Thằng bạn “khờ”!

Tôi gặp nó vào ngày đầu tiên đến trường đại học. Nó tên Thắng, là bạn cùng phòng, cũng chẳng có ấn tượng gì đặc biệt, ngoại trừ một giọng cười hi hí rất dễ ghét thỉnh thoảng phát ra từ góc phòng của nó.

Phòng có 12 đứa, quá nửa học cùng khoa với tôi, trong đó có cả nó. Điều này rất tiện vì như vậy chúng tôi sẽ học cùng nhau, có thể mượn vở của nhau để chép bài, và có thể điểm danh hộ nếu một thằng sắp nghỉ quá số giờ quy định.

Một ngày, tôi bỗng nhận ra nó có điều gì đó đặc biệt. Buổi học hôm đó, tôi thấy nó đem giẻ lau đi giặt rồi lau bảng rất sạch sẽ. Việc đó chẳng có gì lạ, nếu như không phải ngày nào nó cũng làm như vậy, chỉ có mình nó (trong cái lớp đông cả trăm sinh viên ấy), và nó cũng chẳng phải là cán bộ gì cả.

Vào một buổi chiều, cả phòng đang ngồi học bài. Tự nhiên thấy thằng Bình Còi hét toáng lên: “Có chuột!”. Một con chuột rất to chạy từ bên ngoài vào, chắc chính nó đã phá tan cái thùng mì tôm của bọn tôi đây. Cơ hội trả thù đến rồi! Mười hai thằng con trai, tay cầm gậy, tay cầm chổi, hăm hở xung trận. Kết quả là con chuột nát bét, toe toét đầy nhà. Rất hả hê, cả đám lại ngồi vào học tiếp, chỉ có nó nghĩ tới việc phải lau dọn sàn nhà!

Trường tôi tổ chức hội trại. Đêm đó thật vui. Bọn tôi kéo nhau đi khắp các trại để giao lưu. Quậy chán, hát chán, nhảy chán… đến ba giờ sáng thì đứa nào cũng mệt phờ. Tôi đề nghị: “Về kí túc ngủ thôi”. Cả bọn đồng ý. Nhưng nó lại bảo: “Chúng mày cứ về đi, tao ở lại trông trại”. “Mày khờ thiệt, vẫn còn cả đám ở đấy cơ mà, số mày rồi sẽ khổ thôi” – Tôi thầm nghĩ.

Một ngày kinh khủng – tôi bị sốt, sốt rất cao. Đây là lần đầu tiên bị ốm mà không có mẹ ở bên. Nó đã chăm sóc tôi từng chút. Hàng ngày nó phải đi mượn cặp lồng để mua cháo cho tôi, mua thuốc, pha nước cho tôi uống, rồi lại giửa sạch cặp lồng đem trả… Đợt đó, dịch sốt lan khắp khu kí túc, lần lượt các thành viên trong phòng ốm liểng xiểng. Nó vẫn cặm cụi chăm sóc, như thể chúng tôi là em nó vậy.

Không biết từ lúc nào, tôi và nó đã trở thành bạn thân. Mấy đứa trong phòng đôi lúc gọi đùa nó là “anh Thắng”, chắc là tại cái bản mặt già trước tuổi của nó. Nhưng tôi biết, đâu đó bên trong mỗi đứa đã giành cho nó một sự kính nể thực sự. Ở lâu với nhau, hình như chúng tôi cũng bị lây “căn bệnh” của nó, thỉnh thoảng cũng đã chịu khó cầm chổi quét phòng, chịu khó xách nước khi thùng nước dự trữ bị hết…

Rồi cũng đến ngày tốt nghiệp, mỗi đứa một nơi. Nó trở thành giảng viên của một trường đại học ở Hà nội. Đồng lương khá ít ỏi so với bạn bè cùng lứa, nhưng cũng khá ổn đối với một sinh viên ngoại tỉnh như nó. Cơ quan nó ở gần nhà tôi, nên hai thằng vẫn thường xuyên gặp gỡ, tán dóc. Nó vẫn vậy, luôn nhiệt tình trong cuộc sống, trong công việc, dù công việc đó chẳng phải nhiệm vụ của nó.

…

Thời gian cứ thế trôi đi, nhiều thằng trong đám bạn bè cũ giờ đã lên chức này, chức nọ, đã mua được nhà, được xe… Một lần, trong lúc ngồi uống cà phê, tôi hỏi nó: “Tao thấy công việc gì ở cơ quan cũng đến tay mày, thế sao đến lúc đề bạt, cất nhắc thì chẳng thấy tên mày đâu?”. Nó cười, bảo: “Mày thấy tao có phải loại người biết lợi dụng chức vụ để kiếm tiền  không? Nếu không làm được như vậy thì chức càng to sẽ chỉ càng rắc rối thôi!”. Tôi không đồng ý với nó.

…

Nó tổ chức một buổi liên hoan nhỏ để chào đón đứa con đầu lòng. Tôi chưa bao giờ thấy nó vui như vậy. Trong căn phòng chật hẹp, nhìn nó hạnh phúc bên vợ con, bên cái thế hệ tiếp nối của nó, tôi bỗng nhận ra một điều: Hạnh phúc thật là đơn giản, nó luôn hiện diện quanh ta, ẩn mình trong những công việc tưởng chừng rất nhỏ nhặt, chờ ta nhận ra nó, và chẳng thể đánh giá nó thông qua các giá trị vật chất. Người dũng cảm không phải là người tìm mọi cách để vượt lên kẻ khác, mà là người dám nhận phần thiệt thòi về mình – có mấy ai làm được như vậy đâu!

Nó đã tìm được ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Không biết là nó khờ hay tôi khờ đây?

Thu Hà nội – 2008