SÀI GÒN CŨNG "THÈM" NƯỚC UỐNG

Lời thưa!

Nhân chuyến "vi vu" dài ngày ở TPHCM, tôi gặp lại anh bạn cũ. Chơi với anh này cũng khá lâu, nhưng từ khi về Quảng Ngãi thì mất liên lạc. Anh biết tôi chuyển sang nghề viết lách. Vậy là, cập kè mấy tuần, anh bạn này phán: "Mầy về khu phố anh ở viết giúp anh một bài nhé!". Tôi từ chối ngay, vì mình làm ở đài TH Quảng Ngãi thì biết mô tô gì ở chỗ anh mà viết với lách. Giải thích hoài mà anh này không hiểu, vậy nên liều mình chơi một bài gửi cho báo TN. Nhưng mình đã nói với ông bạn này là: "Báo có in hay không tui đếch biết". Dù sao thì ông cũng đọc bài viết này của tôi rồi. Hết trách nhiệm. Hehe.. ông bạn này cho đề bài còn khó hơn thi đại học.

An Phú Đông chờ…nước máy

HOÀNG THUYÊN

Hàng chục năm qua, trên 3.000 hộ dân và khoảng 1.000 người tạm trú ở khu phố 3, phường An Phú Đông phải sử dụng nước giếng, nước sông vì chưa có hệ thống nước máy. Để sử dụng được nước giếng, hầu như nhà nào cũng trang bị một hệ thống lọc tự chế (than hoạt tính, sỏi, cát). Nhưng dần dần, nước lọc cũng không hết mùi hôi tanh, nên người dân nơi đây chỉ dùng cho việc tắm, giặt hay tưới cây cảnh. Còn muốn nấu ăn, uống phải mua nước đóng chai hoặc đi “cõng” nước máy cách nhà vài cây số. Bệnh tật phát sinh từ nguồn nước sinh hoạt đang là nỗi lo thấp thỏm của người dân nơi đây.

“Chắt chiêu” từng giọt nước

Trên chiếc xe đạp cà tàng, Bà Phạm Thị Sương, cùng đứa cháu nội hì hục “cõng” 4 can nước từ bên kia đường về con hẻm 971 ở tổ 53, khu phố 3, Phường An Phú Đông, quận 12. Vừa tới cổng nhà, bà Sương than thở: “Cực quá chú ơi! Hổng biết đến bao giờ mới có nước máy mà dùng, chờ cả chục năm nay mà không thấy gì hết”. Hàng ngày, người dân ở khu phố 3, ở phường An Phú Đông phải băng ngang qua bên kia đường (thuộc đoạn quốc lộ 1A) để đi mua nước máy. Nếu nhà nào không đi mua nước máy thì mua nước bình đóng chai loại 20 lít để nấu ăn, uống. Một can nước máy 30 lít chỉ vài ngàn đồng, nhưng một bình nước lọc giá vài chục ngàn đồng nên chỉ có nhà nào khá giả mới dám xài sang kiểu đó. Ông Phạm Văn Ba, người ở cùng khu phố này bộc bạch: “Trước đây nhà tui toàn bơm nước giếng lên lọc sơ qua rồi dùng tất, nhưng vài năm nay có lọc kiểu gì cũng không tài nào nấu ăn, uống được. Mùi hôi tanh nồng nặc cứ xông lên, để vài giờ là nước nỗi váng màu vàng sẫm”. Ông Ba dẫn chúng tôi xem hệ thống lọc nước để trên nóc nhà. Gọi là bể lọc nước, thực ra chỉ là một cái thùng nhựa, dưới đáy thùng được lóng một ít cát và than. Nước từ giếng khoan được bơm trực tiếp chảy lên bể lọc, rồi sau đó vặn vanh xả nhỏ giọt xuống cái bể xây xi măng, rồi lấy nước đó dùng. Qui trình lọc nước theo kiểu dân gian này đã không còn hiệu quả nữa, vì nguồn nước ngầm nơi đây ngày càng bị ô nhiễm nặng.

Cứ vài ngày là anh Huế phải leo lên nóc nhà để súc bình lọc nước 

Anh Đào Ngọc Huế, người dân ở đây, nói: “Cứ hơn mười ngày là phải thay hệ thống lọc vì bị cặn phèn đóng dày thành lớp đặc quánh, nước không chảy được”. Anh Huế cho biết thêm, sau khi mua máy lọc nước với giá trên 300 USD về dùng được vài tháng rồi bỏ luôn, vì phèn nhiều quá máy không lọc nỗi. Sau đó anh đem mẫu nước lên viện Pasteur để xét nghiệm và cho kết quả nguồn nước bị nhiễm phèn, độ PH quá cao, nhiễm vôi và cả nhiễm mặn. Người dân thì chỉ biết dùng nước giếng đun sôi rồi pha nước trà để nhận định nguồn nước có bị ô nhiễm hay không. Ông Ba Long đã làm cuộc thử nghiệm như vậy, tách trà ông vừa pha màu vàng tươi đã nhanh chóng biến sắc thành đen sẫm.

Mõi mòn chờ nước sạch…

Ngoài hàng ngàn hộ dân bản địa, ở các tổ dân phố từ 51 đến 55 thuộc phường An Phú Đông, còn có cả ngàn người nhập cư làm công nhân từ các nhà máy, xí nghiệp lân cận đến thuê trọ. Sau giờ tan ca buổi chiều, gần cả trăm công nhân kéo về khu nhà trọ ở khu phố 51, phường An Phú Đông. Khu trọ này có hai dãy, chừng 10 phòng, nhiều người chen nhau tắm giặt bên khu nhà vệ sinh chung ở cuối dãy. Chị Nguyễn Thị Lan, một công nhân thuê trọ ở đây tâm sự: “Nước nhiễm phèn đến nỗi quần áo giặt xong là thành màu vàng, ở đây bọn em cũng phải dùng nguồn nước này để nấu ăn, uống luôn chứ đâu đủ tiền mà mua nước sạch, nước giếng như vầy mỗi tháng cũng phải trả 3.000 đồng/m³”. Vợ chồng anh Quân và chị Hoa (quê ở Quảng Ngãi), cùng đứa con nhỏ quây quần trong căn phòng trọ chật hẹp của khu trọ này cho biết, vì có con nhỏ nên phải mua bình nước đóng chai để về nấu ăn, uống, lương thì thấp mà mỗi tháng phải chi cả trăm ngàn tiền mua nước. Anh Nguyễn Văn Thi, một chủ nhà trọ khu vực này cho hay, trong vòng hai năm nay, anh đã 4 lần khoan giếng. Trước đây chỉ khoan chừng vài chục mét là có nước dùng được, càng ngày mạch nước ngầm càng ô nhiễm nên phải khoan xuống sâu, nhưng sâu quá 35 mét là nhiễm mặn.

Bà Trần Thị Út, đại biểu HĐND phường An Phú Đông bức xúc: “Mặc dù chỉ cách nhau vài chục mét, phía bên kia đường quốc lộ 1A thì có nước máy mấy năm nay, nhưng bên này đường thì chịu. Nhiều người dân nói trong các buổi tiếp xúc cử tri, họp với phường, rồi quận, họ đều đề đạt nguyện vọng có nước máy để dùng. Hơn 10 năm làm ở phường, chúng tôi luôn kiến nghị nguyện vọng chính đáng này của bà con, nhưng cũng chỉ nhận được lời hứa của cấp trên…”. Ông Nguyễn Văn Hồng, Phó chủ tịch phường An Phú Đông cũng bức xúc tương tự: “UBND phường đã gửi nhiều văn bản đến xí nghiệp nước Trung An, nhưng vẫn không thấy trả lời. Ngay cả UBND phường cũng không có nước máy, rồi các trường học trong phường cũng đành uống nước giếng”. Ông Hồng cũng không thể giải thích được hàng trăm câu hỏi mà người dân đặt ra với chính quyền rằng, bao lâu nữa bà con mới được uống nước sạch, liệu bệnh tật có bùng phát từ nguồn nước mà lâu nay họ vẫn dùng…