Nỗi lòng ở rể thời nay!

Làm rể ngày xưa

Nếu không vì lý do tài chính (hoàn cảnh người chồng khó khăn trong khi nhà vợ giàu có) hoặc địa vị (gia đình chồng có địa vị thấp hơn bên vợ), chuyện ở rể hầu như không xảy ra. Vì lẽ đó, trai ở rể ngày xưa không được tôn trọng. Người chồng luôn cảm thấy tự ti và mất mặt với bạn bè, người thân.

Nguyên nhân thứ hai xuất phát từ vai trò trụ cột trong gia đình. Khi đã ở rể, người đàn ông xưa thường mất quyền quyết định. Mọi chuyện lớn, bé đều tuân theo ý nhà vợ. Thậm chí, trong một số gia đình, khi đã bắt rể, con sinh ra phải theo họ mẹ thay vì họ cha.

Bên cạnh đó, chàng trai ở rể thường bị mang tiếng lợi dụng nếu nhà vợ thuộc thành phần khá giả. Dư luận thường châm chọc họ bằng câu thành ngữ quen thuộc: “Chó chui gầm chạn”.

Thành ngữ ngắn gọn này chứa đầy sự mặc cảm và tủi nhục của một người đàn ông khi phải sống trong hoàn cảnh “ăn nhờ” nhà vợ. Họ không chỉ đối diện với nhức ức chế tâm lý mà cả sự xem thường của họ hàng bên vợ, bên mình và những lời gièm pha của xã hội.

Làm rể ngày nay đâu phải vì chàng yếu thế hơn

Hiếu Học đã kết hôn và ở rể được hơn bốn năm. Vợ của Học, Yên Hảo, 27 tuổi, là con gái duy nhất của gia đình. Ngay từ buổi đầu yêu nhau, Yên Hảo đã khéo léo cho Hiếu học biết trước yêu cầu của gia đình là bắt rể.

“Bố mẹ không ép nhưng em là con duy nhất, em không nỡ bỏ mặc bố mẹ thui thủi tuổi già”. Hảo tâm sự với người yêu. Trước khi kết hôn, Hiếu Học cũng đắn đo. Tuy nhà Học có hai anh em trai nhưng anh là con trưởng, đi ở rể cũng không phải chuyện hay.

“Cuối cùng, vì thương và thông cảm cho vợ, tôi đồng ý ở rể. Bố mẹ tôi lúc đầu cũng không thoải mái lắm vì gia đình tôi có ngôi nhà khá rộng ở Quận Tân Mình. Tôi phải mất một thời gian thuyết phục, bố mẹ Hảo cũng phải qua nói chuyện nhiều lần, hai cụ mới đồng ý”, Học cho biết.

Cũng tình nguyện ở rể nhưng câu chuyện của Nhật Minh, 32 tuổi, kỹ sư dầu khí, ngụ tại quận 5 Thành phố Hồ Chí Minh có phần khác hơn. Nhật Minh vốn quê  ở Cà Mau, còn  Tuyết Thu, vợ anh, là con gái Sài Gòn chính gốc.

Yêu nhau suốt thời đại học, khi ra trường, Tuyết Thu và Nhật Minh quyết định làm đám cưới. Cả hai mới đi làm nên chỉ đủ sống. Việc mua một căn nhà riêng là điều không tưởng. Trong khi đó, gia đình Tuyết Thu lại có ngôi nhà khá bề thế ngay trung tâm. Vì vậy, Tuyết Thu khuyên chồng về ở nhà mình để tiết kiệm chi phí.

Sau khi cân nhắc thiệt hơn, Nhật Minh đồng ý. Từ ngày về ở nhà Tuyết Thu, mỗi chiều tan sở, vợ chồng họ được dùng cơm nóng canh sốt. Lúc Tuyết Thu có em bé, Minh yên tâm hơn khi đi công tác vì đã có bố mẹ vợ trông nom.

Gia đình Tuyết Thu có đến bốn chị em gái nhưng đã gả đi hết ba. Vì vậy, ngôi nhà khá vắng vẻ. Sự có mặt của Nhật Minh phần nào giúp ngôi nhà bớt cô quạnh. Bố mẹ Tuyết Thu ngỏ ý muốn sau này vợ chồng cô sẽ lo nhang khói, giỗ chạp… Vì vậy, Nhật Minh không còn ý định ra riêng dù hiện tại họ đã đủ tiền mua một ngôi nhà mới.

Có thể thấy, các chàng rể thời nay tình nguyện ở nhà vợ vì rất nhiều lý do: vợ là con một, nhà vợ đơn chiếc, tiết kiệm chi phí, thuận tiện đi làm… Dù là lý do nào, việc ở rể cũng chỉ nhằm mục đích giúp cuộc sống gia đình dễ chịu hơn.

Họ không ngại mang tiếng ở rể như các chàng trai thời trước vì bản thân họ đi ở rể là tự nguyện, khác với trước kia, phần lớn đều do hoàn cảnh bắt buộc. Hơn nữa, thời nay, vai trò của nam và nữ đang tiến dần đến sự bình đẳng giới. Cả hai cùng chia sẻ trách nhiệm trụ cột gia đình. Bổn phận làm rể và làm dâu tuy chưa hẳn cân bằng nhưng không còn thiên lệch như xưa. Ở rể, vì vậy, không còn đồng nghĩa với sự thua thiệt hay lép vế.

Ngay cả dư luận xã hội cũng nhìn nhận việc ở rể thoáng hơn. Người đời không còn xem đó là chuyện lạ hay đáng chê cười. Nguyên nhân vì dù ở rể, người đàn ông vẫn độc lập, đóng góp tài chính và có tiếng nói trong gia đình.

Thế hệ cha mẹ giờ đây xem bắt rể như một cách gần gũi con gái thay vì bắt chẹt nhà trai như xưa. Họ không xem thường mà trái lại, ngầm biết ơn chàng rể hiểu lý hiểu tình, không câu nệ chuyện ở nhà vợ hay nhà mình. Những người vợ cũng thầm cảm kích chồng. Tình yêu nhờ vậy lại càng thêm khăng khít.

Dâu là con, rể có là khách?

Dù ở rể đã trở thành chuyện bình thường, người con trai ở rể không còn mặc cảm hay tự ti nhưng ngượng ngùng lại khó tránh khỏi. Họ thường không thoải mái trong buổi đầu sống cùng gia đình vợ. Họ cũng lúng túng, lo lắng và cảm thấy áp lực như cô dâu mới cưới về nhà chồng.

“Dù rất hợp gu với bố vợ và ông bà khá tâm lý, tôi vẫn chưa thể xem bố mẹ vợ như bố mẹ mình được. Trong cách cư xử thường ngày, tôi khá giữ kẽ và cảm giác ông bà cũng như thế. Tôi vẫn chưa thể thân thiết với bố mẹ vợ như cách vợ tôi thân thiết với bố mẹ chồng”, Hiếu Học chia sẻ.

Theo chuyên viên tâm lý Như Khôi, nghiên cứu sinh ngành tâm lý học tại Thái Lan, diễn biến tâm lý như trên của Hiếu Học là chuyện bình thường. Không phải anh không thương bố mẹ vợ mà do sự khác biệt trong tâm lý của nam và nữ.

Nam giới khó chia sẻ những khó khăn về mặt cảm xúc với người xung quanh. Điều này tích tụ lâu ngày có thể tạo nên mâu thuẫn giữa con rể và gia đình vợ. Đôi khi, mâu thuẫn chỉ do cả hai chưa thích nghi được những thói quen và cách sinh hoạt của nhau.

“Mặt khác, tâm lý “dâu con, rể khách” vẫn còn ảnh hưởng nhiều đến người VIệt Nam, ngay cả khi bố mẹ vợ và con rể ở chung một nhà. Sự khách sáo này không hẳn là tiêu cực”.

“Xét dưới khía cạnh khác, đó là điều nên làm để tránh được cảm giác “xa thương, gần thường”. Ngay cả trong quan hệ vợ chồng, “tương kính như tân” cũng giúp mối quan hệ luôn mới mẻ”, chuyên gia tâm lý Như Khôi phân tích.

Để giúp chồng hoà nhập với cuộc sống ở rể, vai trò của người vợ rất quan trọng. Sự cảm kích vì chồng đã “hy sinh” nên được duy trì suốt những năm chung sống để gia tăng sự tôn trọng lẫn nhau. Người vợ không nên dựa  thế “có  đồng minh” để lấn lướt chồng. Giữ vai trò trụ cột là ý thức bản năng của tất cả đàn ông. Bạn nên nhường quyền “chỉ huy” để chàng không cảm thấy bị thua thiệt.

Chàng rể ban đầu còn nhún nhịn nghe lời nhưng dần dần, anh cảm thấy khó chịu mỗi khi bà đến điều khiển và can thiệp quá sâu vào cuộc sống của hai vợ chồng anh “ Con phải biết thương vợ chứ, vợ thổi cơm con nên rửa bát, vợ giặt quần áo thì con phải tự giác đi dọn dẹp nhà cửa…” Biết bà hay đến tuần ba buổi vào lúc sẩm tối, anh không ngần ngại chọc tức bà bằng cách thản nhiên ngồi xem tivi để mặc cho vợ cặm cụi làm mọi việc. Bà Hạnh có mắng thì anh cũng kệ, coi như không nghe thấy. Chẳng thế mà quan hệ giữa bà và chàng rể càng ngày càng căng thẳng.

Phản ứng tiêu cực của các bà mẹ vợ suy cho cùng cũng là vì quá yêu thương đứa con gái của mình. Họ muốn biết chắc rằng cuộc sống vợ chồng của con gái có êm ấm không, con gái họ có thực sự hạnh phúc bên người chồng và có bị ức hiếp, bắt nạt hay không...

Tuy nhiên, những người mẹ như vậy vẫn chưa ý thức được khi con đã đi lấy chồng, cũng là thời điểm đứa con tách rời họ để đến với một cuộc sống mới nên nếu muốn thể hiện tình yêu đối với con thì cũng phải bằng một cách khác. Vai trò của người mẹ là hun đúc, xây dựng hạnh phúc cho con, chứ không phải lúc nào cũng xét nét từng hành động của con rể rồi can thiệp cuộc sống riêng tư của các con.

Đôi khi, những lý do đơn giản cũng có thể gây nên sự bất hoà giữa mẹ vợ và con rể như cách chọn lựa đồ dùng vật dụng trong nhà, cung cách sinh hoạt hàng ngày, mâu thuẫn đối với việc chăm sóc, giáo dục trẻ…
Nếu chàng rể là một người có cách nhìn, cách sống hiện đại trong khi mẹ vợ lại thiên về liệu pháp "cây nhà lá vườn" thì việc chăm sóc trẻ lúc ốm đau sẽ là cuộc chiến giữa khoa học hiện đại và kinh nghiệm dân gian. Những cách chăm sóc trẻ tốt nhất đối với người mẹ vợ sẽ là phản khoa học đối với con rể hay ngược lại.

Trường hợp bà Mai (Mỹ Hào-Hưng Yên) là một ví dụ. Bà lên chăm sóc cu Tít trong dịp hè để con cái yên tâm đi làm, nhưng bà chẳng ngờ những kinh nghiệm đúc kết trong việc nuôi nấng năm người con trưởng thành của mình lại bị chàng rể gạt phăng đi và cho rằng như thế không tốt cho con trẻ.

Cu Tít đòi ăn cái gì bà sẵn sàng cho cháu ăn cái đó bất kể các loại quả lạnh buốt vừa mang lấy trong tủ lạnh hay đã chuẩn bị đến giờ ăn tối. Trời se lạnh, bà cho cháu tắm nước máy lại còn để cháu nô đùa, ngâm nước đến hàng nửa tiếng đồng hồ. Nấu đồ ăn thức uống, bà Mai cũng chẳng từ bỏ thói quen ăn mặn ở quê, cứ thoải mái cho gia vị và nước mắm, lại còn cho thật nhiều mì chính vì theo bà “như thế mới ngon”….

Sau mỗi lần chứng kiến việc chăm sóc cháu của mẹ vợ, anh Hoàng (con rể của bà) đã có những góp ý nhưng vốn là người bảo thủ, lại cho rằng con rể như thế là khinh mình nên bà càng kiên quyết giữ những thói quen đó của mình. Chị Lan đứng ở giữa, vừa là phận làm con, làm vợ đã lựa lời khuyên nhủ cả hai nhưng tình hình vẫn không có biến chuyển. Khi cơn bực bội đã lên đến đỉnh điểm, bà Mai nhất quyết đòi về quê và thề rằng sẽ “cạch mặt con rể, cả đời sẽ không bước chân lên đến cái nhà này nữa”.

Để làm dịu bớt đi mâu thuẫn giữa mẹ vợ và chàng rể nhất thiết phải cần đến vai trò của người con gái. Lúc này họ như một nhịp cầu trung gian gắn kết tình cảm. Dẫu biết là rất khó khăn nhưng sự khéo léo, tế nhị, nhẹ nhàng sẽ làm cho cả hai người nguôi ngoai dần, bình tâm nghĩ và hiểu cho nhau. Có như vậy tình cảm mẹ vợ - chàng rể mới có cơ hội thắt chặt trở lại.