Nước nguồn trong vắt

Bài văn đạt điểm tối đa của thí sinh tỉnh Phúc Kiến năm 2008:

Đề bài:

Đọc đoạn văn sau đây, làm bài không dưới 800 chữ theo yêu cầu.

Ba người bước chân vào một nhà hàng. Một người mua một chai nước quả nói: "Tôi thích vị ngọt." Một người mua ly cà phê, nói: "Tôi thích thứ vị vừa ngọt vừa đắng như thế này." Người thứ ba sau khi mua một chai nước suối nói: "Tôi thích uống nước suối thanh đạm như thế này."

Yêu cầu lựa chọn một góc độ để làm văn,

Tự lập chủ đề, tự chọn thể loại, tự ra đề bài; Không được thoát ly phạm vi nội dung và hàm ý của tài liệu đã cho, không được căn theo hoặc sao chép tài liệu đã cho.

Bài làm

Đề bài: Nước nguồn trong vắt

Cuộc sống, lẽ ra như nước chảy trong nguồn, ngòn ngọt trong vắt. Không có sóng dậy trào dâng, như vậy dễ khiến con người tất tưởi mệt nhọc; Không đòi hỏi màu sắc sặc sỡ, như vậy chỉ có thể làm con người mơ tưởng hão huyền như ảo ảnh trên sa mạc.

Quỹ tích nhân sinh không phải lúc nào cũng đã thiết kế từ trước, đi theo phương hướng mà mình ưng ý, bạn phải có trái tim phẳng lặng trong xanh như dòng nước  lững lờ trôi, điềm nhiên đối mặt với môi trường chưa biết trước trong tương lai.

Trong thời kỳ Đại Cách mạng văn hóa, họa sĩ nổi tiếng Hoàng Vĩnh Ngọc trên đường bị điều xuống nông thôn đã gặp người chú họ của mình là nhà văn nổi tiếng Thẩm Tòng Văn. Ông Thẩm Tòng Văn nói với họa sĩ rằng: "Phải ung dung". Vậy là mười năm Đại Cách mạng văn hóa đã chấm dứt, ba chữ "phải ung dung" thường xuất hiện trong đầu óc ông vào bất cứ lúc nào.

Đúng vậy, đây chính là một thái độ sống bình thản, độ lượng biết bao! Trong như nước suối, kiên định như một dòng chảy, chảy mãi không bao giờ dừng.

Người xưa có câu: Quân tử chi giao đạm như thủy. Qua đó có thể thấy, nước cũng là một thước đo quan hệ giao tiếp của con người, mà thước đo đó lại rất cao.

Quân tử chi giao, thường không vì danh lợi, không vì phú quý. Trang Tử nói: "Bất vi quán miện nhi dị chí, bất vi cùng ước nhi xu tục", có nghĩa là, không vì được làm quan mà nhụt mất ý chí, không vì nghèo nàn mà trở nên phàm tục. Khổng Tử nói: "Quân tử hòa nhi bất đồng; quân tử chu nhi bất tỷ", (Quân tử đoàn kết không chia bè kéo cánh, quân tử giữ lại ý kiến giống nhau gác lại bất đồng". Quan hệ thanh đạm như nước, không bị ô nhiễm bởi đồng tiền, càng không vì có nhiều điểm giống nhau mà làm vẩn đục quan hệ bạn bè. Sự giao tiếp giữa con người với nhau, các bậc hiền triết đã noi gương cho chúng ta, Bá Nha Tử gặp tri âm tại nơi non cao nước xiết, Lý Bạch và Đỗ Phủ đã tôn trọng lẫn nhau, bày tỏ tình bạn với nhau bằng thơ văn. Quan hệ giao tiếp giữa con người với nhau, cũng trong sạch như nước trong nguồn, hài hòa và ấm cúng. Hài hòa có thể cùng tồn tại cùng phồn vinh.

Nước nguồn trong sạch luôn là biểu tượng của tinh thần dân tộc. Trước giang sơn xã tắc, trước dân chúng trăm họ, Lão Tử nói: "Thượng thiện nhược thủy" (Người thiện có đạo đức cao thì như nước); Đỗ Phủ nói: "Nhuận vật tế vô thanh", (tưới mát muôn vật không nghe tiếng).

Trận động đất mạnh xảy ra hồi tháng năm, đã khiến trái tim của cả nước hướng về khu vực bị động đất Tứ Xuyên. Mọi người lặng lẽ cầu nguyện cho nhân dân vùng bị động đất, lặng lẽ đóng góp sức mình cho dù rất nhỏ. Chúng ta không thể nhớ hết tên của mỗi nhân viên cứu hộ, chúng ta không thể nhớ rõ họ tên của mỗi người quyên góp tiền và vật tư, chúng ta không thể nhớ hết danh sách các y bác sĩ đến cấp cứu nạn nhân tại hiện trường v.v ... Song chúng ta đều biết rằng, tấm lòng của họ có tình thương, họ tôn trọng mỗi sinh mạng, họ trung thành với Đất nước. Tình thương bao la vô bờ bến, tình thương trong sạch như nước trong nguồn, nhuận vật tế vô thanh.

Nước chảy trong nguồn trong vắt, đây là thái độ xử thế của mỗi người, là nguyên tắc giao tiếp của mọi người, càng là tầm cao nhất hiến dâng cho đất nước và dân tộc.

Không có sóng vỗ trào dâng, không có màu sắc sực sỡ, chỉ có nước trong nguồn chảy êm đềm, đó chính là niềm tôn kính tối cao đối với cuộc sống.

Lời bình:

Đặc điểm bài văn này bám lấy trung tâm tư tưởng, nhưng lại trải rộng nội dung. Bài văn mở đầu bằng câu "Cuộc sống, lẽ ra như nước chảy trong nguồn, ngòn ngọt trong vắt." Sau đó giải thích một cách độc đáo bằng câu "thanh đạm như nước" của nhà văn nổi tiếng Trung Quốc Thẩm Tòng Văn, rồi dẫn câu "Quân tử chi giao đạm như thủy", rồi "Non cao nước chảy gặp tri âm", cuối cùng kết luận dòng nước chảy trong vắt đã trở thành biểu tượng của tinh thần dân tộc. Bài văn lấy sự trong sạch của nước trong nguồn xuyên suốt cả bài, đồng thời lại dành cho nước có được nội hàm văn hóa phong phú. Tư liệu sử dụng trong bài văn mới mẻ, câu chuyện về Hoàng Vĩnh Ngọc và Thẩm Tòng Văn đưa vào bài văn một cách khéo léo, những chi tiết về trận động đất Tứ Xuyên cũng được tác giả đưa vào phạm trù của "nước", đã nói lên tác giả rất có khả năng trong việc chi phối những tài liệu đã nắm bắt để đưa vào bài văn của mình.