MIỀN TRUNG LŨ LỤT

RƠI LỆ TRƯỚC CẢNH TANG THƯƠNG CỦA BÀ CON VÙNG LỤT

Sau khi nước rút, sáng ngày 5/11/2009, đoàn của chúng tôi vội vã chuẩn bị nước uống, mì tôm cấp tốc lên đường đến thăm bà con vùng lụt. Tuy nước rút nhưng cũng hết sức gian nan mới đến được tận nhà bà con vùng bị ngập lụt của các huyện Tuy An, Đồng Xuân, TX. Sông Cầu. Trước cảnh hoang tàn, nhà cửa đổ nát, đường xá lầy lội, bà con người thì còn lo tìm xác người thân, người thì tranh thủ dọn dẹp nhà cửa, tìm cách che lại nhà sập, đem hong lúa gạo, chăn mền, quần áo bị ngập, ai ai cũng hớt hơ, hớt hải, gầy gộc, trông mà đến rơi lệ.

Đến với huyện Đồng Xuân - nơi bị thiệt hại nặng nhất, ô tô vẫn không đến được trung tâm huyện, chúng tôi phải đành cuốc bộ hàng cây số, mỗi người chỉ mang theo được một thùng mì tôm và một lốc nước uống. Số quà này đã định sẵn sẽ tặng những ai, nhưng đi dọc đường bà con cứ xin nước uống, tôi cứ lấy dần ra cho, khi đến nơi cần tặng đã định trước thì đã hết.

Ngay cả trung tâm thị trấn La Hai - huyện Đồng Xuân vẫn chưa thể có điện, nước để sinh hoạt, nhà nào có giếng thì đỡ khổ, còn những nhà không có giếng thì phải đi xách nước nhờ hoặc lấy nước sông, rảnh để giặt rửa; giá một 1 kg gạo hoặc 1 lít xăng cũng trên 20 ngàn đồng, nhưng không có để mua. Thương nhất là khi chúng tôi đến thăm nhà cụ Sương ngay tại trung tâm thị trấn La Hai, cụ khoảng chừng hơn 70 tuổi, sống neo đơn trong căn chòi tạm bệ chỉ chừng 4 m², đủ để kê một chiếc giường và bỏ vài thứ đồ lặt vặt để nấu ăn. Khi chúng tôi vào thăm, cụ còn đang lây huây, chưa biết phải dọn dẹp thứ gì, mà bản thân cụ cũng đâu đủ sức để dọn dẹp. Cụ mừng không những chỉ mừng vì có quà cứu trợ mà mừng nhất là có người để cụ nhờ khiêng tấm nệm còn ước sũng, bẹt nhẹp bùn đất ra vắt phơi và đi xách dùm cụ vài xô nước để rửa đồ.

Đến với nhiều bà con khác ở huyện Đồng Xuân, huyện Tuy An, TX. Sông Cầu, chúng tôi thấy mọi thứ trong nhà của bà con còn đang ngổn ngang, xơ xác. Tâm sự với chúng tôi, bà con cứ nước mắt từng giọt nhỏ xuống, nói rằng từ trăm năm nay mới thấy cảnh nước lụt dâng nhanh và tàn khốc đến thế này, ai nấy đều bất ngờ, không chuẩn bị được gì cả, ngay cả tính mạng mà nếu không được lực lượng cứu hộ đến cứu kịp thì cũng không thoát khỏi được cái chết. Bây giờ, mọi vật dụng, nhà cửa từ lâu nay làm lụng, dành dụm được nay phút chốc đã thành trắng tay.

Hiện giờ, máy bay cứu trợ và các ban ngành đoàn thể của tỉnh liên tục mang quà cứu trợ đến với bà con. Nhưng tôi nghĩ, ngay lúc này, giá như huy động được một lực lượng tình nguyện đông đảo đủ để giúp bà con che, sửa, dọn dẹp nhà cửa thì càng hay biết bao nhiêu, nỗi khổ nhọc cửa bà con qua những ngày chống chọi với bão lụt cũng vơi đi phần nào.

TẠI SAO LŨ LỤT NGÀY CÀNG TÀN KHỐC HƠN

Qua những cơn đại hồng thủy vừa qua, nhất là ở những tỉnh miền núi, với mức độ nguy hiểm và sự tàn phá khủng khiếp của nó, khiến cho mọi người hết sức bất ngờ. Cái bất ngờ là ở chỗ, lũ lụt xảy ra vượt ngoài dự đoán và sự chuẩn bị của mọi người. Trước đây, những cơn mưa nhỏ, mưa vừa cũng không làm cho người dân nao núng mấy, nhưng nay thì khác, phút chốc đã bị lũ cuốn trôi và nước dâng ngập cả mái nhà trong nháy mắt, khiến nhiều người trở tay không kịp.

Thiên tai, lũ lụt là chuyện của trời, khi đã xảy ra cảnh tang thương thi ai cũng đau xót, nhưng một phần nào đó cũng do chính bàn tay "con người" đang từng ngày, từng giờ tiếp sức cho lũ lụt tàn phá một cách hung dữ hơn. Có lẽ ai cũng biết, chính cây cối, rừng núi là môi trường tốt nhất bảo vệ chúng ta mỗi khi có mưa lũ, nhưng chính chúng ta đang tự hủy diệt chúng ta với tốc độ tàn phá thiên nhiên khủng hiếp như hiện nay.

Nói đến tàn phá rừng thì ai cũng nghĩ ngay đến bọn lâm tặc và nạn phát hoang làm rẫy và ra sức phòng chống. Nhưng theo tôi còn một nguyên nhân hết sức nguy hiểm nữa mà hầu như ít thấy ai đề cập đến, đó là nạn đào lấy đất, đá để phục vụ xây dựng  đang diễn ra đến mức chóng mặt.

Với tốc độ đô thị hóa đang diễn mạnh mẽ, nhiều nhà cao tầng, nhiều khu đô thị mới, nhiều tuyến đường giao thông mới được hình thành, thì bên cạnh đó là một khối lượng lớn đất, đá từ các rừng, núi được khai thác để phục vụ cho xây dựng. Và hầu như việc khai thác đất, đá để phục vụ cho xây dựng đang diễn ra một cách vô tội vạ. Rừng núi nào gần các công trình xây dựng mà có thể khai thác được thì người ta tận dụng để khai thác đất, đá. Việc khai thác đất, đá là tàn phá triệt để rừng núi. Và hiện tại chúng ta đang thấy: rừng núi thì mất dần đi, sông, hồ, vùng trũng được lấp cạn thành những khu đô thị mới. Đây là một sự thay đổi lớn về cấu tạo địa hình và môi trường tự nhiên - sinh thái. Vì vậy, mỗi khi có mưa lớn thì lũ lụt đổ ầm xuống một cách bất ngờ, vì núi không còn để ngăn lũ, hồ, vùng trũng cũng không còn là nơi chứa nước và nước cứ thế cuồn cuộn chảy, cuốn phăng tất cả.

Thiết nghĩ, việc khai thác đất, đá để phục vụ cho phát triển đô thị hóa là cần thiết. Tuy nhiên, việc khai thác cần phải có quy hoạch cụ thể, mang tính chiến lược lâu dài, nhất là chú trọng đến những vùng xung yếu bảo vệ lũ lụt; đồng thời phải mạnh tay trừng trị những tổ chức, cá nhân khai thác đất, đá trái phép. Có như vậy, việc phát triển đô thị hóa mới mang tính bền vững.