Thư mục: Nhân tai & thiên tai |
|
|
|
Thuỷ điện Sông Hinh (chi nhánh Sông Ba - Phú Yên). Ảnh minh hoạ: Vinabull |
*
"...thuỷ điện trở thành cánh tay nối dài cho thuỷ tinh"
"Nhiều thủy điện hiện nay do tư nhân bỏ tiền đầu tư và quản lý, cho nên mới cần tới vai trò của quản lý nhà nước. Mỗi ông chủ nhà máy thuỷ điện đều phải tính cách nào có lợi cho mình nhất..."
"Những người làm thủy điện lại suy nghĩ nhỡ xả trước mà trời không mưa hay mưa ít thì sao? Họ đã đặt lợi ích của mình lên trên và hành động theo kiểu cứ đợi từ từ xem sao. Khi lũ ào ạt về thì họ thấy lợi ích của mình bị đe dọa, họ buộc phải xả. Không xả thì vỡ đập mà vỡ đập thì còn chết nhiều hơn. Vì thế, khi lũ về, các hồ thuỷ điện ở thượng lưu thi nhau xả lũ. ... Hồ dưới không biết khi nào hồ trên xả nên thấy trên xả là dưới cũng xả theo."
"... khi lấy 1.000 ha làm lòng hồ thuỷ điện thì chúng ta còn mất thêm 1.000 - 2.000 ha đất rừng hay nông nghiệp ở thượng nguồn. Như vậy rừng còn quá ít. Vì theo tính toán ban đầu có thể với diện tích rừng như vậy thì phải 1.000 năm mới có một trận lũ, nhưng do rừng bị tàn phá quá nhanh và quá nhiều nên khi không còn rừng thì hồ thuỷ điện chỉ chịu được lũ 10 năm thôi"...
"Phải làm sao dung hoà được lợi ích của thuỷ điện và người dân hạ lưu, trong đó lợi ích của người dân phải được đặt lên hàng đầu chứ không phải của thuỷ điện"
(Nguyễn Đình Xuân)
 |
|
Thủy điện A Vương - Ảnh: Trần Tuấn |
*
Thủy điện đã tiếp tay cho lũ lụt
- Thứ sáu, 6/11/2009, 18:08 GMT+7
"8 năm trước tôi đã đặt vấn đề rừng chính là an ninh môi trường cho người dân. Nhiều người bảo tôi phóng đại, nhưng giờ thì hàng trăm người chết trong mỗi trận lũ. Cứ bão vào miền Trung mà kèm theo mưa đều gây ra lũ lụt, chết người", đại biểu Quốc hội Nguyễn Đình Xuân nói.
- Trong cơn bão Ketsana và Mirinae, các nhà máy thuỷ điện miền Trung đã xả lũ đúng lúc lũ lụt căng thẳng nhất. Ông nhìn nhận thế nào về việc này?
- Nếu vận hành tốt thì bản chất thuỷ điện là cắt lũ. Nhưng vận hành không tốt, đặc biệt là thiếu phối hợp giữa các nhà máy thuỷ điện và vì lợi ích cục bộ thì thuỷ điện trở thành cánh tay nối dài cho thuỷ tinh. Thông thường, trước khi bão vào 2 ngày người ta phải xả lũ xuống cao trình thấp. Ví dụ mức chứa của hồ này là 500 triệu m3 thì họ xả bớt 300 triệu m3, chỉ giữ lại 200 triệu m3. Khi lũ về khoảng 1.000 triệu m3 chỉ phải xả thêm 500 triệu m3 và giữ lại 500 triệu m3. Làm được như vậy thuỷ điện sẽ có tác dụng cắt lũ.
Tuy nhiên, những người làm thủy điện lại suy nghĩ nhỡ xả trước mà trời không mưa hay mưa ít thì sao? Họ đã đặt lợi ích của mình lên trên và hành động theo kiểu cứ đợi từ từ xem sao. Khi lũ ào ạt về thì họ thấy lợi ích của mình bị đe dọa, họ buộc phải xả. Không xả thì vỡ đập mà vỡ đập thì còn chết nhiều hơn. Vì thế, khi lũ về, các hồ thuỷ điện ở thượng lưu thi nhau xả lũ. Ví như trên sông Ba vừa rồi có tới 9 hồ thuỷ điện, nhưng lại không có một "nhạc trưởng". Hồ dưới không biết khi nào hồ trên xả nên thấy trên xả là dưới cũng xả theo.
Vấn đề thứ hai là khi lấy 1.000 ha làm lòng hồ thuỷ điện thì chúng ta còn mất thêm 1.000 - 2.000 ha đất rừng hay nông nghiệp ở thượng nguồn. Như vậy rừng còn quá ít. Vì theo tính toán ban đầu có thể với diện tích rừng như vậy thì phải 1.000 năm mới có một trận lũ, nhưng do rừng bị tàn phá quá nhanh và quá nhiều nên khi không còn rừng thì hồ thuỷ điện chỉ chịu được lũ 10 năm thôi. Như vậy tất cả quy hoạch, tính toán ban đầu đã bị phá vỡ.
"Phải làm sao dung hoà được lợi ích của thuỷ điện và người dân hạ lưu, trong đó lợi ích của người dân phải được đặt lên hàng đầu chứ không phải của thuỷ điện", đại biểu Nguyễn Đình Xuân khẳng định. Ảnh: Hồng Khánh.
- Ông nghĩ sao trước ý kiến quy hoạch và quản lý vận hành thuỷ điện miền Trung đã bị thả nổi?
- Hiện quy hoạch mỗi hồ thủy điện không dựa trên quy hoạch tổng thể, không có quy hoạch chiến lược, đánh giá môi trường của toàn bộ lưu vực con sông. Phải có quy hoạch tổng thế mới tính được trên dòng sông có bao nhiêu thuỷ điện và làm thế nào để nó không gây hại cũng như giải quyết các vấn đề dân sinh, môi trường ở thượng nguồn. Chúng ta đã không giải quyết được bài toán đó. Chúng ta vừa muốn có điện, vừa muốn thoát lũ, lại vừa muốn phá rừng để trồng cây cao su, các mục tiêu mâu thuẫn nhau.
Thứ hai, chúng ta phân cấp cho địa phương làm quy hoạch mà địa phương thì dễ vì quyền lợi của mình. Thế nên ở thượng nguồn thì phá rừng nhưng hạ nguồn phải gánh chịu.
Hệ quả là hạ nguồn phải hứng những trận lũ lụt. Điều này đã được cảnh báo từ trước. Cách đây 8 năm khi được bầu vào Quốc hội, tôi đã đặt vấn đề rừng chính là an ninh môi trường cho người dân. Nhiều người bảo tôi phóng đại, nhưng giờ thì hàng trăm người chết trong mỗi trận lũ. Bây giờ các trận bão vào miền Trung mà kèm theo mưa dù lớn dù bé đều gây ra lũ lụt, chết người. Quay trở lại 20-30 năm trước xem có chuyện đó không? Số liệu hiện vẫn có mà.
- Theo ông, ai phải chịu trách nhiệm trước việc không có nhạc trưởng trong xả lũ ở miền Trung?
- Đó là Bộ Công thương. Đây là bộ quản lý ngành và tất nhiên có hai bộ liên quan là Tài nguyên Môi trường quản lý về tài nguyên nước và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý rừng. Nhưng việc điều tiết nước là trách nhiệm chính của Bộ Công thương nên bộ phải tính toán điều đó.
Nhiều thủy điện hiện nay do tư nhân bỏ tiền đầu tư và quản lý, cho nên mới cần tới vai trò của quản lý nhà nước. Mỗi ông chủ nhà máy thuỷ điện đều phải tính cách nào có lợi cho mình nhất, nhưng cơ quan nhà nước phải đề ra được các quy trình vận hành và giám sát chặt chẽ. Nếu có sự vi phạm thì lập tức phải xử lý ngay.
- Ngoài "nhạc trưởng" Bộ Công thương, còn ai có trách nhiệm quản lý vận hành xả lũ?
- Các nước quản lý theo lưu vực mỗi dòng sông, tức là toàn bộ diện đưa nước về dòng sông, gồm diện tích rừng, diện tích các hồ chứa, diện tích nông nghiệp. Chứ như ta chia quản lý theo tỉnh nên thất bại.
- Với tư cách là thành viên Ủy ban Khoa học công nghệ môi trường, ông sẽ kiến nghị thế nào để giảm thiểu thiệt hại cho người dân trong mỗi trận bão lũ?
- Tôi đang hướng tới đề xuất. Thứ nhất là tổ chức Ủy ban điều tra gồm nhiều nhà khoa học để làm rõ thực trạng vận hành thuỷ điện có sai sót gì không, độ che phủ của rừng có đủ để đảm bảo vận hành các hồ thuỷ điện... và báo cáo trước Quốc hội. Thứ hai, tôi đề nghị Quốc hội thành lập Ủy ban lâm thời điều tra về hiện trạng thuỷ điện, rừng, quản lý đất đai, tài nguyên... ở miền Trung.
Từ kết luận của Ủy ban này chúng ta mới rút ra được vấn đề, từ đó biết cần làm gì tiếp theo. Trước mắt, tôi đề nghị tạm dừng các dự án thuỷ điện miền Trung để chờ kết luận từ cuộc điều tra, sau đó mới tính làm gì tiếp theo.
Có lần tôi đến thuỷ điện Đa Nhim và hỏi ông giám đốc là thượng nguồn nhà máy có bao nhiều rừng, quản lý thế nào thì ông ta hoàn toàn không biết. Như vậy ăn quả không nhớ kẻ trồng cây, uống nước không nhớ nguồn thì hậu quả phải gánh chịu thôi. Không thể nói quyền lợi thì mỗi người hưởng riêng còn nghĩa vụ thì giao cho người khác.
Xuân Hoa ghi
___
Truyện ngắn Sống chết mặc bay đã được đưa vào chương trình giảng dạy bộ môn văn học ở cấp giáo dục phổ thông tại Việt Nam.
(*) Sống chết mặc bay! vốn là tên một truyện ngắn đầu tay và nổi tiếng nhất của Phạm Duy Tốn, cũng là truyện ngắn đầu tiên của nền văn học mới Việt Nam, in trên báo Nam Phong tháng 12 năm 1918.
Sống chết mặc bay! được lấy cảm hứng từ chính những trải nghiệm của Phạm Duy Tốn với trận lũ lịch sử ở Bắc Kì mà ông từng mô tả trong bài báo nổi tiếng Hoạn nạn tương cứu.
Đó là trận lũ lụt ở Bắc Kì vào các tháng 7 và 8 năm 1915 làm 60.000 người thiệt mạng vì chết đuối hoặc bệnh dịch sau đó. Bài báo mô tả hậu quả của trận lũ và gây xúc động mạnh trong dân chúng ở Nam Kì dẫn đến việc thành lập một hội từ thiện gây quỹ gửi cho người dân gặp nạn ở miền Bắc.
Phạm Duy Tốn viết văn không nhiều. Toàn bộ văn nghiệp của ông chỉ để lại có bốn truyện ngắn, nhưng ông vẫn được đánh giá là một nhà văn có ảnh hưởng quan trọng với văn học Việt Nam trong thời kỳ đầu hiện đại hoá.
Nhạc sỹ nổi tiếng Phạm Duy, chính là con trai út (5 người con - 3 trai, 2 gái) của nhà văn Phạm Duy Tốn. Trong một bài viết về bố mình, Phạm Duy cho biết: "Qua những bài báo, những truyện ngắn, nhất là qua tập tuyển Tiếu lâm quảng ký (bút hiệu Thọ An), tôi thấy bố tôi quả là một người có đầu óc phê bình xã hội, một người sống trong một cái xã hội mà mình không chấp nhận hoặc không nhập thế được. Ðời sống làm ăn của cụ đã chứng minh điều đó: cụ không thể nào thành công trong một cái xã hội mà cụ thực tâm khước từ. Cuối cùng cũng chỉ biết dùng cây viết để nói vào cái xã hội mà mình đang sống"... (Trích nguồn: Wikipedia)
Có thể vào xem "Sống chết mặc bay" ở links: http://5nam.ttvnol.com/tacphamvanhoc/132711.ttvn
--------------
118 người chết và mất tích, thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng
Thống kê sơ bộ đến chiều 5/11, mưa lũ sau bão số 11 đã làm 118 người chết và mất tích, trong đó 98 người chết và 20 người mất tích, cùng những thiệt hại nặng nề về nhà cửa, hoa màu, giao thông... Ước tính thiệt hại sơ bộ đã vượt qua con số 1.000 tỷ đồng, trong đó tỉnh Bình Định thiệt hại lên đến gần 900 tỷ đồng.
Hiện tại, một số nơi úng ngập nặng như Bình Định, Phú Yên tiếp tục triển khai công tác cứu trợ, sơ tán người dân ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở sau lũ. Nước lũ bắt đầu rút chậm, một số nơi, người dân đã bắt tay vào thu dọn nhà cửa, đồng ruộng.
Để hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng vừa quyết định trích 225 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2009 và xuất, cấp không thu tiền 10.000 tấn gạo từ nguồn Dự trữ quốc gia, hỗ trợ cho các địa phương để khắc phục hậu quả cơn bão số 11. (Thanh Trầm - Đại Vũ)
--------------
ØXem thêm:
_____________
trahamlai 22:14 07-11-2009
Đấy là nói cách ngụ dụ mà - nói không là có , nói có là không !
Nhưng thực sự lo khi có nhà máy điện hạt nhân, nếu lũ bùn xảy ra thì .... TĐ gọi bằng cụ !
Nhưng nếu không thì lấy đâu ra điện phục vụ Tân rai và Nhân cơ ?
Thôi thì trăm dâu đổ đầu tằm vậy.
Chú ý nhỏ : Vì ngay trước thềm Đại hội nên những việc mình đưa ra nhiều khi không khách quan. Người ta có thể hy sinh một hay nhiều ... để tạo ra một " vịnh Bắc Bộ "ngay trong nội bộ.
Lúc đó kêu ai nhỉ , khi mà hầu hết đã " hạ cánh an tòan " ?
gocomay02:22 08-11-2009
trahamlai 20:53 07-11-2009
Theo thống kê trên thế giới chỉ có lũ bùn đen và trắng thui. Hình như bùn đỏ ... không tạo ra lũ.
Nhưng có lẽ không phải lo bác à. Nhười ta sắp làm nhà máy điện hạt nhân hạt gì đó phục cho việc tạo ra bùn, nên có thể sẽ không xảy ra chuyện lũ bùn đâu. Nói dại nhỡ có thật thì mấy cái nhà máy hạt nhân có làm sao không nhỉ ? Vì nó nằm ngay chân TR và NC ???
gocomay21:25 07-11-2009
ngườilàngcốm 11:16 07-11-2009
"Sống chết mặc bay" mới chỉ là một phần của câu tục ngữ: "Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi". Bây giờ tiền thầy phải hiểu là tiền của dân?
gocomay03:16 08-11-2009