Bức thư của
Tổng thống Lincoln gửi cho thầy hiệu trưởng trường học nơi con
trai ông theo học từ lâu đã được biết đến. Bức thư được dịch sang tiếng Việt và
ngày càng trở nên rất phổ biến.
|
He will have to learn. I know that all men are not just, all men are not true.
But teach him also that for every scoundrel, there is a hero; that for every
selfish politician, there is a dedicated teacher.
Teach him also that
for every enemy, there is a friend. It will take time, I know; but teach him if
you can, that a dollar is of far more value than five found…
Teach him
to learn to lose and also to enjoy winning. Steer him away from envy if you can.
Teach him the secret of quiet laughter. Let him learn early that the bullies are
the easiest to lick…
Teach him, if you can, the wonder of books…but also
give him the quiet time to ponder over the eternal mystery of birds in the sky,
bees in the sun and the flowers on a green hill-side.
In school, teach
him it’s far more honorable to fail than to cheat. Teach him to have faith in
his own ideas, even if everybody tells him they are wrong…
Teach him to
be gentle with the gentle and tough with tough. Try to give my son the strength
not to follow the crowd when everyone is getting on the bandwagon.
Teach
him to listen to all men but teach him also to filter all he hears on a screen
of truth and take only the good that comes through.
Teach him, if you
can, how to laugh when he is sad…Teach him there is no shame in tears. Teach him
to scoff at cynics and to beware of too much sweetness.
Teach him to sel
his brawns and brain to the highest bidder but never to put a price tag on his
heart and soul.
Teach him to close his ears to a howling mob…and to
stand and fight if he thinks he is right.
Treat him gently, but never
cuddle him because only the test of fire makes fine steel. Let him have the
courage to be impatient; let him have the patience to be brave.
Teach
him always to have sublime faith in himself because then he will always have
sublime faith in mankind.
This is a big order, but see what you can
do…he is such a fine little fellow, my son.
|
Dịch:
XIN THẦY HÃY DẠY CON TÔI
Con tôi sẽ phải học tất cả những điều này, rằng
không phải tất cả mọi người đều công bằng, tất cả mọi người đều chân thật. Nhưng
xin thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi một kẻ vô lại ta gặp trên đường phố thì ở
đâu đó sẽ có một con người chính trực; cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ, ta sẽ có
một nhà lãnh đạo tận tâm. Bài học này sẽ mất nhiều thời gian, tôi biết; nhưng
xin thầy hãy dạy cho cháu biết rằng một đồng đô-la kiếm được do công sức lao
động của mình bỏ ra còn quí giá hơn nhiều so với năm đô-la nhặt được trên hè
phố...
Xin hãy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thất bại và cách tận
hưởng niềm vui chiến thắng.
Xin hãy dạy cháu tránh xa sự đố kỵ.
Xin dạy cho cháu biết được bí quyết của niềm vui chiến thắng thầm lặng.
Dạy cho cháu biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác nhất lại là những kẻ
dễ bị đánh bại nhất...
Xin hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới kỳ diệu của
sách...nhưng cũng cho cháu có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn
thuở của cuộc sống: đàn chimtung cánh trên bầu trời, đàn ong bay lượn trong ánh
nắng và những bông hoa nở ngát bên đồi xanh.
Ở trường xin thầy hãy dạy
cho cháu biết chấp nhận thi trượt còn vinh dự hơn gian lận trong khi thi. Xin
giúp cháu có niềm tin vào ý kiến riêng của bản thân, dù tất cả mọi người xung
quanh đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm...
Xin hãy dạy cho cháu
biết cách đối xử dịu dàng với những người hoà nhã và cứng rắn với những kẻ thô
bạo. Xin tại cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người
đều chỉ biết chạy theo thời thế.
Xin hãy dạy cho cháu biết phải lắng
nghe tất cả mọi người nhưng cũng xin thầy dạy cho cháu biết cần phải sàng lọc
những gì nghe được qua một tấm lưới chân lý để cháu chỉ đón nhận những gì tốt
đẹp.
Xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn bã...
Xin
hãy dạy cho cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt. Xin hãy
dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn trọng trước sự ngọt ngào đầy
cạm bẫy.
Xin hãy dạy cho cháu rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho ngừơi ra
giá cao nhất, nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và tâm hồn
mình.
Xin hãy dạy cho cháu ngoảnh tai làm ngơ trước một đám đông đang
gào thét...và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng.
Xin hãy
đối xử dịu dàng với cháu nhưng đừng vuốt ve nuông chiều cháu bởi vì chỉ có sự
thử thách của lửa mới tôi luyện nên được những thanh sắt cứng rắn.
Xin
hãy dạy cho cháu biết rằng cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân,
bởi vì khi đó cháu sẽ luôn có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại.
Đây quả
là một yêu cầu quá lớn, tôi biết, thưa thầy, nhưng xin thầy cố gắng hết sức
mình...Con trai tôi quả thật là một cậu bé tuyệt vời.
(Nguyễn Trọng Hòa)