Vũ trụ - Hố đen - Ngôi sao

PS : hồi nhỏ mình rất thích thiên văn học, đến giờ vẫn vậy

Những ngôi sao giỡn mặt tử thần

Chúng nằm sâu trong vùng trung tâm của dải Ngân hà và di chuyển quanh hố đen, vùng không gian có khả năng hủy diệt mọi loại vật chất trong vũ trụ, kể cả ánh sáng.

Từ lâu các nhà thiên văn học đã muốn biết tại sao những ngôi sao khổng lồ có thể tồn tại bên cạnh hố đen nằm ở giữa dải thiên hà của chúng ta. Quá trình hình thành của chúng không thể giống với những ngôi sao bình thường - nghĩa là được tạo nên bởi một đám mây gồm bụi và khí - bởi đám mây này chắc chắn bị xé nát dưới tác động của lực trọng trường khủng khiếp từ hố đen gần đó.

Một số nhà khoa học cho rằng những ngôi sao được hình thành ở bên ngoài trung tâm của thiên hà rồi di chuyển theo đường xoáy ốc vào trung tâm. Tuy nhiên, người ta chưa tìm được bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh giả thuyết này.

Giờ đây hai nhà thiên văn học người Scotland đã xây dựng một mô hình để giải thích sự hình thành của những ngôi sao khổng lồ trong không gian đầy chết chóc gần hố đen.

Hình minh họa hố đen "ăn" ngôi sao. "Con mồi" biến thành một vòng cung vật chất sáng rực trước khi bị nuốt chửng. Ảnh: dailygalaxy.com.

Theo mô hình của Ian Bonnell thuộc Đại học St Andrew và William Ken Rice thuộc Đại học Edinburgh, một đám mây khí bụi khổng lồ bị hút về phía hố đen. Khi tới gần, phần lớn đám mây bị xé toạc thành nhiều mảnh bởi lực hấp dẫn của hố đen. Nhưng một phần của nó "thoát hiểm" nhờ sự chuyển động hỗn loạn của các khối khí. Phần còn lại tạo thành một đĩa khí bụi hình bầu dục di chuyển quanh hố đen.

Mặc dù di chuyển gần hố đen, đĩa khí không bị hút vào hố vì nó nằm trong phạm vi an toàn. Những biến đổi về mật độ vật chất bên trong đĩa khí khiến nó cô đặc dần theo thời gian, cuối cùng vỡ tan và tạo thành các ngôi sao. Những ngôi sao này tiếp tục di chuyển theo quỹ đạo hình bầu dục mà đĩa khí bụi để lại.

Các nhà khoa học cũng muốn tìm hiểu xem liệu quá trình trên có xảy ra ở những hố đen thuộc thiên hà khác hay không. Việc nghiên cứu vùng trung tâm của các thiên hà khác là điều không tưởng vì chúng nằm quá xa, nhưng Ian Bonnell và William Ken Rice cho rằng mô hình của họ có thể áp dụng cho toàn vũ trụ.

Source : http://www.vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2008/08/3BA05F43/

Vũ trụ tạo hố đen trước thiên hà

Các nhà thiên văn Mỹ vừa tuyên bố, thiên hà không phải là thực thể đầu tiên trong vũ trụ, bởi các hố đen siêu lớn đã xuất hiện trước chúng.

Giới thiên văn học tin rằng, phần lớn thiên hà trong vũ trụ có hố đen ở trung tâm. Nhiều nhà khoa học phỏng đoán hố đen xuất hiện trước và tạo nên thiên hà bằng cách hút vật chất về phía chúng thông qua lực hấp dẫn khủng khiếp. Trong khi nhiều ý kiến lại cho rằng hố đen hình thành sau thiên hà, nên câu hỏi “hố đen hay thiên hà xuất hiện trước” trở thành vấn đề gây tranh cãi kéo dài.

“Hố đen có trước thiên hà. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy điều đó”, tiến sĩ Chris Carilli, một chuyên gia thuộc Trạm quan sát thiên văn bằng sóng radio tại thành phố Socorro, bang New Mexico, Mỹ, tuyên bố trong cuộc họp lần thứ 213 của Hiệp hội thiên văn Mỹ tại Long Beach, bang California.

Giới thiên văn tin rằng phần lớn thiên hà có hố đen ở trung tâm. Ảnh: elisendarussell.com.

Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy khối lượng hố đen gấp khoảng 1.000 lần vật chất xung quanh chúng và tỷ lệ 1.000/1 bất biến với mọi thiên hà. Tuy nhiên, các nhà khoa học không có manh mối nào để xác định hố đen xuất hiện trước hay ra đời sau thiên hà. Để làm rõ vấn đề, Chris và các đồng nghiệp dùng sóng radio để quan sát những sự kiện diễn ra sau vụ nổ lớn (Big Bang) cách đây khoảng 13,7 tỷ năm. Họ phát hiện 4 hố đen siêu lớn hình thành sau vụ nổ lớn khoảng từ 1 đến 2 tỷ năm.

“Cuối cùng thì chúng tôi đã đo được khối lượng của các hố đen siêu lớn đầu tiên trong vũ trụ và các thiên hà xung quanh chúng. Kết quả cho thấy tỷ lệ khối lượng giữa chúng với vật chất xung quanh lớn hơn 1.000/1. Điều này cho thấy các hố đen hình thành và phát triển trước, sau đó lực hấp dẫn khủng khiếp của chúng hút vật chất và tạo nên các thiên hà”, Fabian Walter, một thành viên trong nhóm nghiên cứu, phát biểu.

Các nhà khoa học nhận định rằng, thách thức tiếp theo là xác định tác động của hố đen đối với sự phát triển của thiên hà và ngược lại. Tiến sĩ Chris Carilli cho rằng các kính viễn vọng radio siêu lớn trong tương lai sẽ giúp giới thiên văn giải mã bí ẩn này.

Source : http://www.vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2009/01/3BA0A3B6/