Con
người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi. Một số
điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần
phải lưu tâm đề phòng.
Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có
quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong
lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ
sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng
tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi
bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi
sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu
não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí
không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
Thần kinh
người già thường chậm chạp... Lúc ngủ muốn dậy đi tiểu hoặc có ai gọi
đang ở tư thế nằm mà trở dậy ngay, đi lại luôn dễ làm huyết áp tăng đột
ngột, dễ dẫn đến đứt mạch máu não. Vì vậy, đang ngủ khi có việc cần dậy
phải từ từ theo 3 bước, mỗi bước khoảng nửa phút. Bước 1 khi tỉnh giấc
hãy nhắm mắt lại nằm thêm nửa phút. Bước 2, ngồi dậy tại giường nửa
phút xoa tay, xoa chân. Bước 3, cho hai chân chạm đất hoặc chạm nền nhà
nửa phút rồi mới đứng dậy đi.
Người cao tuổi nên tập thể dục vào buổi chiều.
|
Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già
mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột
nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch
vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị
kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu
máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị
ngã. Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay
ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người
lại, tránh chỉ quay đầu.
Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của
người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng
giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị
ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần. Người cao tuổi đã ngã thì
dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế
hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông
vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã
gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một
ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ
trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên
bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị
liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa
ngay vào viện. Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt
xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất
bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía
sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến
mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất
xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về
phía sau.
Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng
quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu
môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở
máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài
khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ
dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần
qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ
nên mặc quần ngủ lồng chun không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng
làm bụng luôn bị gò bó.
Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức
Táo bón là
hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn
ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặng mạnh để đi cho nhanh nhưng
nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm. Các khảo nghiệm về y học
đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng
điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch
máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần
ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà
khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện
vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng
tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang
tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc
tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường. Người đọc nhanh
quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi
đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta
thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe.. Những cụ
nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
Không nên xúc động
Đối với
người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá
vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không
nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản,
hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức
khỏe.. Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống
và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài mong rằng
với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe,
sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
smallmonster 21:00 06-10-2009
TraiCầuVồngYênThế21:02 06-10-2009