"Báo in sẽ hoàn toàn tuyệt chủng"

Thomas E. Patterson - giáo sư chuyên ngành Chính trị và Báo chí của trường John F. Kennedy, Đại học Harvard - đã đến thăm Việt Nam từ ngày 06/11/2009. Dừng chân tại Trường ĐHKHXH&NV ngày 09/11, ông đã có buổi nói chuyện hết sức thú vị về Truyền thông và các xu hướng Internet tại Mĩ.

Tham dự buổi nói chuyện có các giảng viên và sinh viên Khoa Báo chí và Truyền thông cùng nhiều phóng viên đến từ các báo Vietnamnet, Nhân dân…

75% công chúng Mĩ có nhu cầu theo dõi tin tức hàng ngày
Năm trước giáo sư đã đến Việt Nam và ông rất vui khi trở lại Việt Nam lần này. Giáo sư Patterson đã chia sẻ hết sức cởi mở về tình hình báo chí và truyền thông Mĩ. Ông cho biết: 75% công chúng Mĩ có nhu cầu theo dõi tin tức hàng ngày. Họ thường theo dõi ở hai nguồn, thứ nhất là báo in, thứ hai là thông qua hệ thống truyền hình cáp vào các bữa tối. Điều này đúng với tất cả mọi người kể cả người lớn và thanh niên. Ở mỗi độ tuổi, có một chút khác biệt trong mối quan tâm với tin tức. Nhìn chung, người Mĩ khá thạo tin tức và điều này không phụ thuộc vào độ tuổi hay trình độ của họ.

Hiện nay, có những thay đổi trở thành mối nguy cơ đặt ra cho truyền thông Mĩ. Đó là, có nhiều phương thức đưa tin cùng chia sẻ lượng độc giả có hạn.

Trong thực tế, báo in ở Mĩ ngày càng ít đi để nhường chỗ cho báo mạng. Chi phí trả cho phóng viên vẫn giữ nguyên trong khi độc giả lại giảm đi đáng kể. Một số tờ báo in đóng cửa. Số khác thì phải cắt giảm nhân sự và đóng cửa các văn phòng đại diện ở nước ngoài. Và theo ông đó là mất mát lớn của hệ thống tin tức ở Mĩ.

Theo đó, phát thanh cũng bị báo mạng thu hút độc giả, nguồn thu từ quảng cáo suy giảm. Trong khi đó, báo chí Mĩ không chấp nhận việc chính phủ hỗ trợ mà muốn độc lập về tài chính bằng nguồn thu từ quảng cáo. Đó cũng chính là vấn đề lớn của truyền thông Mĩ hiện nay.


Sự bùng nổ các phương thức đưa tin trở thành nguy cơ đặt ra cho truyền thông Mĩ. (Ảnh: NA)

Giải pháp để báo mạng thu hút độc giả

Kết thúc phần thuyết trình, không khí hội trường trở nên sôi nổi sau khi Giáo sư Patterson đề nghị mọi người tự do đưa ra những câu hỏi hay những chia sẻ về báo chí, truyền thông, hoặc về tình hình đối ngoại của Mĩ, hay cả những gì liên quan đến tổng thống Mĩ Barack Obama.

Những câu hỏi được đưa ra ngày càng nhiều và thú vị về sự khác nhau giữa hệ thống báo chí Việt Nam và Mĩ, chia sẻ những đóng góp của giới trẻ, của truyền thông Mĩ vào sự thắng cử của Barack Obama, việc giáo dục truyền thông ở Mĩ…

Đáng quan tâm nhất là chia sẻ của giáo sư cho câu hỏi của các phóng viên báo VietNamNet, báo Nhân dân: Làm gì để báo chí nói chung, đặc biệt là báo mạng thu hút được chú ý của công chúng?

Hiện nay, giới trẻ đang bị thu hút nhiều vào các mạng xã hội như Facebook. Theo ông đó là một tất yếu cần được chấp nhận, vì đây là nhu cầu chia sẻ thông tin của con người. Song thách thức này cũng cho giới truyền thông hiểu rằng hệ thống đó không thể thay thế được những tin tức chính thống.

Chúng ta cần hiểu, trong khoảng thời gian ngắn giới trẻ muốn có được càng nhiều thông tin càng tốt. Một điều hết sức thú vị là khi mạng Internet mới ra đời, người ta rất vui mừng cho rằng từ nay sẽ được thoả sức viết nhiều hơn 800 chữ. Song họ phát hiện là viết càng dài thì lượng thông tin độc giả thu được càng ít. Giới truyền thông nhận ra rằng cần phải viết thật ngắn để độc giả có thể nắm bắt được thật nhiều thông tin trong thời gian ngắn nhất. Thêm vào đó, sự cạnh tranh ngày càng dữ dội buộc các nhà báo phải tìm cách đưa tin ngắn và hấp dẫn.

"Khoảng 40 – 50 năm nữa báo in sẽ hoàn toàn tuyệt chủng", giáo sư Thomas E. Patterson bày tỏ quan điểm riêng của mình. Với báo in hiện nay, theo giáo sư, cần đặt vấn đề viết như thế nào.


GS. Patterson: 'Khoảng 40 – 50 năm nữa báo in sẽ hoàn toàn tuyệt chủng'. (Ảnh: NA)

Với báo mạng, ông đưa ra giải pháp để thu hút độc giả trẻ. Ông nhấn mạnh người làm báo mạng phải biết đóng gói thông tin, tiếp cận thông tin bằng nhiều cách, đưa tin khác nhau sao cho thật hấp dẫn. Theo ông, báo mạng có thể dùng cách này để lấy lại độc giả của mình. Và tất nhiên, nhà báo sẽ buộc phải lấy độc giả là trọng tâm và hết sức coi trọng công chúng. Có thể gọi đây là sự thay thế cho mô hình truyền thống, vốn coi thông tin là trọng tâm.
Trong tương lai

Chiếc điện thoại được dự báo là phương tiện truyền thông đem lại hiệu quả cao. Thực tế là công chúng thích nghe hơn là đọc. Ví dụ, chúng ta áp dụng một phương thức truyền thông mới trong tương lai là nhận tin tức trên điện thoại và máy nhắn tin. Có hai cách: Một là công chúng phải trả tiền để nhận thông tin. Hai là, họ sẽ nhận tin tức miễn phí kèm theo quảng cáo. Thường thì họ thích phương án hai hơn. Tuy nhiên, vì lí do kĩ thuật nên độ dài các quảng cáo sẽ bị hạn chế và công chúng cũng ít khi đọc hết quảng cáo.


Radio nhiều nơi được coi là phương tiện truyền thông quan trọng vì nó đến được cả những vùng đất xa xôi với chi phí rẻ. (Ảnh: NA)

Với phát thanh, giáo sư dành nhiều thiện cảm cho loại hình này. Theo ông, hệ thống phát thanh bị đánh giá thấp hơn giá trị của nó. Radio nhiều nơi được coi là phương tiện truyền thông quan trọng vì nó đến được cả những vùng đất xa xôi với chi phí rẻ. Radio ngày càng có vị trí quan trọng hơn, sẽ gia tăng lượng công chúng. Chúng ta có thể nghe phát thanh hàng giờ liền không chỉ mỗi ca nhạc mà rất nhiều thông tin bổ ích.

Rất nhiều người tham dự muốn đặt câu hỏi cho giáo sư, nhưng buổi nói chuyện thú vị phải kết thúc khi đã kéo dài gần 3 giờ đồng hồ. Thông tin mà giáo sư chia sẻ giúp cho mỗi người đang và sẽ làm báo có những suy nghĩ và định hướng nhất định cho mình trong nghề nghiệp.

• Phạm Thủy

http://ussh.edu.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=1282:qbao-in-s-hoan-toan-tuyt-chngq&catid=38:culture-society&Itemid=61