WEB ĐỘNG – CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN TỚI WEB ĐỘNG

WEB ĐỘNG – CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN TỚI WEB ĐỘNG

Trong nền Công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ ngày nay, chúng ta được tiếp xúc với rất nhiều trang web và hầu hết chúng đều là web động. Vậy web động là gì? Có “ăn” được không? Nó vận hành ra sao? Nó tiêu tốn những gì và chúng ta có thể tạo được 1 trang web động hay không?....

Có rất nhiều câu hỏi được đặt ra quanh 2 từ “web động”. Trong khuông khổ bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu vài nét sơ lược và khái quá về web động nhé.

I/WEB TĨNH vs WEB ĐỘNG:

Khi Internet mới xâm nhập vào Việt Nam khoảng tháng 11/1997 thì chừng vài tháng đến 1 năm sau, chúng ta đã nhen nhóm những người làm web, khoảng 2,3 năm sau, số lượng người làm web ngày càng tăng mạnh và rộng khắp Việt Nam. Thời đó, hầu hết mọi người đều lập ra những trang web “tĩnh”.

Web tĩnh là những trang web chỉ tương tác một chiều với người dùng. Nghĩa là bạn chỉ có thể xem nó một cách thụ động mà thôi. Người thiết kế viết gì thì bạn xem đó, bạn hoàn toàn không có quyền đụng đến nó, chỉnh sửa hay phát triển gì thêm về nội dung cho nó. Web tĩnh giống như những cuốn sách hay tờ báo, bạn chỉ có click – đọc và đọc.

Sau này, các thế hệ web mới ra đời, người ta gọi là thế hệ web 2.0. Đó chính là Web động. Web động là một dạng web mà chúng ta có thể tương tác trực tiếp với web thông qua trình duyệt. Điển hình như các loại diễn đàn, blog, các trang mạng xã hội như tamtay.vn, blog.com.vn, 360.yahoo.com,.....

Với các dạng web động, người dùng và người quản trị có thể tương tác lên trang web, người quản trị thường là người xây dựng và điều hàn hhệ thống, nội dung thường do người dùng cuối phát triển.

Sự khác biệt chúng ta có thể thấy rất rõ giữa web tĩnh và web động giống như giữa báo giấy và một diễn đàn hay cuộc họp, cuộc hội thảo. Tại cuộc họp, cuộc hội thảo chúng ta có thể lắng nghe và đóng góp ý kiến còn đối với 1 tờ báo thì chúng ta chỉ có thể xem mà thôi. Hiện tại thì chưa thấy ai ngồi nói chuyện với … tờ báo cả.

II/WEB ĐỘNG CÓ “ĂN” ĐƯỢC KHÔNG?

Câu trả lời tuy hơi lạnh lùng nhưng phải nói: Tuyệt đối không!

III/CƠ CHẾ VẬN HÀNH CỦA WEB ĐỘNG:

Vấn đề này hơi sâu xa, bản thân tui cũng chưa hiểu rõ và hiểu hết nó cho nên tui sẽ nói theo những gì tui biết, và rất mong các bạn cố gắng hết sức để tiếp thu.

Web động tương tác chúng ta thông qua các trình duyệt web và cái chúng ta thấy khi click vào 1 link trên web động thực chất chỉ đơn giản là một trang HTML mà thôi. Các đoạn mã viết bằng PHP và ASP hay các loại ngôn ngữ web khác được xử lý trực tiếp tại máy chủ thông qua các gói phần mềm cài đặt trên máy chủ (sẽ nói ở bài sau).

Khi chúng ta click vào 1 link trên web động, trình duyệt sẽ gửi yêu cầu (request) đó đến máy chủ web, máy chủ này sẽ phân tích yêu cầu thông qua các đoạn mã đã được viết sẵn và sẽ trả về cho trình duyệt trên máy chúng ta 1 trang web HTML. Bằng cách nhấp phải vào trang web, chọn View Source chúng ta chỉ thấy các đoạn mã HTML mà thôi, các đoạn PHP hay ASP sẽ hoàn toàn không xuất hiện vì chúng được xử lí hàon toàn ở máy chủ.

III/WEB ĐỘNG TIÊU TỐN NHỮNG GÌ?

Vấn đề đầu tiên là … tiền đâu??? Đúng vậy, có lẽ điều mà các webmaster (người làm web) e ngại nhất chính là tiền để chi phí, trang trải cho trang web của mình. Vậy web động cần gì mà phải tốn tiền đến thế? Thực ra, web động hay web tĩnh cũng đều như ngôi nhà và cần một miếng đất để đặt lên. Đó chính là hosting và domain đã đề cập ở các bài trước.

Vấn đề thứ 2 quan trọng hơn mà ta cần phải nắm rõ, đó chính là các tài nguyên trong hệ thống máy chủ. Để một web động vận hành được, chúng ta phải cài đặt các phần mềm hỗ trợ cho ngôn ngữ lập trình đó trên máy chủ. Ví dụ, để chạy được một ứng dụng web động viết bằng ngôn ngữ lập trình PHP thì máy chủ phải được cài đặt PHP, trình quản trị dữ liệu MySQL hoặc SQL, Apache,..., để chạy một ứng dụng ASP, chúng ta cần cài gói hỗ trợ IIS trong hệ điều hành Windows.

Khi một request từ client (máy khách – là máy chúng ta đang xài) được gửi đến server (máy chủ chứa web) thì máy chủ sẽ thông qua mã nguồn (do lập trình viên viết) phân tích và gửi lệnh đến MySQL để lọc dữ liệu theo yêu cầu (giống như khi ta làm query trong Access hay viết câu lệnh SELECT trong SQL), sau khi lọc xong, máy chủ sẽ trả về cho client, trình duyệt sẽ tải các dữ liệu đó xuống và hiển thị ra một trang HTML.

Nói thêm:

Thao tác MySQL lọc dữ liệu cũng được gọi là query.

Câu lệnh lọc dữ liệu của MySQL cũng giống hệt như câu lệnh SQL mà chúng ta đã được học “nát bấy”.

IV/CHÚNG TA CÓ THỂ TẠO ĐƯỢC 1 TRANG WEB ĐỘNG HAY KHÔNG?

Chúng ta hoàn toàn có thể tạo được 1 trang web động, hoành tráng không kém gì tamtay.vn, blog.com.vn hay Yahoo.com,... nhưng nó đòi hỏi một lượng kiến thức, kinh nghiệm và rất nhiều người cùng làm.

Việc chúng ta cần làm trong khuôn khổ loạt bài viết này chỉ là tìm hiểu về các loại web động và ứng dụng các bộ mã nguồn sẵn có để tạo cho mình một trang web động mà thôi.

Đề tài chúng ta nghiên cứu cực kì dễ dàng so với việc phải viết ra một trang giống vậy. Hầu hết các mã nguồn Joomla, Moodle mà chúng ta nghiên cứu đều được viết từ rất nhiều người, từ nhiều nước và trong một khoảng thời gian rất dài và hiện nay vẫn còn đang được hoàn thiện.

Trong bài viết tiếp theo sẽ nói về localhost, các phần mềm giả lập localhost để chạy các trang web PHP trên máy khách (client). Mong các bạn theo dõi thường xuyên!