Ngoại tôi

Tôi đứng dưới bờ ao chờ đón những trái dừa. Tôi thích những cốc nước dừa trắng sữa với những miếng cùi dừa mát lành, thơm ngon, beo béo. Bà bảo ngày xưa khi mới sinh tôi, bà đã trẩy dừa để lấy nước cho tôi tắm. Tắm nước dừa vừa mát, vừa lành. Đã lâu, tôi chưa về thăm quê ngoại, nơi đã in đậm trong kí ức của tôi về một thời thơ ấu đầy những kỉ niệm đẹp, khó phai mờ. Những năm còn bé, cứ đến hè tôi lại được về quê. Quê tôi chỉ là một làng bé nhỏ được bao bọc bởi một màu xanh mướt của những hàng dừa và của cánh đồng lúa rập rờn trong gió, một thứ màu đã làm mát rượi tâm hồn trẻ thơ của tôi. Lúc đầu, mẹ không yên tâm để tôi ở lại, lo tôi không chịu ngủ lạ chỗ, sợ tôi nghịch ngợm làm ông bà vất vả thêm, nhưng bà lại bảo đã mong tôi về từ lâu. Thế là tôi ở với ông bà ngoại cả tháng liền. Nhưng thật lạ, tôi không buồn vì nhớ nhà, cũng chẳng khó ngủ. Cứ sáng sớm, tôi được bà gọi dậy. Bà nấu cho tôi những món xôi thơm phức từ thứ gạo quê. Xôi bà nấu khéo lắm, không bao giờ bà lặp đi lặp lại một kiểu bao giờ. Hôm thì xôi đỗ, hôm xôi chè, hôm xôi lạc, hôm lại là xôi đậu xanh… Có lần, chẳng cần bà gọi, tôi đã bị đánh thức bởi mùi hương nếp xôi không quá nồng nàn mà thoang thoảng, dịu nhẹ ấy. Và đến bây giờ nó vẫn đọng lại rất sâu trong trí nhớ tôi. Tôi vẫn gọi đó là mùi của quê hương. Giữa buổi, tôi cùng bà ra vườn hái rau, nhặt cỏ. Một khoảnh vườn không rộng lắm nhưng lại như một bức tranh thu nhỏ với đầy đủ sắc màu: màu xanh non của rau, xanh thẫm lá vải, lá nhãn, màu nâu của những chùm quả me, màu đỏ của những trái ớt… Tôi ngồi bên bờ ao bứt những túm cỏ dại, còn bà thì hái rau. Thỉnh thoảng, bà đưa tôi nắm rau bảo vứt xuống cho cá ăn. Sáng mùa hè, trời còn mát nên cá nổi rất nhiều. Chúng bơi thành từng đàn, lượn lờ thoải mái lắm. Tôi bất ngờ vứt nắm rau xuống, chúng vội quẫy mạnh rồi tản đi, chìm dần xuống dưới làn nước ao buổi sớm. Một lát sau, chúng lại ngoi lên, há miệng đớp đớp từng ngọn rau nhanh gọn. Chúng tranh nhau đến cả những cọng rau cuối cùng làm mấy cọng rau cứ nổi lên rồi lại chìm xuống cùng với nhịp vùng vẫy của lũ cá háu ăn. Tôi về quê thật đúng dịp bởi mùa hè cũng là mùa của bao thức quà quê cây nhà lá vườn. Tôi đứng dưới bờ ao chờ đón những trái dừa. Tôi thích những cốc nước dừa trắng sữa với những miếng cùi dừa mát lành, thơm ngon, beo béo. Bà bảo ngày xưa khi mới sinh tôi, bà đã trẩy dừa để lấy nước cho tôi tắm. Tắm nước dừa vừa mát, vừa lành. Có lẽ vì thế mà tôi thích những trái dừa lắm. Tôi thường ôm trọn thứ quả tròn căng, da xanh bóng, đằm đằm tay ấy vào lòng mà xoa xoa như một món đồ chơi. Biết tôi thích nên mỗi lần có ai về, bà cũng chuẩn bị cả buồng dừa để làm quà cho tôi. Đến trưa, tôi và bà cùng vào bếp. Bà chỉ cho tôi cách làm những cây dọc mùng để nấu riêu cá. Những con cá do chính tay ông tôi bắt lên từ ao nhà. Bà đã đãi ông cháu tôi món bún riêu cá. Tôi ăn ngấu nghiến ngon lành như chưa từng được ăn ngon đến thế, vị ngầy ngậy của cá rán, vị chua chua của cà, vị đằm đằm của rau mùng, mùi thơm của lá lốt… Tất cả hòa quyện trong bát riêu thơm ngọt. Và tôi đã gọi đó là vị quê hương. Buổi trưa hè trời nắng nóng, tôi thường ngủ trưa với bà. Ông bà tôi vẫn có thói quen ấy. Lần đầu tiên tôi cảm nhận rất rõ rệt cái yên bình, tĩnh mịch của làng quê. Không gian như lặng đi, không một tiếng động mạnh, chỉ có hơi thở đều đều, nhịp nhàng cùng tiếng đài trưa với giọng đọc trầm ấm, với những khúc hát êm đềm, sâu lắng. Và cũng từ những ngày đó tôi bỗng thích nghe đài trước khi ngủ. Buổi trưa hôm đầu tiên trở về nhà, trước khi đi ngủ tôi đã nằng nặc đòi mẹ bật đài cho tôi nghe. Tiếng đài như ngân nhịp đều đều cùng những bài ca êm tai đưa tôi vào giấc ngủ. Và giờ tôi vẫn bảo đó là tiếng đài trưa quê hương. Chiều ngày hè thường nắng gay gắt và nếu chỉ ở trong phòng mà đóng chặt cửa nhất định sẽ chẳng ai hiểu hết được cái gay gắt ấy. Nhìn ra ngoài sân, một không gian bừng sáng, chói lọi, rực rỡ. Màu vàng của nắng lại thêm màu vàng của đống rơm trước sân như càng làm cho cái nắng hè thêm dữ dội hơn. Hàng cau trước cửa cũng lặng lẽ thu mình dưới cái nắng nóng ấy. Chỉ đến chiều tối, khi có những làn gió hè mát rượi thổi, khi cái nắng đã dịu dần, thì những trò chơi trẻ con mới bắt đầu. Tôi đi chơi cùng cô chị họ gần nhà. Hai chị em ra phía bờ ruộng tìm cỏ gà để chọi, rồi lại chạy theo lũ trẻ con trong xóm lên khu đê thả diều. Đôi chân tôi đầy những vết xước của gai góc nhưng tôi chẳng cảm thấy đau, vẫn cố hết sức chạy theo lũ bạn, cười giòn tan trong ánh chiều tà của hoàng hôn quê hương. Về nhà, thấy bà đã ngóng tôi ở cổng. Nghỉ một lúc rồi bà lấy quần áo cho tôi tắm. Bà kéo lên từng gầu nước giếng mát rượi dội cho tôi. Một cảm giác tuyệt vời như được thỏa một nỗi khao khát từ lâu. Nó chảy tràn thấm vào làn da tôi nhẹ nhàng, ngọt ngào. Tôi múc nước để té vào người thích thú. Còn bà thì nhìn tôi cười hiền hậu. Đêm ở quê cũng khác xa với đêm thành phố. Vẫn một cảm giác êm đềm, tĩnh mịch nhưng nó có cái gì làm ta phải xao xuyến. Trải chiếu giữa sân, tôi nằm gối đầu lên tay bà nghe bà kể chuyện ở quê. Trên trời, ánh trăng tỏa sáng, một thứ ánh sáng dịu dàng, trong vắt. Những vì sao cũng thi nhau lấp lánh báo hiệu một ngày mai đầy nắng hè. Tôi cứ nằm vậy rồi cùng những nhịp kể đều đều của bà, cùng tiếng quạt đưa đi đưa lại mà chìm vào giấc ngủ. Đã xa rồi một thuở ấu thơ làm nũng ấy. Ông bà tôi giờ đã già đi nhiều. Vậy mà, đã mấy hè nay, tôi không về. Hè đã đến, bỗng cồn cào nhớ ngoại, nhớ quê. Nhớ mùi xôi, nhớ tiếng đài, nhớ dòng nước giếng mát rượi, nhớ bát riêu thơm nồng, nhớ cốc nước dừa thơm mát... nhớ sao quê ngoại của tôi ơi!