Ba ơi! Mình đi đâu

Câu hỏi ngỡ như bâng quơ của một đứa trẻ không biết suy nghĩ “Ba ơi, mình đi đâu?” lặp lại như lời chất vấn dai dẳng về ý nghĩa tồn tại của một đời người: chúng ta từ đâu đến? chúng ta làm gì? chúng ta đi về đâu?...

Ngay từ lá thư đầu tiên mở đầu cuốn sách, tác giả không giấu giếm về những điều sắp xảy ra sau đấy. Một cuốn sách viết về hai đứa con trai tật nguyền của ông, Jean-Louis Fournier. Đó là tín hiệu về sự chân thành để giữa bao mối quan tâm bề bộn của cuộc sống này, bạn đọc sẵn lòng bước vào lối mở ấy.

Người kể chuyện luôn xưng “tôi” trong hầu hết trang sách. Như là một cách ông, Jean-Louis Fournier, ràng buộc với câu chuyện của chính mình. Không thể đi đâu, cho dù loanh quanh đây đó. Người cha luôn hiện diện bên hai cậu con trai tật nguyền, hai nhân vật ngoài hành tinh, hai yêu tinh, hai con chim bé nhỏ lông xù, hai ông già lưng gù… Quá nhiều áp lực cho vị trí bi thảm này. Một đôi nơi, nhân vật người kể chuyện trốn mất. Trong một giấc mơ về đứa trẻ chỉ cao 2 cm khi mười tuổi. Trong một lá thư tưởng tượng mà hai đứa con không biết đọc, không biết viết gửi cho người cha. Sự hối lỗi mau chóng trở về khi tác giả đột ngột chuyển đổi vị trí khi xích lại gần con hơn, xưng là “ba”. Chỉ riêng điều đó đã hé mở, ông, Jean-Louis Fournier đã khó khăn biết chừng nào khi kể ra những mẩu chuyện ngắn và quá ngắn trong cuốn sách nhỏ chứa đầy sức nặng này.

Ba ơi, mình đi đâu? là một câu chuyện buồn và hơn cả nỗi buồn nhưng lại không thấm đẫm nước mắt. Cuốn sách khiến người đọc cảm thấy đau nhói mọi nơi song không vùi sâu trong ủy mị. Bởi đó là cách lựa chọn của Jean-Louis Fournier trong suốt cuộc đời làm cha của mình. Uất hận, than trách cuộc đời, nổi điên lên hay buồn bã… cũng không thể làm khác đi sự hiện diện của hai cậu bé luôn uống thuốc an thần mỗi ngày để yên lặng. Những đứa trẻ mắt nhìn không rõ, tai điếc, chân khoèo, lưng gù, xương yếu. Một đứa chỉ biết nhắc đi nhắc lại một câu hỏi “Ba ơi, mình đi đâu?”. Một đứa suốt ngày nghĩ mình là một động cơ nên cứ kêu “brừm, brừm”… Sống trong thế giới ấy, người cha cần phải làm thế nào?

Ông, Jean-Louis Fournier không giấu giếm những phút quẫn trí mình đã từng nốc rượu rồi phóng xe như điên để mong một tai nạn sẽ ập đến, từng có ý định vứt những đứa con ra ngoài cửa sổ. Ông chưa bao giờ nhận mình là một thiên thần để chịu đựng từng ấy nỗi niềm tan nát. Song người cha ấy không gục ngã. Hay nói đúng hơn hai đứa trẻ tật nguyền thúc giục ông cần phải vượt qua. Đó là cách người cha nhìn vào những thử thách khắc nghiệt bằng một cặp mắt khác. Đó là sự hài hước trong những điều cay đắng. Ông thấy các con mình không phải đi học, không phải nghe giảng, không phải làm bài kiểm tra, không phải chịu phạt. Ông nhìn thấy mình nhờ con được phóng những chiếc xe lớn, tránh được việc nộp phạt, có tiền từ trợ cấp tật nguyền của con, không phải lo lắng về định hướng nghề nghiệp tương lai… Ông, Jean-Louis Fournier luôn cố mỉm cười khi kể câu chuyện về hai đứa con, dẫu nụ cười ấy thấm đẫm vị mặn chát.

Bằng thứ dư vị rất riêng ấy, ông, Jean-Louis Fournier, viết nên câu chuyện về hai đứa con tật nguyền. Thomas và Mathieu không bé nhỏ, không vô nghĩa bởi sự hiện diện của chúng buộc người cha ý thức về tình cảnh cuộc đời mình. Câu hỏi ngỡ như bâng quơ của một đứa trẻ không biết suy nghĩ “Ba ơi, mình đi đâu?” lặp lại như lời chất vấn dai dẳng về ý nghĩa tồn tại của một đời người: chúng ta từ đâu đến? chúng ta làm gì? chúng ta đi về đâu? Jean-Louis Fournier khiêm nhường trong câu chuyện của mình, không cố tô vẽ bản thân là một người cha mạnh mẽ. Ở cuối cuốn sách, đó là những lời tắc nghẹn “Tôi đã không may mắn. Tôi đã chơi trò xổ số di truyền học, tôi đã thua”, “Cuối con đường tôi đi là ngõ cụt, phần kết cuộc đời tôi là bế tắc”… Nhưng, giống như Thomas và Mathieu, cuốn sách và nỗi bất hạnh của ông lại mang tới những nghị lực để nâng đỡ nhiều người. Như lời nhận xét của Christine Jordis, Trưởng ban giám khảo giải Fémina: “Một cuốn sách hướng con người đến cái Thiện”.

Jean-Louis Fournier là nhà văn ăn khách hàng đầu tại Pháp. Là nhà văn trào lộng kiêm đạo diễn phim truyền hình, nhà văn sinh năm 1938 này đã thành danh với các tác phẩm: Grammaire francaise et impertinente (1992), Il a jamais tué personne, mon papa (1999), Les mots des riches, les mots des pauvres (2004), Mon dernier cheveu noir (2006)… Ông còn được đánh giá cao qua các giải Liên hoan phim nghệ thuật Paris 1975, giải Liên hoan phim y học quốc tế Deauville 1981… Bi kịch giáng xuống cùng hai đứa con tật nguyền khiến con người tài ba và năng động này đối diện với những giới hạn nghiệt ngã. Với Ba ơi, mình đi đâu?, Jean-Louis Fournier kể về trải nghiệm ấy, và hơn cả thế, đó là câu chuyện về định mệnh và kiếp người.

 Mi Linh

( Nguồn eVan)

Mình đã mua cuốn truyện này trước ngày lễ của Cha vài hôm. Trước đó mình đã không hề biết có ngày này. Mình đã đọc nó một mạch, ko ngừng nhưng gấp sách lại mình không dám đọc lần nữa. Mình sợ... vì có một điều không ai có thể phủ nhận đó là đối diện với nỗi đau ko phải là một điều dễ dàng. Từng câu chữ cứ day dứt, nhức nhối mãi.

 " Những ai chưa từng sợ có một đứa con bất thường hãy giơ tay.

   Chẳng có ai giơ tay cả.  

  Mọi người đều nghĩ đến chuyện đó, như nghĩ đến một trận động đất, như nghĩ đến ngày tận thế, thứ gì đó chỉ xảy ra  một lần.

    Tôi có tới hai ngày tận thế"

Mình đã cố gắng không khóc nhưng thật sự nước mắt ở đâu cứ lăn dài, ko sao ngăn được...

Mình đã cảm thấy cái đau nhói từ tim lan dần đến cánh tay rồi  xuống các đầu ngón tay , thấm dần từng tế bào......

Hơn ai hết tôi hiểu cảm giác của đứa trẻ không có cha khi bị hỏi những câu đại loại như " Bố cháu đâu?" hay " Sao ko nhờ bố đưa đi ? vv.... những đứa trẻ chẳng may mất bố, có thể nó sẽ trả lời " Bố cháu mất rồi!!" nhưng những đứa trẻ có bố mà như không có nó sẽ ko biết phải trả lời như thế nào. Nếu nói là đã mất thì ko được vì thực tế là ông vẫn tồn tại, nếu nói là ko có Bố cũng chẳng xong vì không có Bố thì sao có chúng ? Nên đôi khi câu trả lời sẽ là im lặng .....

Rồi thấy loài động vật lạnh lùng và tàn nhẫn nhất là con người........

Mình nghĩ những người làm cha nên đọc cuốn sách của tác giả người Pháp này để thấm thía một điều rằng : hạnh phúc là có một đứa con khoẻ mạnh, không đau ốm, không dị tật cả về thể xác lẫn tinh thần. Chứ không phải là đứa con như giới tính mình mong muốn. Cảm nhận nỗi đau của người Cha này để biết trân trọng những gì mình có, để biết có một đứa con khoẻ mạnh chính là niềm hạnh phúc lớn nhất, không gì sánh được. .....

P/S: Lẽ ra đã định viết một cái gì đó về cuốn truyện này nhưng đọc được bài viết trên eVan hay quá  nên chỉ viết vài dòng cảm tưởng nhỏ về cuốn truyện và thực sự  mong muốn mọi đứa trẻ trên thế giới này đều  có đầy đủ cả cha và mẹ, đều được sống trong  tình thương yêu của cha mẹ dù chúng là trai hay gái, tật nguyền hay mạnh khoẻ.