Sau chiến dịch biên giới, khi đi thăm trại tù binh, thấy người tù binh Pháp đang co ro vì rét, không ngần ngại Bác đã cởi chiếc áo ấm của mình khoác lên người anh ta, anh tù binh ngày ấy đã khóc như một đứa trẻ trước hành động bất ngờ của Bác. Chính tình yêu thương con người vô bờ mà rất đỗi giản dị, được thể hiện qua từng hành động cụ thể của Bác, đã làm cho Người có sức cảm hóa lớn lao, ngay cả kẻ thù cũng phải kính phục.

Tư tưởng xuyên suốt trong toàn bộ hoạt động của Người là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân. Người đã nói : “ Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. Cuộc đời hoạt động của mình Chủ tịch Hồ Chí Minh đã toàn tâm, toàn ý phấn đấu vì hạnh phúc của nhân dân. Để đạt được mục đích đó Người đã hết sức kiên trì, bền bỉ, luôn tuyêt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với cách mạng; Người là tấm gương sáng cho mỗi chúng ta về lòng nhân ái đối với đồng chí nhưng lại vẫn hết sức kiên định chống lại những người, những việc hại đến dân, đến nước, sẵn sàng khổ trước mọi người, hưởng hạnh phúc sau thiên hạ. Chính vì những lẽ này mà trong tư tưởng của Người về đạo đức cách mạng thì hai đức tính trung với nước, hiếu với dân và yêu thương con người là hai đức tính được Người nhắc đến nhiều nhất và được xem là quan trọng nhất để có thể trở thành một người cách mạng vì nhân dân, vì đất nước.

Bác cũng đã từng nói :

Trời có bốn mùa : Xuân, Hạ, Thu, Đông

Đất có bốn phương : Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức : Cần, Kiệm, Liêm, Chính

Thiếu một mùa không thành trời

Thiếu một phương không thành đất

Thiếu một đức không thể thành người cách mạng

Cuộc đời Hồ Chí Minh đã là tấm gương sáng chói thực hiện chân lý đúng đắn naỳ. Người đã lấy cả cuộc đời mình làm mẫu về thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư cho toàn Đảng, toàn dân noi theo; chính vì lẽ đó mà lời Người đã thu được nhân tâm của quảng đại quần chúng. Hồ Chí Minh luôn tìm cách nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải thực hiện tốt cần, kiệm, liêm, chính vì nếu không thực hiện tốt bốn điều này thì nhất định sẽ rơi vào chủ nghĩa cá nhân. Mà chủ nghĩa cá nhân, như lời Bác ví thì nó “…là một thứ vi trùng rất độc, do nó mà sinh ra các thứ bệnh rất nguy hiểm…”.

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ : “ Muôn việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém ”. Chính vì vậy, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong tư tưởng và cuộc đời của Người luôn là những đức tính mà mỗi chúng ta ngày nay cần học tập và làm theo.

“ Ai yêu nhi đồng bằng bác Hồ Chí Minh…” lời bài hát in sâu trong trái tim mỗi người Việt và nhiều dân tộc trên thế giới bởi Bác là Bác kính yêu không chỉ của thiếu nhi Việt Nam mà còn của thiếu nhi khắp năm châu bốn bể. Thứ Trưởng Bộ Giáo dục Lào – Phieng Slsulat từng nói : “ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gắn bó sâu sắc với dân tộc mình, đống thời, Người cũng đã dành nhiều tình cảm thắm thiết cho mọi dân tộc trên thế giới..”

Đến bất kỳ quốc gia nào Bác kính yêu của chúng ta cũng luôn được nhân dân và thiếu nhi ở đó tỏ tình thương mến. Hình ảnh một người trẻ tuổi với vầng trán cao, thanh tú luôn tạo ấn tượng khó phai trong lòng người dân thế giới. Một người gốc Tây Ban Nha, tham gia hoạt động ở Đảng Cộng sản Liên Xô – Bà Lise London luôn nhớ đến Bác với đáng người : “Nhỏ nhắn và mảnh dẻ, đôi mắt sinh động và thông minh, biểu lộ nhã nhặn và tươi cười, bộ mặt anh nhẵn, tóc rậm và đen lánh. ( Trần Giang dịch )

Toàn Đảng, toàn dân ta đang phát động cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ”, trong đó, thiết nghĩ lớp trẻ sẽ đóng vai trò là nhân tố rất quan trọng để cuộc vận động đi đến thành công. Yêu cầu nhiệm vụ của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đòi hỏi thanh niên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức, có kiến thức và nhạy cảm với những vấn đề của cuộc sống; muốn vậy, điều không thể thiếu là thanh niên phải tích cực học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Học tập và làm theo gương Bác trong từng hành động nhỏ nhất để cuộc vận động không chỉ là phong trào mà còn thấm vào máu, vào tim, vào nhân cách, vào cuộc sống của từng người. Không chỉ dừng ở đó, từng bạn trẻ còn cần phải là người vận động, tuyên truyền có hiệu quả để người người, nhà nhà đều có thể hưởng ứng cuộc vận động tạo nên chuyển biến tích cực trong toàn xã hội.

Cuối cùng, tôi xin mượn lời của Jean Lacouture để thay lời kết cho bài viết và cho sự quyết tâm của thế hệ trẻ trước cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”: “ Trên thế giới hiện nay không có lãnh tụ nào đới với nhân dân của mình vừa là người phát sinh, vừa là người bảo vệ, vừa là nguồn gốc, vừa là phương hướng, vừa là tư tưởng, vừa là thực hành, vừa là dân tộc, vừa là cách mạng, vừa là người Bác nhân hậu, vừa là vị tướng cầm quân

… Qua những lời dạy của Người tôi thấy các chân lý lớn của thời đại được diễn đạt trong những lời giản dị và hàm súc ”